ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 172: ข้อกำหนดของคำฟ้อง
ตัวบทกฎหมาย
ภายใต้บังคับบทบัญญัติมาตรา ๕๗ ให้โจทก์เสนอข้อหาของตนโดยทำคำฟ้องเป็นหนังสือยื่นต่อศาลชั้นต้นคำฟ้องต้องแสดงโดยแจ้งชัดซึ่งสภาพแห่งข้อหาของโจทก์และคำขอบังคับ ทั้งข้ออ้างที่อาศัยเป็นหลักแห่งข้อหาเช่นว่านั้นให้ศาลตรวจคำฟ้องนั้นแล้วสั่งให้รับไว้ หรือให้ยกเสียหรือให้คืนไป ตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๘
คำแปลภาษาอังกฤษ
Subject to the provisions of Section 57, the plaintiff shall present its claim by making a complaint in writing and filing it with the court of first instance. The complaint must clearly show the nature of the plaintiff's claim and the relief sought, together with the allegations relied on as the grounds of such claim. The court shall examine the complaint and then order that it be accepted, or dismissed, or returned, as provided in Section 18.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 172 กำหนดองค์ประกอบสำคัญของคำฟ้องที่เริ่มคดีตามวิธีพิจารณาสามัญ ภายใต้บังคับมาตรา 57 ว่าด้วยการเข้าเป็นคู่ความ โจทก์ต้องเสนอข้อหาโดยทำคำฟ้องเป็นหนังสือยื่นต่อศาลชั้นต้น วรรคสองกำหนดเนื้อหาที่จำเป็น คือสภาพแห่งข้อหา คำขอบังคับ และข้ออ้างที่อาศัยเป็นหลักแห่งข้อหา ซึ่งต้องแสดงโดยแจ้งชัด อันเป็นเกณฑ์ที่ศาลใช้วินิจฉัยความสมบูรณ์ของคำคู่ความ วรรคสามให้คำฟ้องผ่านอำนาจตรวจของศาลตามมาตรา 18 ศาลจึงสั่งรับ ยก หรือคืนได้ และอาจยกคำร้องตั้งแต่ชั้นตรวจโดยไม่ต้องรับไว้ก่อน มาตรา 171 ขยายองค์ประกอบเหล่านี้ไปถึงคำร้องขอด้วย
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
คำฟ้องที่คลุมเครือว่าเกิดอะไรขึ้น ต้องการสิ่งใด หรือมีสิทธิเพราะเหตุใด อาจถูกยกหรือคืนได้ ความชัดเจนในสภาพแห่งข้อหา คำขอบังคับ และข้ออ้างจึงมิใช่ทางเลือก ศาลตรวจคำฟ้องทุกฉบับตามมาตรา 18 และอาจยกคำฟ้องที่บกพร่องได้ก่อนรับ เนื่องจากคำฟ้องที่ดีกำหนดกรอบของทั้งคดี จึงควรให้ทนายความร่างหรือตรวจก่อนยื่น
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2120/2566 (2023)
คำฟ้องที่แสดงโดยชัดแจ้งซึ่งสภาพแห่งข้อหา คำขอบังคับ และข้ออ้างที่อาศัยเป็นหลักแห่งข้อหา ย่อมชอบด้วยมาตรา 172 วรรคสอง แม้ความเสียหายจะเป็นความเสียหายที่ต่อเนื่อง เช่น มลพิษที่แพร่กระจายในระหว่างที่โรงงานของจำเลยเปิดทำการ
โจทก์กล่าวอ้างความเสียหายต่อเนื่องจากการแพร่กระจายของผงคาร์บอนแบล็คในระหว่างที่โรงงานของจำเลยเปิดทำการ ศาลวินิจฉัยว่าคำฟ้องแสดงชัดแจ้งซึ่งสภาพแห่งข้อหา คำขอบังคับ และข้ออ้างที่อาศัยเป็นหลักแห่งข้อหา จึงชอบด้วยมาตรา 172 วรรคสอง และไม่รับข้อโต้แย้งของจำเลย
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1088/2566 (2023)
ตามมาตรา 18 ประกอบมาตรา 172 วรรคสาม ศาลมีอำนาจยกคำร้องขอได้ตั้งแต่ในชั้นตรวจคำร้องขอ โดยไม่จำต้องมีคำสั่งรับคำร้องขอไว้ก่อน
ศาลวินิจฉัยว่าศาลล้มละลายกลางมีอำนาจยกคำร้องขอฟื้นฟูกิจการได้ตั้งแต่ชั้นตรวจคำร้องขอโดยไม่ต้องรับไว้ก่อน ตามมาตรา 18 ประกอบมาตรา 172 วรรคสาม คำสั่งของศาลล่างที่ยกคำร้องขอจึงชอบแล้ว
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 600 คดี (พ.ศ. 2492 ถึง 2566)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1088/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4269/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 78/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4138/2564 (2021)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5433/2562 (2019)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5323/2562 (2019)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6444/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4952/2560 (2017)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
คำฟ้องต้องมีอะไรบ้าง
ตามมาตรา 172 คำฟ้องเป็นหนังสือต้องแสดงโดยแจ้งชัดซึ่งสภาพแห่งข้อหาของโจทก์ คำขอบังคับ และข้ออ้างที่อาศัยเป็นหลักแห่งข้อหา
ศาลยกคำฟ้องตั้งแต่ชั้นตรวจได้หรือไม่
ได้ ตามมาตรา 172 วรรคสาม ประกอบมาตรา 18 ศาลตรวจคำฟ้องแล้วสั่งรับ ยกเสีย หรือคืนได้ และอาจยกตั้งแต่ชั้นตรวจโดยไม่ต้องรับไว้ก่อน
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 172 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 172. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-172/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 172 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-172/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-172/"><p>ภายใต้บังคับบทบัญญัติมาตรา ๕๗ ให้โจทก์เสนอข้อหาของตนโดยทำคำฟ้องเป็นหนังสือยื่นต่อศาลชั้นต้นคำฟ้องต้องแสดงโดยแจ้งชัดซึ่งสภาพแห่งข้อหาของโจทก์และคำขอบังคับ ทั้งข้ออ้างที่อาศัยเป็นหลักแห่งข้อหาเช่นว่านั้นให้ศาลตรวจคำฟ้องนั้นแล้วสั่งให้รับไว้ หรือให้ยกเสียหรือให้คืนไป ตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๘</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 172 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-172/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา