มาตรา 163: ค่าฤชาธรรมเนียมเมื่อคดีจบด้วยการตกลง

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1848/2516 (1973)

   ข้อตกลงในการประนีประนอมยอมความที่ให้ฝ่ายหนึ่งรับผิดในค่าทนายความของอีกฝ่ายชอบด้วยมาตรา 163 เพราะเป็นเรื่องที่คู่ความตกลงกันเอง มิใช่ศาลกำหนดให้ฝ่ายแพ้ใช้แทน คู่ความจึงตกลงจำนวนเท่าใดก็ได้ ไม่ต้องถือตามตาราง 6 ท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

   คู่ความตกลงให้จำเลยรับผิดในค่าฤชาธรรมเนียมรวมถึงค่าทนายความ ศาลวินิจฉัยว่าข้อตกลงนี้ชอบด้วยมาตรา 163 และเนื่องจากเป็นการตกลงกันเอง มิใช่ศาลกำหนดค่าทนายความให้ฝ่ายแพ้ใช้แทน คู่ความจึงตกลงจำนวนเท่าใดก็ได้ โดยไม่ต้องถือตามอัตราในตาราง 6

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5272/2539 (1996)

   มาตรา 163 ซึ่งให้คู่ความแต่ละฝ่ายรับผิดในค่าฤชาธรรมเนียมส่วนของตนเมื่อคดีเสร็จเด็ดขาดลงโดยการตกลง ประนีประนอมยอมความ หรืออนุญาโตตุลาการ ไม่ครอบคลุมถึงค่าฤชาธรรมเนียมที่เกิดขึ้นในชั้นบังคับคดี ความรับผิดชั้นที่สุดสำหรับค่าธรรมเนียมเจ้าพนักงานบังคับคดีกรณียึดทรัพย์สินซึ่งมิใช่ตัวเงินแล้วไม่มีการขายหรือจำหน่าย ย่อมตกแก่คู่ความฝ่ายที่แพ้คดีตามมาตรา 161 วรรคหนึ่ง โดยศาลมีอำนาจใช้ดุลพินิจเป็นอย่างอื่นได้

   ข้อพิพาทคือใครต้องรับผิดในค่าธรรมเนียมเจ้าพนักงานบังคับคดีกรณียึดทรัพย์สินแล้วไม่มีการขายหรือจำหน่าย ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าความรับผิดชั้นที่สุดสำหรับค่าธรรมเนียมดังกล่าวย่อมตกแก่คู่ความฝ่ายที่แพ้คดีตามมาตรา 161 วรรคหนึ่ง แต่ศาลมีอำนาจใช้ดุลพินิจให้ฝ่ายใดเสียค่าฤชาธรรมเนียมทั้งปวงหรือแต่บางส่วนก็ได้ โดยคำนึงถึงเหตุสมควรและความสุจริตในการดำเนินคดี ส่วนมาตรา 149 ที่ให้ผู้ดำเนินกระบวนพิจารณาเป็นผู้เสียค่าใช้จ่ายนั้น อยู่ภายใต้บังคับบทบัญญัติว่าด้วยความรับผิดชั้นที่สุด จึงมิใช่บทที่ชี้ขาดปัญหานี้

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา