ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 83 อัฎฐ: การส่งโดยวิธีอื่นเมื่อส่งต่างประเทศไม่ได้
ตัวบทกฎหมาย
ในกรณีที่จะต้องส่งหมายเรียกและคำฟ้องตั้งต้นคดีตามมาตรา ๘๓ ทวิ แก่จำเลยหรือบุคคลภายนอก ณ ภูมิลำเนาหรือสำนักทำการงานของบุคคลดังกล่าวนอกราชอาณาจักร ถ้าโจทก์ยื่นคำขอฝ่ายเดียวโดยทำเป็นคำร้องและสามารถแสดงให้เป็นที่พอใจแก่ศาลได้ว่าการส่งตามมาตรา ๘๓ สัตต ไม่อาจกระทำได้เพราะเหตุที่ภูมิลำเนาและสำนักทำการงานของบุคคลดังกล่าวไม่ปรากฏหรือเพราะเหตุอื่นใด หรือเมื่อศาลได้ดำเนินการตามมาตรา ๘๓ สัตต แล้ว แต่ไม่อาจทราบผลการส่งได้ ถ้าศาลเห็นสมควร ก็ให้ศาลอนุญาตให้ส่งโดยวิธีปิดประกาศไว้ที่ศาลแทน ในกรณีเช่นว่านี้ ศาลจะสั่งให้ส่งโดยวิธีประกาศโฆษณาในหนังสือพิมพ์หรือโดยวิธีอื่นใดด้วยก็ได้ การส่งโดยวิธีการตามวรรคหนึ่ง ให้มีผลใช้ได้ต่อเมื่อพ้นกำหนดเวลาหกสิบวันนับแต่วันที่ปิดประกาศไว้ที่ศาล และมิให้นำบทบัญญัติมาตรา ๗๙ มาใช้บังคับ
คำแปลภาษาอังกฤษ
Where the summons and the plaint initiating the action must be served under Section 83 bis on the defendant or a third person at that person's domicile or place of business outside the Kingdom, if the plaintiff files an ex parte application in the form of a motion and can satisfy the court that service under Section 83 septies cannot be effected because the domicile and place of business of such person are unknown, or for any other reason, or where the court has proceeded under Section 83 septies but the result of the service cannot be ascertained, the court may, if it thinks fit, permit service by posting a notice at the court instead. In such case, the court may also order service by publication in a newspaper or by any other method.
Service by the method under paragraph one shall take effect only upon the expiration of sixty days from the date the notice was posted at the court, and the provisions of Section 79 shall not apply.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 83 อัฎฐ เป็นทางออกสำรองของการส่งไปต่างประเทศในกลุ่มบทบัญญัตินี้ โดยให้ส่งโดยวิธีอื่นได้เมื่อช่องทางปกติตามมาตรา 83 สัตต ทำไม่ได้หรือไม่อาจทราบผล โจทก์ต้องยื่นคำขอฝ่ายเดียวและทำให้ศาลพอใจว่าการส่งในต่างประเทศเป็นไปไม่ได้หรือไม่ทราบผล ศาลจึงอนุญาตให้ปิดประกาศที่ศาล และอาจสั่งประกาศโฆษณาในหนังสือพิมพ์หรือวิธีอื่นได้ เพื่อคุ้มครองจำเลยที่ไม่อยู่ การส่งนี้มีผลเมื่อพ้นหกสิบวันนับแต่วันปิดประกาศ และตัดการใช้มาตรา 79 ออก บทนี้ปิดท้ายลำดับที่เริ่มจากมาตรา 83 ทวิ ถึง 83 สัตต
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
บทบัญญัตินี้สำคัญที่สุดเมื่อไม่อาจหาตัวจำเลยในต่างประเทศได้หรือจำเลยจงใจหลบเลี่ยงการรับหมาย แทนที่จะปล่อยให้โจทก์ติดขัด กฎหมายเปิดทางที่ศาลควบคุมโดยการปิดประกาศ และหากสั่งก็ประกาศในหนังสือพิมพ์ พึงคาดหมายว่าต้องแสดงความพยายามหาตัวจำเลยอย่างแท้จริง และต้องรอหกสิบวันนับแต่ปิดประกาศก่อนการส่งมีผล เนื่องจากอาจตามมาด้วยการขาดนัดและคำพิพากษา ทั้งสองฝ่ายควรปรึกษาทนายความ
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 2 คดี (พ.ศ. 2552 ถึง 2563)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8368/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8895/2552 (2009)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
หากส่งหมายแก่จำเลยในต่างประเทศไม่ได้ โจทก์ทำอย่างไร
ตามมาตรา 83 อัฎฐ โจทก์อาจยื่นคำขอฝ่ายเดียว และหากศาลพอใจ ก็ให้ส่งโดยวิธีอื่นด้วยการปิดประกาศไว้ที่ศาล และอาจประกาศในหนังสือพิมพ์ด้วย
การส่งโดยวิธีอื่นตามมาตรา 83 อัฎฐ มีผลเมื่อใด
มีผลเมื่อพ้นหกสิบวันนับแต่วันปิดประกาศไว้ที่ศาล และไม่นำมาตรา 79 มาใช้บังคับให้ระยะเวลาสั้นลง
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 83 octies (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 83 octies. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-83-8/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 83 อัฎฐ -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-83-8/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-83-8/"><p>ในกรณีที่จะต้องส่งหมายเรียกและคำฟ้องตั้งต้นคดีตามมาตรา ๘๓ ทวิ แก่จำเลยหรือบุคคลภายนอก ณ ภูมิลำเนาหรือสำนักทำการงานของบุคคลดังกล่าวนอกราชอาณาจักร ถ้าโจทก์ยื่นคำขอฝ่ายเดียวโดยทำเป็นคำร้องและสามารถแสดงให้เป็นที่พอใจแก่ศาลได้ว่าการส่งตามมาตรา ๘๓ สัตต ไม่อาจกระทำได้เพราะเหตุที่ภูมิลำเนาและสำนักทำการงานของบุคคลดังกล่าวไม่ปรากฏหรือเพราะเหตุอื่นใด หรือเมื่อศาลได้ดำเนินการตามมาตรา ๘๓ สัตต แล้ว แต่ไม่อาจทราบผลการส่งได้ ถ้าศาลเห็นสมควร ก็ให้ศาลอนุญาตให้ส่งโดยวิธีปิดประกาศไว้ที่ศาลแทน ในกรณีเช่นว่านี้ ศาลจะสั่งให้ส่งโดยวิธีประกาศโฆษณาในหนังสือพิมพ์หรือโดยวิธีอื่นใดด้วยก็ได้ การส่งโดยวิธีการตามวรรคหนึ่ง ให้มีผลใช้ได้ต่อเมื่อพ้นกำหนดเวลาหกสิบวันนับแต่วันที่ปิดประกาศไว้ที่ศาล และมิให้นำบทบัญญัติมาตรา ๗๙ มาใช้บังคับ</p><footer>Civil Procedure Code, s. 83 octies (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-83-8/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา