ป.วิ.แพ่ง มาตรา 178: คำให้การแก้ฟ้องแย้ง

ตัวบทกฎหมาย

ถ้าจำเลยฟ้องแย้งรวมในคำให้การ ให้โจทก์ทำคำให้การแก้ฟ้องแย้งยื่นต่อศาลภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้ส่งคำให้การถึงโจทก์ บทบัญญัติแห่งมาตราก่อน ให้ใช้บังคับแก่คำให้การแก้ฟ้องแย้งนี้โดยอนุโลม

คำแปลภาษาอังกฤษ

ถ้าจำเลยฟ้องแย้งรวมในคำให้การ ให้โจทก์ทำคำให้การแก้ฟ้องแย้งยื่นต่อศาลภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้ส่งคำให้การถึงโจทก์ บทบัญญัติแห่งมาตราก่อน ให้ใช้บังคับแก่คำให้การแก้ฟ้องแย้งนี้โดยอนุโลม

คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก

หมายเหตุของสำนักงาน

มาตรา 178 ต่อยอดการแลกเปลี่ยนคำคู่ความที่เริ่มจากฟ้องแย้งตามมาตรา 177 โดยให้โจทก์ซึ่งอยู่ในฐานะจำเลยของฟ้องแย้งมีเวลาสิบห้าวันนับแต่ได้รับคำให้การเพื่อทำคำให้การแก้ฟ้องแย้ง และให้นำมาตรา 177 มาใช้โดยอนุโลม รวมทั้งข้อกำหนดเรื่องการยอมรับหรือปฏิเสธโดยชัดแจ้งพร้อมเหตุ เมื่อยื่นคำให้การแก้ฟ้องแย้งแล้ว ย่อมเกิดประเด็นข้อพิพาทในส่วนฟ้องแย้งรวมกับฟ้องเดิมที่ศาลต้องวินิจฉัย มาตรานี้เป็นส่วนของวิธีพิจารณาสามัญในศาลชั้นต้น และไม่ได้ใช้กับวิธีพิจารณาพิเศษที่มีกฎเกณฑ์ของตนเอง เช่น คดีแรงงาน

ความสำคัญในทางปฏิบัติ

โจทก์ที่ถูกฟ้องแย้งกลายเป็นจำเลยของฟ้องแย้ง จึงต้องไม่ละเลยกำหนดสิบห้าวันในการยื่นคำให้การแก้ฟ้องแย้ง ควรทำด้วยความระมัดระวังเช่นเดียวกับคำให้การ คือแสดงการยอมรับหรือปฏิเสธแต่ละข้ออย่างชัดแจ้งพร้อมเหตุ เพราะใช้หลักเกณฑ์เดียวกันและมีความเสี่ยงที่จะถูกถือว่ายอมรับเช่นกัน ในศาลพิเศษที่มีวิธีพิจารณาเฉพาะ กำหนดนี้อาจไม่ใช้บังคับ

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2599/2541 (1998)

มาตรา 178 ซึ่งกำหนดระยะเวลาสิบห้าวันในการยื่นคำให้การแก้ฟ้องแย้ง นำมาใช้บังคับโดยอนุโลมในคดีแรงงานไม่ได้ เพราะวิธีพิจารณาคดีแรงงานให้จำเลยยื่นคำให้การก่อนวันนัดได้ และมุ่งให้สะดวก ประหยัด และรวดเร็ว

ในคดีแรงงาน โจทก์ยื่นคำให้การแก้ฟ้องแย้งหลังพ้นสิบห้าวัน ศาลวินิจฉัยว่านำกำหนดสิบห้าวันตามมาตรา 178 มาใช้โดยอนุโลมไม่ได้ เพราะคดีแรงงานมีลักษณะพิเศษ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3604/2540 (1997)

เมื่อจำเลยฟ้องแย้งในเรื่องที่เกี่ยวกับฟ้องเดิมตามมาตรา 177 วรรคสาม และโจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งตามมาตรา 178 ย่อมเกิดประเด็นข้อพิพาทที่ศาลต้องวินิจฉัยชี้ขาดให้คู่ความแพ้หรือชนะ

ศาลวินิจฉัยว่าเมื่อรับฟ้องแย้งที่เกี่ยวกับฟ้องเดิมและโจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งตามมาตรา 178 แล้ว ย่อมเกิดประเด็นที่ต้องวินิจฉัย ศาลชั้นต้นจึงชี้ขาดทั้งฟ้องเดิมและฟ้องแย้งได้โดยชอบ

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา

มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 10 คดี (พ.ศ. 2503 ถึง 2565)

2500 2510 2520 2530 2540 2550 2560

ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง

คำพิพากษาฎีกาที่ 12013/2547 (2004)
คำพิพากษาฎีกาที่ 2599/2541 (1998)
คำพิพากษาฎีกาที่ 3604/2540 (1997)
คำพิพากษาฎีกาที่ 3045/2530 (1987)
คำพิพากษาฎีกาที่ 409/2504 (1961)
คำพิพากษาฎีกาที่ 4425/2565 (2022)
คำพิพากษาฎีกาที่ 466/2503 (1960)
คำพิพากษาฎีกาที่ 2628/2562 (2019)

รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน

มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ

มาตรา 177 6

มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี

นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ

คำถามที่พบบ่อย

โจทก์มีเวลายื่นคำให้การแก้ฟ้องแย้งกี่วัน

สิบห้าวันนับแต่วันที่ได้ส่งคำให้การของจำเลยถึงโจทก์ ตามมาตรา 178 โดยใช้หลักเกณฑ์เดียวกับคำให้การของจำเลย

หากโจทก์ไม่ยื่นคำให้การแก้ฟ้องแย้งจะเป็นอย่างไร

เนื่องจากนำมาตรา 177 มาใช้โดยอนุโลม การไม่ยื่นหรือยื่นแบบลอย ๆ อาจมีผลเช่นเดียวกับคำให้การที่บกพร่อง รวมถึงถูกถือว่ายอมรับข้อในฟ้องแย้ง

คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline

สิ่งที่ควรรู้ก่อนขึ้นศาลในประเทศไทย

วิธีอ้างอิงมาตรานี้

อ้างอิงแบบทั่วไป ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 178
อ้างอิงแบบวิชาการ Civil Procedure Code (Thailand), s. 178. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-178/ (accessed 13 ตุลาคม 2026).
อ้างอิงแบบไทย ป.วิ.พ. มาตรา 178
ลิงก์ถาวร https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-178/
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น <blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-178/"><p>ถ้าจำเลยฟ้องแย้งรวมในคำให้การ ให้โจทก์ทำคำให้การแก้ฟ้องแย้งยื่นต่อศาลภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้ส่งคำให้การถึงโจทก์ บทบัญญัติแห่งมาตราก่อน ให้ใช้บังคับแก่คำให้การแก้ฟ้องแย้งนี้โดยอนุโลม</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 178 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-178/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>

ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา

มาตรา 178: คำให้การแก้ฟ้องแย้ง