ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 178: คำให้การแก้ฟ้องแย้ง
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าจำเลยฟ้องแย้งรวมในคำให้การ ให้โจทก์ทำคำให้การแก้ฟ้องแย้งยื่นต่อศาลภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้ส่งคำให้การถึงโจทก์ บทบัญญัติแห่งมาตราก่อน ให้ใช้บังคับแก่คำให้การแก้ฟ้องแย้งนี้โดยอนุโลม
คำแปลภาษาอังกฤษ
If the defendant brings a counterclaim within the answer, the plaintiff shall make an answer in reply to the counterclaim and file it with the court within fifteen days from the date the answer was served on the plaintiff. The provisions of the preceding Section shall apply mutatis mutandis to this answer in reply to the counterclaim.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 178 ต่อยอดการแลกเปลี่ยนคำคู่ความที่เริ่มจากฟ้องแย้งตามมาตรา 177 โดยให้โจทก์ซึ่งอยู่ในฐานะจำเลยของฟ้องแย้งมีเวลาสิบห้าวันนับแต่ได้รับคำให้การเพื่อทำคำให้การแก้ฟ้องแย้ง และให้นำมาตรา 177 มาใช้โดยอนุโลม รวมทั้งข้อกำหนดเรื่องการยอมรับหรือปฏิเสธโดยชัดแจ้งพร้อมเหตุ เมื่อยื่นคำให้การแก้ฟ้องแย้งแล้ว ย่อมเกิดประเด็นข้อพิพาทในส่วนฟ้องแย้งรวมกับฟ้องเดิมที่ศาลต้องวินิจฉัย มาตรานี้เป็นส่วนของวิธีพิจารณาสามัญในศาลชั้นต้น และไม่ได้ใช้กับวิธีพิจารณาพิเศษที่มีกฎเกณฑ์ของตนเอง เช่น คดีแรงงาน
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
โจทก์ที่ถูกฟ้องแย้งกลายเป็นจำเลยของฟ้องแย้ง จึงต้องไม่ละเลยกำหนดสิบห้าวันในการยื่นคำให้การแก้ฟ้องแย้ง ควรทำด้วยความระมัดระวังเช่นเดียวกับคำให้การ คือแสดงการยอมรับหรือปฏิเสธแต่ละข้ออย่างชัดแจ้งพร้อมเหตุ เพราะใช้หลักเกณฑ์เดียวกันและมีความเสี่ยงที่จะถูกถือว่ายอมรับเช่นกัน ในศาลพิเศษที่มีวิธีพิจารณาเฉพาะ กำหนดนี้อาจไม่ใช้บังคับ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2599/2541 (1998)
มาตรา 178 ซึ่งกำหนดระยะเวลาสิบห้าวันในการยื่นคำให้การแก้ฟ้องแย้ง นำมาใช้บังคับโดยอนุโลมในคดีแรงงานไม่ได้ เพราะวิธีพิจารณาคดีแรงงานให้จำเลยยื่นคำให้การก่อนวันนัดได้ และมุ่งให้สะดวก ประหยัด และรวดเร็ว
ในคดีแรงงาน โจทก์ยื่นคำให้การแก้ฟ้องแย้งหลังพ้นสิบห้าวัน ศาลวินิจฉัยว่านำกำหนดสิบห้าวันตามมาตรา 178 มาใช้โดยอนุโลมไม่ได้ เพราะคดีแรงงานมีลักษณะพิเศษ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3604/2540 (1997)
เมื่อจำเลยฟ้องแย้งในเรื่องที่เกี่ยวกับฟ้องเดิมตามมาตรา 177 วรรคสาม และโจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งตามมาตรา 178 ย่อมเกิดประเด็นข้อพิพาทที่ศาลต้องวินิจฉัยชี้ขาดให้คู่ความแพ้หรือชนะ
ศาลวินิจฉัยว่าเมื่อรับฟ้องแย้งที่เกี่ยวกับฟ้องเดิมและโจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งตามมาตรา 178 แล้ว ย่อมเกิดประเด็นที่ต้องวินิจฉัย ศาลชั้นต้นจึงชี้ขาดทั้งฟ้องเดิมและฟ้องแย้งได้โดยชอบ
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 10 คดี (พ.ศ. 2503 ถึง 2565)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 12013/2547 (2004)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2599/2541 (1998)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3604/2540 (1997)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3045/2530 (1987)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 409/2504 (1961)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4425/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 466/2503 (1960)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2628/2562 (2019)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
โจทก์มีเวลายื่นคำให้การแก้ฟ้องแย้งกี่วัน
สิบห้าวันนับแต่วันที่ได้ส่งคำให้การของจำเลยถึงโจทก์ ตามมาตรา 178 โดยใช้หลักเกณฑ์เดียวกับคำให้การของจำเลย
หากโจทก์ไม่ยื่นคำให้การแก้ฟ้องแย้งจะเป็นอย่างไร
เนื่องจากนำมาตรา 177 มาใช้โดยอนุโลม การไม่ยื่นหรือยื่นแบบลอย ๆ อาจมีผลเช่นเดียวกับคำให้การที่บกพร่อง รวมถึงถูกถือว่ายอมรับข้อในฟ้องแย้ง
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 178 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 178. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-178/ (เข้าถึงเมื่อ 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 178 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-178/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-178/"><p>ถ้าจำเลยฟ้องแย้งรวมในคำให้การ ให้โจทก์ทำคำให้การแก้ฟ้องแย้งยื่นต่อศาลภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้ส่งคำให้การถึงโจทก์ บทบัญญัติแห่งมาตราก่อน ให้ใช้บังคับแก่คำให้การแก้ฟ้องแย้งนี้โดยอนุโลม</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 178 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-178/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา