ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 213: การถอนและการคัดค้านอนุญาโตตุลาการ
ตัวบทกฎหมาย
เมื่อบุคคลหรือคู่ความที่มีสิทธิ ได้ตั้งอนุญาโตตุลาการขึ้นแล้ว ห้ามมิให้บุคคลหรือคู่ความนั้นถอนการตั้งเสีย เว้นแต่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งจะได้ยินยอมด้วยอนุญาโตตุลาการที่ตั้งขึ้นโดยชอบนั้น ถ้าเป็นกรณีที่ศาลหรือบุคคลภายนอกเป็นผู้ตั้ง คู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะคัดค้านก็ได้ หรือถ้าเป็นกรณีที่คู่ความฝ่ายหนึ่งเป็นผู้ตั้ง คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งจะคัดค้านก็ได้ โดยอาศัยเหตุดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๑ หรือเหตุที่อนุญาโตตุลาการนั้นเป็นผู้ไร้ความสามารถ หรือไม่สามารถทำหน้าที่อนุญาโตตุลาการได้ ในกรณีที่มีการคัดค้านอนุญาโตตุลาการดังว่านี้ ให้นำบทบัญญัติว่าด้วยการคัดค้านผู้พิพากษามาใช้บังคับโดยอนุโลมถ้าการคัดค้านอนุญาโตตุลาการนั้นฟังขึ้น ให้ตั้งอนุญาโตตุลาการขึ้นใหม่
คำแปลภาษาอังกฤษ
เมื่อบุคคลหรือคู่ความที่มีสิทธิ ได้ตั้งอนุญาโตตุลาการขึ้นแล้ว ห้ามมิให้บุคคลหรือคู่ความนั้นถอนการตั้งเสีย เว้นแต่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งจะได้ยินยอมด้วยอนุญาโตตุลาการที่ตั้งขึ้นโดยชอบนั้น ถ้าเป็นกรณีที่ศาลหรือบุคคลภายนอกเป็นผู้ตั้ง คู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะคัดค้านก็ได้ หรือถ้าเป็นกรณีที่คู่ความฝ่ายหนึ่งเป็นผู้ตั้ง คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งจะคัดค้านก็ได้ โดยอาศัยเหตุดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๑ หรือเหตุที่อนุญาโตตุลาการนั้นเป็นผู้ไร้ความสามารถ หรือไม่สามารถทำหน้าที่อนุญาโตตุลาการได้ ในกรณีที่มีการคัดค้านอนุญาโตตุลาการดังว่านี้ ให้นำบทบัญญัติว่าด้วยการคัดค้านผู้พิพากษามาใช้บังคับโดยอนุโลมถ้าการคัดค้านอนุญาโตตุลาการนั้นฟังขึ้น ให้ตั้งอนุญาโตตุลาการขึ้นใหม่
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 213 รักษาความมั่นคงและความเป็นกลางของคณะอนุญาโตตุลาการในศาล ประการแรก ตรึงการตั้งไว้ คือฝ่ายที่ตั้งจะเพิกถอนโดยลำพังไม่ได้หากอีกฝ่ายไม่ยินยอม ป้องกันการถอนอนุญาโตตุลาการเชิงกลยุทธ์เมื่อเห็นว่าไม่เป็นคุณ ประการที่สอง ให้กลไกคัดค้านโดยอิงเหตุคัดค้านผู้พิพากษาตามมาตรา 11 รวมถึงการไร้ความสามารถหรือทำหน้าที่ไม่ได้ และนำวิธีคัดค้านผู้พิพากษามาใช้โดยอนุโลม หากคัดค้านฟังขึ้น ให้ตั้งอนุญาโตตุลาการใหม่ บทนี้จึงนำมาตรฐานความเป็นกลางของศาลเข้าสู่อนุญาโตตุลาการภายใต้การกำกับของศาล
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
มีสองประเด็นสำคัญในทางปฏิบัติ ประการแรก ควรเลือกอนุญาโตตุลาการอย่างรอบคอบ เพราะถอนการตั้งเองไม่ได้หากอีกฝ่ายไม่ยินยอม ประการที่สอง หากมีข้อกังวลจริงเรื่องความเป็นกลางหรือความสามารถ เหตุคัดค้านเป็นเช่นเดียวกับการคัดค้านผู้พิพากษา ผลประโยชน์ทับซ้อนหรือความสัมพันธ์ที่ทำให้ผู้พิพากษาต้องถอนตัวย่อมใช้กับอนุญาโตตุลาการได้ ควรยกข้อคัดค้านโดยเร็วและด้วยเหตุที่ชอบ
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 2 คดี (พ.ศ. 2526 ถึง 2536)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 432/2536 (1993)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2364/2526 (1983)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
คู่ความยกเลิกการตั้งอนุญาโตตุลาการได้ไหม
โดยลำพังไม่ได้ ตามมาตรา 213 เมื่อผู้มีสิทธิหรือคู่ความตั้งอนุญาโตตุลาการแล้ว จะถอนการตั้งไม่ได้ เว้นแต่คู่ความอีกฝ่ายยินยอม
คัดค้านอนุญาโตตุลาการได้ด้วยเหตุใด
ตามมาตรา 213 คู่ความคัดค้านได้ด้วยเหตุเดียวกับการคัดค้านผู้พิพากษาตามมาตรา 11 หรือเพราะอนุญาโตตุลาการไร้ความสามารถหรือทำหน้าที่ไม่ได้ โดยนำบทคัดค้านผู้พิพากษามาใช้โดยอนุโลม
ถ้าคัดค้านอนุญาโตตุลาการฟังขึ้นจะเป็นอย่างไร
หากคัดค้านฟังขึ้น มาตรา 213 ให้ตั้งอนุญาโตตุลาการขึ้นใหม่แทน เพื่อให้การพิจารณาของอนุญาโตตุลาการดำเนินต่อไปได้
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 213 (ประเทศไทย) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 213. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-213/ (accessed 13 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 213 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-213/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-213/"><p>เมื่อบุคคลหรือคู่ความที่มีสิทธิ ได้ตั้งอนุญาโตตุลาการขึ้นแล้ว ห้ามมิให้บุคคลหรือคู่ความนั้นถอนการตั้งเสีย เว้นแต่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งจะได้ยินยอมด้วยอนุญาโตตุลาการที่ตั้งขึ้นโดยชอบนั้น ถ้าเป็นกรณีที่ศาลหรือบุคคลภายนอกเป็นผู้ตั้ง คู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะคัดค้านก็ได้ หรือถ้าเป็นกรณีที่คู่ความฝ่ายหนึ่งเป็นผู้ตั้ง คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งจะคัดค้านก็ได้ โดยอาศัยเหตุดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๑ หรือเหตุที่อนุญาโตตุลาการนั้นเป็นผู้ไร้ความสามารถ หรือไม่สามารถทำหน้าที่อนุญาโตตุลาการได้ ในกรณีที่มีการคัดค้านอนุญาโตตุลาการดังว่านี้ ให้นำบทบัญญัติว่าด้วยการคัดค้านผู้พิพากษามาใช้บังคับโดยอนุโลมถ้าการคัดค้านอนุญาโตตุลาการนั้นฟังขึ้น ให้ตั้งอนุญาโตตุลาการขึ้นใหม่</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 213 (ประเทศไทย): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-213/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา