มาตรา 1729: กำหนดเวลาและพยานในการทำบัญชีทรัพย์มรดก
ตัวบทกฎหมาย
ผู้จัดการมรดกต้องจัดทำบัญชีทรัพย์มรดกให้แล้วเสร็จภายในหนึ่งเดือนนับแต่เวลาที่ระบุไว้ในมาตรา ๑๗๒๘ แต่กำหนดเวลานี้ เมื่อผู้จัดการมรดกร้องขอก่อนสิ้นกำหนดเวลาหนึ่งเดือน ศาลจะอนุญาตให้ขยายต่อไปอีกก็ได้ บัญชีนั้นต้องทำต่อหน้าพยานอย่างน้อยสองคน ซึ่งต้องเป็นผู้มีส่วนได้เสียในกองมรดกนั้นด้วย บุคคลซึ่งจะเป็นพยานในการทำพินัยกรรมไม่ได้ตามมาตรา ๑๖๗๐ จะเป็นพยานในการทำบัญชีใด ๆ ที่ต้องทำขึ้นตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ไม่ได้
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
The administrator of an estate must have the inventory of the estate finished within one month from the time prescribed in Section 1728; but this period of time may be extended by permission of the Court on application made by the administrator before the expiration of the month. The inventory shall be made in the presence of at least two witnesses who must be persons interested in the estate. Persons who cannot be witnesses at the making of the will under Section 1670 cannot be witnesses for the making of any inventory under the provisions of this Code.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1729 เป็นส่วนหนึ่งของบรรพ 6 (มรดก) แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เนื้อหานี้รอการจัดทำหมายเหตุของสำนักงาน ตัวบทภาษาไทยข้างต้นคัดลอกจากต้นฉบับของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
สำหรับทนายความ: บัญชีทรัพย์ที่ยื่นต่อศาลขณะยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกไม่ใช่บัญชีตามมาตรา ๑๗๒๙ บัญชีดังกล่าวต้องจัดทำหลังได้รับแต่งตั้งในฐานะการกระทำที่เป็นทางการต่อหน้าพยาน (ฎีกาที่ ๒๔๔๒/๒๕๒๑, ๑๐๒๔/๒๕๓๗) การจงใจไม่จัดทำบัญชีภายในกำหนด โดยมีพฤติการณ์ที่บ่งชี้ว่าอาจก่อให้เกิดความเสียหายต่อกองมรดก เป็นเหตุอันสมควรถอดถอนตามมาตรา ๑๗๒๗ (ฎีกาที่ ๙๑/๒๕๓๔) สำหรับประชาชนทั่วไป: หากผู้จัดการมรดกยังไม่ได้จัดทำบัญชีทรัพย์มรดกภายในหนึ่งเดือนนับแต่ได้รับแต่งตั้ง ท่านอาจยื่นคำร้องต่อศาลขอคำสั่งหรือขอถอดถอนผู้จัดการมรดก
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับดั้งเดิม ไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1024/2537 (1994)
บัญชีทรัพย์มรดกตามมาตรา ๑๗๒๙ ถูกต้องหากจัดทำต่อหน้าพยานที่เป็นผู้มีส่วนได้เสียอย่างน้อยสองคน การปฏิเสธลงชื่อของพยานไม่ทำให้บัญชีเสียไป
ผู้จัดการมรดกร่วมจัดทำบัญชีทรัพย์มรดกและเสนอให้ผู้มีส่วนได้เสียตรวจดู แต่ผู้มีส่วนได้เสียปฏิเสธการลงชื่อ ศาลวินิจฉัยว่าบัญชีทรัพย์มรดกจัดทำชอบด้วยกฎหมายตามมาตรา ๑๗๒๙ วรรคสอง การปฏิเสธลงชื่อของพยานไม่ทำให้บัญชีเสียไป
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 91/2534 (1991)
การจงใจไม่จัดทำบัญชีทรัพย์มรดกภายในกำหนด โดยมีพฤติการณ์อาจก่อความเสียหายต่อกองมรดก เป็นเหตุสมควรถอดถอนผู้จัดการมรดกตามมาตรา ๑๗๒๗
ผู้คัดค้านในฐานะผู้จัดการมรดกจงใจไม่จัดทำบัญชีทรัพย์มรดกภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด และมีพฤติการณ์ที่จะก่อให้เกิดความเสียหายต่อกองมรดกและทายาทอื่น ศาลวินิจฉัยว่าเป็นเหตุสมควรถอดถอนผู้จัดการมรดกตามมาตรา ๑๗๒๗
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 16 คดี (พ.ศ. 2519 ถึง 2552)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4692/2552 (2009)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7448/2544 (2001)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 802/2542 (1999)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1024/2537 (1994)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5229/2534 (1991)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2621/2534 (1991)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5789/2533 (1990)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1407/2530 (1987)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 1728 12
- มาตรา 1731 7
- มาตรา 1732 4
- มาตรา 1727 3
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 1729 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1729. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1729/ (accessed 21 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 1729 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1729/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1729/"><p>ผู้จัดการมรดกต้องจัดทำบัญชีทรัพย์มรดกให้แล้วเสร็จภายในหนึ่งเดือนนับแต่เวลาที่ระบุไว้ในมาตรา ๑๗๒๘ แต่กำหนดเวลานี้ เมื่อผู้จัดการมรดกร้องขอก่อนสิ้นกำหนดเวลาหนึ่งเดือน ศาลจะอนุญาตให้ขยายต่อไปอีกก็ได้ บัญชีนั้นต้องทำต่อหน้าพยานอย่างน้อยสองคน ซึ่งต้องเป็นผู้มีส่วนได้เสียในกองมรดกนั้นด้วย บุคคลซึ่งจะเป็นพยานในการทำพินัยกรรมไม่ได้ตามมาตรา ๑๖๗๐ จะเป็นพยานในการทำบัญชีใด ๆ ที่ต้องทำขึ้นตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ไม่ได้</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1729 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1729/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา