มาตรา 331: การขายทอดตลาดทรัพย์ที่ยึด

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5437/2567 (2024)

   มาตรา 331 วรรคสาม ให้ผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีมีสิทธิเข้าสู้ราคาได้อย่างเต็มที่ การกีดกันบุคคลเช่นว่านั้นออกจากการเข้าเสนอราคาโดยเข้าใจสิทธิของเขาผิดย่อมเป็นการฝ่าฝืนบทบัญญัตินั้น ส่วนปัญหาว่าผู้เข้าเสนอราคาซึ่งอ้างสิทธิขอหักส่วนได้ใช้แทนมีความบกพร่องหรือไม่ที่มิได้วางหลักประกันก่อนเข้าเสนอราคานั้น เป็นคนละปัญหา ซึ่งวินิจฉัยจากถ้อยคำในประกาศขายทอดตลาดและข้อ 79 แห่งระเบียบกระทรวงยุติธรรมว่าด้วยการบังคับคดีของเจ้าพนักงานบังคับคดี พ.ศ. 2522 เมื่อประกาศขายทอดตลาดมิได้ระบุเงื่อนไขให้ชัดแจ้งว่าผู้เข้าเสนอราคาที่ขอหักส่วนได้ใช้แทนต้องเป็นเจ้าหนี้บุริมสิทธิเหนือที่ดินที่ขายตามคำชี้ขาดของศาล และในประกาศเองมีข้อความระบุว่าที่ดินที่จะขายติดจำนองผู้รับจำนองรายที่ระบุชื่อไว้ ย่อมแสดงว่าผู้รับจำนองนั้นเป็นผู้มีสิทธิขอหักส่วนได้ใช้แทน การที่ผู้รับจำนองมิได้วางหลักประกันก่อนเข้าเสนอราคาจึงชอบแล้วและมิใช่ความบกพร่อง

   ผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้ผู้รับจำนองที่ดินที่ขายและอ้างสิทธิขอหักส่วนได้ใช้แทนแทนการวางหลักประกันก่อนเข้าเสนอราคา ประกาศขายทอดตลาดของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มิได้ระบุเงื่อนไขให้ชัดแจ้งว่าผู้เข้าเสนอราคาที่เป็นผู้มีสิทธิขอหักส่วนได้ใช้แทนต้องเป็นเจ้าหนี้บุริมสิทธิเหนือที่ดินที่ขายตามคำชี้ขาดของศาล ดังที่กำหนดไว้ในข้อ 79 แห่งระเบียบกระทรวงยุติธรรมว่าด้วยการบังคับคดีของเจ้าพนักงานบังคับคดี พ.ศ. 2522 ทั้งในประกาศขายทอดตลาดมีข้อความระบุว่าที่ดินที่จะขายติดจำนองบริษัทบริหารสินทรัพย์รายหนึ่งซึ่งเป็นเจ้าหนี้ตามมาตรา 95 ศาลฎีกาจึงวินิจฉัยว่าประกาศดังกล่าวแสดงให้เห็นแล้วว่าผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้ผู้รับจำนองและเป็นผู้มีสิทธิขอหักส่วนได้ใช้แทน การที่ผู้ร้องมิได้วางหลักประกันก่อนเข้าเสนอราคาจึงชอบแล้ว มิใช่ความบกพร่องหรือความผิดของผู้ร้อง ส่วนการกีดกันผู้ร้องออกจากการเข้าเสนอราคาโดยเข้าใจสิทธิดังกล่าวผิด ย่อมกระทบสิทธิของผู้มีส่วนได้เสียที่จะเข้าสู้ราคาได้อย่างเต็มที่ตามมาตรา 331 วรรคสาม

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2836/2566 (2023)

   ตามมาตรา 331 วรรคสอง ก่อนขายทอดตลาด เจ้าพนักงานบังคับคดีต้องแจ้งวัน เวลา และสถานที่ขายแก่ผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีที่ปรากฏตามทะเบียนหรือประการอื่น ซึ่งตามมาตรา 287 (4) รวมถึงเจ้าของรวมและผู้มีบุริมสิทธิ

   ในการวินิจฉัยว่ามีเหตุเพิกถอนการขายทอดตลาดที่ดินโฉนดพิพาทหรือไม่ ศาลอ้างมาตรา 331 วรรคสอง เรื่องหน้าที่แจ้งผู้มีส่วนได้เสียก่อนขายทอดตลาด และอธิบายว่าผู้มีส่วนได้เสียตามมาตรา 287 (4) ได้แก่ เจ้าของรวมหรือผู้มีบุริมสิทธิ

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา