มาตรา 88: ผู้ใช้หรือผู้สนับสนุนยับยั้งผล
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าความผิดที่ได้ใช้ ที่ได้โฆษณาหรือประกาศแก่บุคคลทั่วไปให้กระทำ หรือที่ได้สนับสนุนให้กระทำ ได้กระทำถึงขั้นลงมือกระทำความผิด แต่เนื่องจากการเข้าขัดขวางของผู้ใช้ ผู้โฆษณาหรือประกาศ หรือผู้สนับสนุน ผู้กระทำได้กระทำไปไม่ตลอด หรือกระทำไปตลอดแล้ว แต่การกระทำนั้นไม่บรรลุผล ผู้ใช้หรือผู้โฆษณาหรือประกาศ คงรับผิดเพียงที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๘๔ วรรคสอง หรือมาตรา ๘๕ วรรคแรก แล้วแต่กรณี ส่วนผู้สนับสนุนนั้นไม่ต้องรับโทษ
คำแปลภาษาอังกฤษ
If the offence that was instigated, that was advertised or proclaimed, or that was supported has been carried out to the stage of commencing commission of the offence but has not been carried through, or has been carried through but without achieving its result, because the instigator or the supporter has dissuaded it or has acted to prevent that act from achieving its result, the instigator remains liable under Section 84 paragraph two or Section 85 paragraph one, as the case may be, while the supporter shall not be punished.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา ๘๘ อยู่ในหมวดตัวการและผู้สนับสนุนของภาค ๑ และต่อเนื่องจากบทบัญญัติเรื่องผู้ใช้ (มาตรา ๘๔) กับผู้โฆษณาหรือผู้สนับสนุน (มาตรา ๘๕ และ ๘๖) องค์ประกอบสำคัญคือการเข้าขัดขวางอย่างแท้จริง กล่าวคือผู้ใช้หรือผู้สนับสนุนต้องห้ามปรามหรือกระทำการเพื่อมิให้เกิดผล และความผิดต้องหยุดเพียงขั้นพยายามหรือไม่บรรลุผล ผลทางกฎหมายไม่เท่ากัน เพราะผู้ใช้ยังคงรับผิดตามมาตรา ๘๔ วรรคสอง หรือมาตรา ๘๕ วรรคแรก ส่วนผู้สนับสนุนไม่ต้องรับโทษ ควรอ่านประกอบมาตรา ๘๒ เรื่องการยับยั้งของผู้ลงมือเอง และมาตรา ๘๐ ถึง ๘๑ เรื่องพยายามกระทำความผิด
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับผู้ถูกกล่าวหาในฐานะผู้ใช้หรือผู้สนับสนุน มาตรานี้เป็นช่องทางลดโทษที่แท้จริง หลักฐานว่าได้พยายามยับยั้งหรือขัดขวางความผิดอาจทำให้ผู้สนับสนุนไม่ต้องรับโทษเลย และลดความรับผิดของผู้ใช้ให้เหลือเพียงตามมาตรา ๘๔ วรรคสอง หรือมาตรา ๘๕ วรรคแรก การเข้าขัดขวางต้องเป็นการกระทำจริงเพื่อหยุดผล มิใช่เพียงเปลี่ยนใจเฉย ๆ พยานหลักฐานเรื่องการห้ามปรามจึงเป็นสาระสำคัญ
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 2 คดี (พ.ศ. 2511 ถึง 2555)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 22246/2555 (2012)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 595/2511 (1968)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
มาตรา 88 ใช้ได้หรือไม่ถ้าเพียงเปลี่ยนใจแต่ไม่ได้ทำอะไร
ไม่ได้ มาตรา 88 ต้องมีการเข้าขัดขวางอย่างแท้จริง ผู้ใช้หรือผู้สนับสนุนต้องห้ามปรามหรือกระทำการเพื่อหยุดผล การเพียงเปลี่ยนใจเฉย ๆ ไม่เพียงพอ
ผู้สนับสนุนยังต้องรับโทษหรือไม่หากความผิดถูกยับยั้ง
ตามมาตรา 88 หากความผิดหยุดเพียงขั้นพยายามหรือไม่บรรลุผลเพราะผู้สนับสนุนเข้าขัดขวาง ผู้สนับสนุนไม่ต้องรับโทษ ส่วนผู้ใช้ยังคงรับผิดในระดับที่ลดลง
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 88 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 88. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-88/ (accessed 6 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 88 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-88/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-88/"><p>ถ้าความผิดที่ได้ใช้ ที่ได้โฆษณาหรือประกาศแก่บุคคลทั่วไปให้กระทำ หรือที่ได้สนับสนุนให้กระทำ ได้กระทำถึงขั้นลงมือกระทำความผิด แต่เนื่องจากการเข้าขัดขวางของผู้ใช้ ผู้โฆษณาหรือประกาศ หรือผู้สนับสนุน ผู้กระทำได้กระทำไปไม่ตลอด หรือกระทำไปตลอดแล้ว แต่การกระทำนั้นไม่บรรลุผล ผู้ใช้หรือผู้โฆษณาหรือประกาศ คงรับผิดเพียงที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๘๔ วรรคสอง หรือมาตรา ๘๕ วรรคแรก แล้วแต่กรณี ส่วนผู้สนับสนุนนั้นไม่ต้องรับโทษ</p><footer>Penal Code, s. 88 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-88/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา