ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 171: การนำหลักคำฟ้องมาใช้กับคำร้องขอ
ตัวบทกฎหมาย
คดีที่ประมวลกฎหมายนี้บัญญัติว่าจะฟ้องยังศาลชั้นต้น หรือจะเสนอปัญหาต่อศาลชั้นต้นเพื่อชี้ขาดตัดสิน โดยทำเป็นคำร้องขอก็ได้นั้น ให้นำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ว่าด้วยสิทธิและหน้าที่ของโจทก์และจำเลย และวิธีพิจารณาที่ต่อจากการยื่นคำฟ้องมาใช้บังคับแก่ผู้ยื่นคำขอและคู่ความอีกฝ่ายหนึ่ง ถ้าหากมี และบังคับแก่วิธีพิจารณาที่ต่อจากการยื่นคำร้องขอด้วยโดยอนุโลม
คำแปลภาษาอังกฤษ
In cases which this Code provides may be filed at a court of first instance, or in which a problem may be submitted to a court of first instance for decision by way of a petition, the provisions of this Code on the rights and duties of the plaintiff and the defendant, and on the procedure following the filing of a complaint, shall apply mutatis mutandis to the petitioner and to the other party, if any, and to the procedure following the filing of the petition.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 171 เชื่อมวิธีพิจารณาคดีมีข้อพิพาทเข้ากับวิธีพิจารณาคดีที่เสนอโดยคำร้องขอ บางเรื่องอาจเสนอต่อศาลชั้นต้นได้โดยทำเป็นคำร้องขอแทนคำฟ้องสามัญ บทนี้จึงให้หลักวิธีพิจารณาแก่เรื่องเหล่านั้น โดยนำบทบัญญัติว่าด้วยสิทธิและหน้าที่ของโจทก์และจำเลย และวิธีพิจารณาที่ต่อจากการยื่นคำฟ้อง มาใช้โดยอนุโลม ผู้ยื่นคำร้องขอย่อมอยู่ในฐานะโจทก์ คู่ความอีกฝ่ายอยู่ในฐานะจำเลย และวิธีพิจารณาที่ต่อจากคำฟ้องใช้บังคับแก่วิธีพิจารณาที่ต่อจากคำร้องขอ เมื่ออ่านประกอบมาตรา 172 ว่าด้วยเนื้อหาของคำฟ้อง คำร้องขอ เช่น คำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก จึงต้องครบองค์ประกอบของคำคู่ความที่สมบูรณ์เช่นกัน
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หากท่านเสนอเรื่องโดยทำเป็นคำร้องขอ เช่น ขอให้ศาลตั้งผู้จัดการมรดก พึงถือเสมือนเป็นคำคู่ความที่สมบูรณ์ คือต้องบรรยายข้อเท็จจริงและเหตุแห่งคำขอให้ชัดเจนเช่นเดียวกับคำฟ้อง คำร้องขอที่ครบองค์ประกอบย่อมได้รับการรับไว้ไต่สวนต่อไป
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2865/2559 (2016)
คำร้องขอที่บรรยายชัดแจ้งว่าผู้ร้องเป็นทายาทที่มีสิทธิยื่นคำร้องขอ และมีพฤติการณ์อันจำเป็นและสมควรที่จะตั้งผู้จัดการมรดกตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1713 เป็นคำร้องขอที่สมบูรณ์และชอบด้วยมาตรา 171 ประกอบมาตรา 172 วรรคสอง ศาลชอบที่จะรับไว้ไต่สวนต่อไป
ผู้ร้องขอให้ตั้งตนเป็นผู้จัดการมรดกและบรรยายข้อเท็จจริงแสดงสิทธิและความจำเป็นในการตั้ง ศาลวินิจฉัยว่าคำร้องขอสมบูรณ์ตามมาตรา 171 ประกอบมาตรา 172 วรรคสอง และชอบที่จะรับไว้ไต่สวน การที่ศาลชั้นต้นสั่งให้ผู้ร้องเสนอหนังสือรับรองการตายเพิ่มเติมภายในเจ็ดวันมิฉะนั้นถือว่าไม่รับ จึงเกินกว่าที่กฎหมายกำหนด
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 5 คดี (พ.ศ. 2519 ถึง 2559)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2865/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9136/2557 (2014)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2489/2519 (1976)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1901/2535 (1992)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5193/2533 (1990)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
เรื่องที่เสนอต่อศาลโดยคำร้องขอใช้วิธีพิจารณาอย่างไร
ตามมาตรา 171 ให้นำบทว่าด้วยสิทธิและหน้าที่ของโจทก์และจำเลย และวิธีพิจารณาที่ต่อจากคำฟ้อง มาใช้แก่ผู้ยื่นคำร้องขอ คู่ความอีกฝ่าย ถ้ามี และวิธีพิจารณาที่ต่อจากคำร้องขอโดยอนุโลม
คำร้องขอต้องได้มาตรฐานเดียวกับคำฟ้องหรือไม่
โดยเนื้อหาต้อง เมื่ออ่านประกอบมาตรา 172 คำร้องขอ เช่น คำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก ต้องบรรยายข้อเท็จจริงและเหตุแห่งคำขอให้ชัดเจน จึงจะเป็นคำร้องขอที่สมบูรณ์ตามมาตรา 171
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 171 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 171. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-171/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 171 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-171/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-171/"><p>คดีที่ประมวลกฎหมายนี้บัญญัติว่าจะฟ้องยังศาลชั้นต้น หรือจะเสนอปัญหาต่อศาลชั้นต้นเพื่อชี้ขาดตัดสิน โดยทำเป็นคำร้องขอก็ได้นั้น ให้นำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ว่าด้วยสิทธิและหน้าที่ของโจทก์และจำเลย และวิธีพิจารณาที่ต่อจากการยื่นคำฟ้องมาใช้บังคับแก่ผู้ยื่นคำขอและคู่ความอีกฝ่ายหนึ่ง ถ้าหากมี และบังคับแก่วิธีพิจารณาที่ต่อจากการยื่นคำร้องขอด้วยโดยอนุโลม</p><footer>Civil Procedure Code, s. 171 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-171/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา