ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 331: การขายทอดตลาดทรัพย์ที่ยึด
ตัวบทกฎหมาย
ภายใต้บังคับมาตรา ๓๓๒ และมาตรา ๓๓๖ เมื่อได้ยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องทั้งหมดหรือบางส่วนของลูกหนี้ตามคำพิพากษา หรือได้มีการส่งมอบทรัพย์สินตามสิทธิเรียกร้องที่ถูกอายัดแก่เจ้าพนักงานบังคับคดีแล้ว ถ้าไม่มีเหตุสมควรงดการบังคับคดีไว้ก่อน ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการขายทอดตลาดทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องนั้นตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และกฎกระทรวงว่าด้วยการนั้นหรือตามที่ศาลมีคำสั่งกำหนด หรือขายโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ตามที่กำหนดในกฎกระทรวง
ก่อนการขายทอดตลาดทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องตามวรรคหนึ่ง เจ้าพนักงานบังคับคดีต้องแจ้งกำหนดวัน เวลา และสถานที่ซึ่งจะทำการขายทอดตลาดให้บรรดาผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีซึ่งปรากฏตามทะเบียนหรือประการอื่นได้ทราบด้วย โดยจะทำการขายทอดตลาดในวันหยุดงานหรือในเวลาใด ๆ นอกเวลาทำการปกติก็ได้ ทั้งนี้ กำหนดวันและเวลาขายดังกล่าวจะต้องไม่น้อยกว่าหกสิบวันนับแต่วันยึด อายัด หรือส่งมอบทรัพย์สินนั้น
เพื่อให้การขายทอดตลาดเป็นไปด้วยความเที่ยงธรรม บุคคลผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีมีสิทธิเต็มที่ในการเข้าสู้ราคาเองหรือหาบุคคลอื่นเข้าสู้ราคาเพื่อให้ได้ราคาตามที่ตนต้องการ และเมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีเคาะไม้ขายให้แก่ผู้เสนอราคาสูงสุดแล้ว ห้ามมิให้บุคคลผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีทั้งหลายหยิบยกเรื่องราคาที่ได้จากการขายทอดตลาดมีจำนวนต่ำเกินสมควรมาเป็นเหตุขอให้มีการเพิกถอนการขายทอดตลาดนั้นอีก
คำแปลภาษาอังกฤษ
Subject to Section 332 and Section 336, when all or part of the property of the judgment debtor has been seized or the claim attached, or when property under an attached claim has been delivered to the execution officer, then, if there is no proper cause to suspend the execution beforehand, the execution officer shall proceed to sell the property or the claim by public auction in accordance with the Civil and Commercial Code and the ministerial regulations concerning the matter, or as the court may order, or shall sell by electronic means as prescribed in the ministerial regulations.
Before the public auction of the property or the claim under paragraph one, the execution officer must notify the date, time and place at which the auction is to be held to all persons having an interest in the execution who appear from the register or otherwise. The auction may be held on a holiday or at any time outside normal working hours. The date and time so fixed for the auction must be not less than sixty days from the date of the seizure, attachment or delivery of the property.
In order that the auction may be conducted fairly, a person having an interest in the execution has the full right to enter bids himself or to find another person to enter bids so as to obtain the price he desires. Once the execution officer has knocked down the sale to the highest bidder, no person having an interest in the execution may raise the ground that the price obtained from the auction is unduly low as a reason to seek revocation of that auction.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา ๓๓๑ เป็นบทหลักของส่วนที่ ๘ ว่าด้วยการขายหรือจำหน่าย กำหนดให้เจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดเมื่อยึดหรืออายัดเสร็จและไม่มีเหตุงดการบังคับคดี โดยขายตามวิธีที่ศาลกำหนดหรือโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ตามกฎกระทรวง วรรคสองกำหนดหน้าที่แจ้งผู้มีส่วนได้เสียที่ปรากฏตามทะเบียนหรือประการอื่น โดยกำหนดวันขายต้องไม่น้อยกว่าหกสิบวันนับแต่วันยึด อายัด หรือส่งมอบ วรรคสามให้สิทธิผู้มีส่วนได้เสียเข้าสู้ราคาได้เต็มที่ และห้ามยกเรื่องราคาต่ำเกินสมควรมาขอเพิกถอนการขายที่เสร็จแล้ว ทั้งนี้อยู่ภายใต้บังคับมาตรา ๓๓๒ และมาตรา ๓๓๖
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หากท่านเป็นเจ้าหนี้จำนอง เจ้าของรวม หรือผู้มีส่วนได้เสียอื่น ควรติดตามวันขายและเข้าสู้ราคา เพราะวรรคสามทำให้ไม่อาจขอเพิกถอนการขายภายหลังเพียงเพราะอ้างว่าราคาต่ำเกินไป ระยะเวลาแจ้งหกสิบวันคือช่วงเตรียมตัว จัดหาเงิน และโต้แย้งข้อบกพร่องอื่นนอกจากเรื่องราคา
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5437/2567 (2024)
มาตรา 331 วรรคสาม ให้ผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีมีสิทธิเข้าสู้ราคาได้อย่างเต็มที่ การกีดกันบุคคลเช่นว่านั้นออกจากการเข้าเสนอราคาโดยเข้าใจสิทธิของเขาผิดย่อมเป็นการฝ่าฝืนบทบัญญัตินั้น ส่วนปัญหาว่าผู้เข้าเสนอราคาซึ่งอ้างสิทธิขอหักส่วนได้ใช้แทนมีความบกพร่องหรือไม่ที่มิได้วางหลักประกันก่อนเข้าเสนอราคานั้น เป็นคนละปัญหา ซึ่งวินิจฉัยจากถ้อยคำในประกาศขายทอดตลาดและข้อ 79 แห่งระเบียบกระทรวงยุติธรรมว่าด้วยการบังคับคดีของเจ้าพนักงานบังคับคดี พ.ศ. 2522 เมื่อประกาศขายทอดตลาดมิได้ระบุเงื่อนไขให้ชัดแจ้งว่าผู้เข้าเสนอราคาที่ขอหักส่วนได้ใช้แทนต้องเป็นเจ้าหนี้บุริมสิทธิเหนือที่ดินที่ขายตามคำชี้ขาดของศาล และในประกาศเองมีข้อความระบุว่าที่ดินที่จะขายติดจำนองผู้รับจำนองรายที่ระบุชื่อไว้ ย่อมแสดงว่าผู้รับจำนองนั้นเป็นผู้มีสิทธิขอหักส่วนได้ใช้แทน การที่ผู้รับจำนองมิได้วางหลักประกันก่อนเข้าเสนอราคาจึงชอบแล้วและมิใช่ความบกพร่อง
ผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้ผู้รับจำนองที่ดินที่ขายและอ้างสิทธิขอหักส่วนได้ใช้แทนแทนการวางหลักประกันก่อนเข้าเสนอราคา ประกาศขายทอดตลาดของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มิได้ระบุเงื่อนไขให้ชัดแจ้งว่าผู้เข้าเสนอราคาที่เป็นผู้มีสิทธิขอหักส่วนได้ใช้แทนต้องเป็นเจ้าหนี้บุริมสิทธิเหนือที่ดินที่ขายตามคำชี้ขาดของศาล ดังที่กำหนดไว้ในข้อ 79 แห่งระเบียบกระทรวงยุติธรรมว่าด้วยการบังคับคดีของเจ้าพนักงานบังคับคดี พ.ศ. 2522 ทั้งในประกาศขายทอดตลาดมีข้อความระบุว่าที่ดินที่จะขายติดจำนองบริษัทบริหารสินทรัพย์รายหนึ่งซึ่งเป็นเจ้าหนี้ตามมาตรา 95 ศาลฎีกาจึงวินิจฉัยว่าประกาศดังกล่าวแสดงให้เห็นแล้วว่าผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้ผู้รับจำนองและเป็นผู้มีสิทธิขอหักส่วนได้ใช้แทน การที่ผู้ร้องมิได้วางหลักประกันก่อนเข้าเสนอราคาจึงชอบแล้ว มิใช่ความบกพร่องหรือความผิดของผู้ร้อง ส่วนการกีดกันผู้ร้องออกจากการเข้าเสนอราคาโดยเข้าใจสิทธิดังกล่าวผิด ย่อมกระทบสิทธิของผู้มีส่วนได้เสียที่จะเข้าสู้ราคาได้อย่างเต็มที่ตามมาตรา 331 วรรคสาม
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2836/2566 (2023)
ตามมาตรา 331 วรรคสอง ก่อนขายทอดตลาด เจ้าพนักงานบังคับคดีต้องแจ้งวัน เวลา และสถานที่ขายแก่ผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีที่ปรากฏตามทะเบียนหรือประการอื่น ซึ่งตามมาตรา 287 (4) รวมถึงเจ้าของรวมและผู้มีบุริมสิทธิ
ในการวินิจฉัยว่ามีเหตุเพิกถอนการขายทอดตลาดที่ดินโฉนดพิพาทหรือไม่ ศาลอ้างมาตรา 331 วรรคสอง เรื่องหน้าที่แจ้งผู้มีส่วนได้เสียก่อนขายทอดตลาด และอธิบายว่าผู้มีส่วนได้เสียตามมาตรา 287 (4) ได้แก่ เจ้าของรวมหรือผู้มีบุริมสิทธิ
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 3 คดี (พ.ศ. 2566 ถึง 2567)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5437/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2836/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3853/2566 (2023)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ต้องแจ้งวันขายทอดตลาดล่วงหน้าเท่าใด
ตามมาตรา 331 วรรคสอง วันขายที่กำหนดต้องไม่น้อยกว่าหกสิบวันนับแต่วันยึด อายัด หรือส่งมอบทรัพย์ และต้องแจ้งผู้มีส่วนได้เสียที่ปรากฏตามทะเบียน
ขอเพิกถอนการขายเพราะขายได้ราคาต่ำได้หรือไม่
ไม่ได้ เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีเคาะไม้ขายให้ผู้เสนอราคาสูงสุดแล้ว มาตรา 331 วรรคสาม ห้ามผู้มีส่วนได้เสียขอเพิกถอนการขายโดยอ้างเพียงว่าราคาต่ำเกินสมควร
ขายทอดตลาดในวันหยุดหรือนอกเวลาราชการได้หรือไม่
ได้ มาตรา 331 วรรคสอง ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทำการขายทอดตลาดในวันหยุดหรือนอกเวลาทำการปกติได้
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 331 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 331. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-331/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 331 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-331/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-331/"><p>ภายใต้บังคับมาตรา ๓๓๒ และมาตรา ๓๓๖ เมื่อได้ยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องทั้งหมดหรือบางส่วนของลูกหนี้ตามคำพิพากษา หรือได้มีการส่งมอบทรัพย์สินตามสิทธิเรียกร้องที่ถูกอายัดแก่เจ้าพนักงานบังคับคดีแล้ว ถ้าไม่มีเหตุสมควรงดการบังคับคดีไว้ก่อน ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการขายทอดตลาดทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องนั้นตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และกฎกระทรวงว่าด้วยการนั้นหรือตามที่ศาลมีคำสั่งกำหนด หรือขายโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ตามที่กำหนดในกฎกระทรวง ก่อนการขายทอดตลาดทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องตามวรรคหนึ่ง เจ้าพนักงานบังคับคดีต้องแจ้งกำหนดวัน เวลา และสถานที่ซึ่งจะทำการขายทอดตลาดให้บรรดาผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีซึ่งปรากฏตามทะเบียนหรือประการอื่นได้ทราบด้วย โดยจะทำการขายทอดตลาดในวันหยุดงานหรือในเวลาใด ๆ นอกเวลาทำการปกติก็ได้ ทั้งนี้ กำหนดวันและเวลาขายดังกล่าวจะต้องไม่น้อยกว่าหกสิบวันนับแต่วันยึด อายัด หรือส่งมอบทรัพย์สินนั้น เพื่อให้การขายทอดตลาดเป็นไปด้วยความเที่ยงธรรม บุคคลผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีมีสิทธิเต็มที่ในการเข้าสู้ราคาเองหรือหาบุคคลอื่นเข้าสู้ราคาเพื่อให้ได้ราคาตามที่ตนต้องการ และเมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีเคาะไม้ขายให้แก่ผู้เสนอราคาสูงสุดแล้ว ห้ามมิให้บุคคลผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีทั้งหลายหยิบยกเรื่องราคาที่ได้จากการขายทอดตลาดมีจำนวนต่ำเกินสมควรมาเป็นเหตุขอให้มีการเพิกถอนการขายทอดตลาดนั้นอีก</p><footer>Civil Procedure Code, s. 331 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-331/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา