มาตรา 322 — สิทธิของบุคคลภายนอกเหนือทรัพย์ที่ถูกบังคับคดี
คนบทกฎหมาย
ภายใต้บังคับมาตรา ๓๒๓ และมาตรา ๓๒๔ บทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ว่าด้วยการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาย่อมไม่กระทบกระทั่งถึงทรัพยสิทธิ บุริมสิทธิ สิทธิยึดหน่วง หรือสิทธิอื่นซึ่งบุคคลภายนอกมีอยู่เหนือทรัพย์สินหรืออาจร้องขอให้บังคับเหนือทรัพย์สินนั้นตามกฎหมาย
คำแปลภาษาไทย
Subject to Section 323 and Section 324, the provisions of this Code concerning execution against the property of the judgment debtor shall not affect any real right, preferential right, right of retention, or other right that a third party has over the property or may apply to have enforced over that property in accordance with the law.
คำแปลนี้ยังไม่เป็นที่ทราบจากสำนักงาน — กรุณาอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุสำนักงาน
มาตรา 322 เป็นมาตราแรกของส่วนที่ 6 ว่าด้วยสิทธิของบุคคลภายนอกและผู้มีส่วนได้เสีย และวางหลักคุ้มครองว่า การบังคับคดีเอาแก่ทรัพย์สินของลูกหนี้ไม่ลบล้างสิทธิที่บุคคลภายนอกมีอยู่ก่อน ไม่ว่าจะเป็นทรัพยสิทธิ บุริมสิทธิ สิทธิยึดหน่วง หรือสิทธิอื่นที่บังคับได้ตามกฎหมายเหนือทรัพย์นั้น บทนี้ใช้ภายใต้บังคับมาตรา 323 ว่าด้วยการร้องขอให้ปล่อยทรัพย์ที่ถูกยึด และมาตรา 324 ว่าด้วยสิทธิได้รับชำระจากเงินขายก่อนเจ้าหนี้อื่น จึงใช้กับกรณีที่อยู่นอกเหนือสองมาตราดังกล่าว ศาลฎีกาถือว่ามาตรา 322 เป็นบทคุ้มครองทั่วไปสำหรับบุคคลภายนอก ต่างจากกลไกบุริมสิทธิในมาตรา 324 จัดเลขมาตราใหม่ตามพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ 30) พ.ศ. 2560
ความสำคัญต่อ
หากท่านมีสิทธิเหนือทรัพย์อยู่ก่อนการยึด เช่น ภาระจำยอมที่จดทะเบียน สิทธิยึดหน่วง หรือสิทธิที่จะกันทรัพย์ไว้ การบังคับคดีของเจ้าหนี้ไม่ได้ลบล้างสิทธินั้น แต่มาตรานี้อยู่ภายใต้บังคับมาตรา 323 และ 324 ดังนั้นผู้รับจำนองหรือผู้อ้างว่าเป็นเจ้าของทรัพย์ที่ถูกยึดต้องใช้ช่องทางเฉพาะตามสองมาตรานั้น มิใช่อาศัยมาตรา 322 เพียงลำพัง การพิจารณาว่าจะใช้ช่องทางใดและกำหนดเวลาเป็นเรื่องที่ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 853/2567 (2024)
มาตรา 322 คุ้มครองสิทธิของบุคคลภายนอกที่อาจถูกกระทบจากการบังคับคดี และใช้เฉพาะกรณีนอกเหนือจากมาตรา 324 เพราะมาตรา 322 บัญญัติไว้แต่ต้นว่าอยู่ภายใต้บังคับมาตรา 324 สิทธิของผู้รับจำนองที่จะได้รับชำระจากเงินขายจึงเป็นไปตามมาตรา 324 ไม่ใช่มาตรา 322
ศาลฎีกาเปรียบเทียบมาตรา 322 กับมาตรา 324 (1) มาตรา 322 คุ้มครองบุคคลภายนอกที่สิทธิอาจถูกกระทบจากการบังคับคดี ส่วนมาตรา 324 ใช้กับผู้มีสิทธิได้รับชำระจากเงินขาย รวมถึงผู้รับจำนอง โดยไม่จำกัดว่าต้องเป็นบุคคลภายนอก เมื่อมาตรา 322 บัญญัติว่าอยู่ภายใต้บังคับมาตรา 324 จึงใช้เฉพาะกรณีนอกเหนือจากที่มาตรา 324 ครอบคลุม
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4414/2564 (2021)
เจ้าหนี้ที่เข้าสวมสิทธิเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาผู้รับจำนอง ซึ่งยื่นคำร้องขอกันส่วนเงินจากการขายทอดตลาดในฐานะเจ้าหนี้บุริมสิทธิจำนองตามมาตรา 322 (ใหม่) เป็นการใช้สิทธิในการบังคับคดีตามคำพิพากษา คำร้องดังกล่าวไม่เป็นการดำเนินกระบวนพิจารณาซ้ำตามมาตรา 144
หลังได้รับอนุญาตให้เข้าสวมสิทธิเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา ผู้ร้องในฐานะผู้รับจำนองขอกันส่วนเงินจากการขายทอดตลาดตามมาตรา 322 (ใหม่) ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าเป็นการบังคับคดีตามคำพิพากษา จึงได้รับยกเว้นไม่อยู่ในบังคับเรื่องการดำเนินกระบวนพิจารณาซ้ำตามมาตรา 144 (5)
คำพิพากษาที่คัดเลือกการพิจารณาคดีจากเทคโนโลยีศาลฎีกาคำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
เลย
การบังคับคดีลบล้างสิทธิของบุคคลภายนอกเหนือทรัพย์ที่ถูกยึดหรือไม่
ไม่ ตามมาตรา 322 การบังคับคดีเอาแก่ทรัพย์ของลูกหนี้ไม่กระทบทรัพยสิทธิ บุริมสิทธิ สิทธิยึดหน่วง หรือสิทธิอื่นที่บังคับได้ตามกฎหมายของบุคคลภายนอกเหนือทรัพย์นั้น ทั้งนี้ภายใต้บังคับมาตรา 323 และ 324
มาตรา 322 ต่างจากมาตรา 324 อย่างไร
มาตรา 322 เป็นบทคุ้มครองทั่วไปสำหรับสิทธิที่มีอยู่ของบุคคลภายนอก ส่วนมาตรา 324 กำหนดวิธีการบุริมสิทธิเฉพาะสำหรับผู้มีสิทธิได้รับชำระจากเงินขาย เช่น ผู้รับจำนอง มาตรา 322 ใช้กับกรณีนอกเหนือจากที่มาตรา 324 ครอบคลุม