กฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

122 — การนำต้นฉบับเอกสารมาแสดงต่อศาล

คนบทกฎหมาย

เมื่อคู่ความฝ่ายใดอ้างอิงเอกสารฉบับใดเป็นพยานหลักฐานและคู่ความอีกฝ่ายหนึ่งคัดค้านเอกสารนั้นตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๒๕ ถ้าต้นฉบับเอกสารอยู่ในความครอบครองของคู่ความฝ่ายที่อ้างเอกสาร ให้คู่ความฝ่ายนั้นนำต้นฉบับเอกสารมาแสดงต่อศาลในวันสืบพยาน ไม่ว่าเวลาใด ๆ ก่อนมีคำพิพากษา ถ้าศาลได้กำหนดให้คู่ความฝ่ายที่อ้างเอกสารส่งต้นฉบับต่อศาล โดยที่ศาลเห็นสมควร หรือโดยที่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งยื่นคำขอ ให้คู่ความฝ่ายนั้นส่งต้นฉบับเอกสารต่อศาล เพื่อศาลหรือคู่ความอีกฝ่ายหนึ่งจะตรวจดูได้ตามเงื่อนไขซึ่งจะได้กำหนดไว้ในกฎกระทรวงว่าด้วยการนั้น หรือตามที่ศาลจะได้กำหนด แต่
(๑) ถ้าไม่สามารถจะนำมาหรือยื่นต้นฉบับเอกสารดังกล่าวข้างต้น คู่ความฝ่ายนั้นอาจยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้องต่อศาลในวันหรือก่อนวันที่กำหนดให้นำมาหรือให้ยื่นต้นฉบับเอกสารนั้น แถลงให้ทราบถึงความไม่สามารถที่จะปฏิบัติตามได้พร้อมทั้งเหตุผล ถ้าศาลเห็นว่าผู้ยื่นคำขอไม่สามารถที่จะนำมาหรือยื่นต้นฉบับเอกสารได้ ศาลจะมีคำสั่งอนุญาตให้นำต้นฉบับเอกสารมาในวันต่อไป หรือจะสั่งเป็นอย่างอื่นตามที่เห็นสมควรเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมก็ได้ ในกรณีผู้ยื่นคำขอมีความประสงค์เพียงให้ศาลขยายระยะเวลาที่ตนจะต้องนำมาหรือยื่นต้นฉบับเอกสารนั้น คำขอนั้นจะทำเป็นคำขอฝ่ายเดียวก็ได้
(๒) ถ้าการที่จะนำมาหรือยื่นต้นฉบับเอกสารต่อศาลนั้น จะเป็นเหตุให้เกิดการสูญหาย หรือบุบสลายหรือมีข้อขัดข้องโดยอุปสรรคสำคัญหรือความลำบากยากยิ่งใด ๆ คู่ความฝ่ายที่อ้างอิงเอกสารอาจยื่นคำขอฝ่ายเดียวโดยทำเป็นคำร้องต่อศาล ในวันหรือก่อนวันสืบพยาน แถลงให้ทราบถึงเหตุเสียหาย อุปสรรค หรือความลำบากเช่นว่านั้น ถ้าศาลเห็นว่าต้นฉบับเอกสารนั้นไม่อาจนำมาหรือยื่นต่อศาลได้ ศาลจะมีคำสั่งให้ยื่นต้นฉบับเอกสารนั้น ณ สถานที่ใดต่อเจ้าพนักงานคนใด และภายในเงื่อนไขใด ๆ ตามที่เห็นสมควรก็ได้ หรือจะมีคำสั่งให้คัดสำเนาที่รับรองว่าถูกต้องทั้งฉบับหรือเฉพาะส่วนที่เกี่ยวแก่เรื่องมายื่นแทนต้นฉบับก็ได้

คำแปลภาษาไทย

When any party cites a document as evidence and the other party objects to that document as provided in Section 125, if the original document is in the possession of the party citing the document, that party shall produce the original to the court on the day of taking evidence, at any time before judgment. If the court has directed the party citing the document to submit the original to the court, whether because the court considers it appropriate or because the other party has filed an application, that party shall submit the original to the court so that the court or the other party may examine it, under the conditions prescribed in the ministerial regulation on that matter or as the court may prescribe. However,
(1) If the above original document cannot be brought or submitted, that party may file an application, made in the form of a motion, to the court on or before the day fixed for bringing or submitting the original, stating the inability to comply together with the reasons. If the court is of the opinion that the applicant is unable to bring or submit the original, the court may order that the original be brought on a later day, or may order otherwise as it considers appropriate in the interest of justice. Where the applicant merely wishes the court to extend the time within which it must bring or submit the original, the application may be made ex parte.
(2) If bringing or submitting the original to the court would cause loss or damage, or an obstruction by a significant impediment or any grave difficulty, the party citing the document may file an ex parte application, made in the form of a motion, to the court on or before the day of taking evidence, stating such loss, impediment, or difficulty. If the court is of the opinion that the original cannot be brought or submitted to the court, the court may order that the original be submitted at any place, before any official, and under any conditions as it considers appropriate, or may order that a certified true copy of the whole or only the relevant part be submitted in lieu of the original.

คำแปลนี้ยังไม่เป็นที่ทราบจากสำนักงาน — กรุณาอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก

หมายเหตุสำนักงาน

มาตรา 122 อยู่ในหมวด 3 ว่าด้วยการนำพยานเอกสารมาสืบ กำหนดหน้าที่ของคู่ความฝ่ายที่อ้างเอกสารในการนำต้นฉบับมาแสดงเมื่ออีกฝ่ายคัดค้านตามมาตรา 125 การนำมาต้องกระทำในวันสืบพยานก่อนมีคำพิพากษา และศาลอาจสั่งให้ส่งต้นฉบับเพื่อตรวจดูตามกฎกระทรวงหรือตามที่ศาลกำหนดก็ได้ อนุมาตรา (1) ให้ทางออกแก่ผู้ที่นำต้นฉบับมาไม่ทันโดยขอเลื่อนหรือขอวิธีอื่น และอนุมาตรา (2) ใช้เมื่อการนำมาจะทำให้เกิดการสูญหาย บุบสลาย หรือความลำบากยิ่ง โดยให้ยื่น ณ ที่อื่นหรือให้ส่งสำเนารับรองแทนได้ มาตรานี้ใช้ประกอบมาตรา 123 และมาตรา 93

ความสำคัญต่อ

ควรเตรียมต้นฉบับสำคัญให้พร้อมก่อนสืบพยาน เพราะหากคุณอ้างเอกสารแล้วอีกฝ่ายคัดค้าน การไม่นำต้นฉบับมาแสดงอาจทำให้ศาลไม่รับฟังสำเนาเป็นพยาน หากต้นฉบับเปราะบาง อยู่ไกล หรือเสี่ยงเสียหายหากเคลื่อนย้าย ควรยื่นคำร้องตามอนุมาตรา (1) หรือ (2) แต่เนิ่น ๆ อย่ารอถึงวันสืบพยาน หากข้อพิพาทเรื่องเอกสารเป็นหัวใจของคดี ควรปรึกษาทนายก่อนสืบพยาน

คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

  1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6450/2552 (2009)

    เมื่อต้นฉบับเอกสารที่คู่ความอ้างอยู่ในความครอบครองของตนเองและอีกฝ่ายคัดค้านตามมาตรา 125 คู่ความฝ่ายนั้นมีหน้าที่ต้องนำต้นฉบับมาแสดงต่อศาลในวันสืบพยานตามมาตรา 122

    ศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อต้นฉบับหนังสือมอบอำนาจที่โจทก์อ้างอยู่ในความครอบครองของโจทก์ โจทก์จึงมีหน้าที่ต้องนำต้นฉบับมาแสดงต่อศาลในวันสืบพยานตามมาตรา 122 และได้วินิจฉัยความแตกต่างระหว่างหนังสือมอบอำนาจที่นำสืบกับที่แนบท้ายฟ้อง

  2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1411/2549 (2006)

    เมื่อยื่นเพียงสำเนาและต้นฉบับสัญญาที่อ้างยังอยู่ในความครอบครองของฝ่ายที่อ้าง และอีกฝ่ายคัดค้านว่าไม่มีต้นฉบับ ฝ่ายที่อ้างต้องนำต้นฉบับมาแสดงในวันสืบพยานตามมาตรา 122 และ 125 หากไม่นำมาและมิใช่กรณีที่สำเนาใช้แทนได้ตามมาตรา 93 สำเนานั้นรับฟังไม่ได้

    โจทก์ยื่นเพียงสำเนาสัญญาจ้างก่อสร้างขณะที่ต้นฉบับยังอยู่ในความครอบครองของโจทก์ และจำเลยคัดค้านว่าไม่มีต้นฉบับ ศาลวินิจฉัยว่าโจทก์ต้องนำต้นฉบับมาแสดงตามมาตรา 122 และ 125 เมื่อไม่ใช่กรณีที่นำสำเนามาสืบแทนได้ตามมาตรา 93 สำเนาจึงรับฟังเป็นพยานไม่ได้

คำพิพากษาที่คัดเลือกการพิจารณาคดีจากเทคโนโลยีศาลฎีกาคำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา

เลย

ต้องนำต้นฉบับเอกสารที่อ้างมาแสดงเมื่อใด

ตามมาตรา 122 ถ้าต้นฉบับอยู่ในความครอบครองของคุณและอีกฝ่ายคัดค้านตามมาตรา 125 ต้องนำมาแสดงในวันสืบพยาน ไม่ว่าเวลาใดก่อนมีคำพิพากษา

ถ้านำต้นฉบับมาไม่ทันจะทำอย่างไร

ยื่นคำร้องในวันหรือก่อนวันที่กำหนดพร้อมเหตุผล ศาลอาจให้เลื่อนหรือสั่งวิธีอื่นได้ และหากขอเพียงขยายเวลาสามารถทำเป็นคำขอฝ่ายเดียวได้

ยื่นสำเนาแทนต้นฉบับได้หรือไม่

ได้เฉพาะบางกรณี ตามมาตรา 122(2) หากการนำต้นฉบับมาเสี่ยงสูญหายหรือลำบากยิ่ง ศาลอาจอนุญาตให้ส่งสำเนารับรองถูกต้องแทน หรือให้ยื่น ณ ที่อื่นได้

ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline

เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อประโยชน์ในการศึกษาเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนที่จะนำไปใช้กับการดำเนินคดีจริง

เลื่อนขึ้น