ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 151: อำนาจสั่งผ่าศพและส่งตรวจ
ตัวบทกฎหมาย
ในเมื่อมีการจำเป็นเพื่อพบเหตุของการตาย เจ้าพนักงานผู้ทำการชันสูตรพลิกศพมีอำนาจสั่งให้ผ่าศพแล้วแยกธาตุส่วนใด หรือจะให้ส่งทั้งศพหรือบางส่วนไปยังแพทย์หรือพนักงานแยกธาตุของรัฐบาลก็ได้
คำแปลภาษาอังกฤษ
Where there is a necessity to ascertain the cause of death, the official conducting the inquest has the power to order the corpse to be dissected and any part separated, or to order the whole corpse, or a part of it, to be sent to a physician or a government analyst.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรานี้ให้อำนาจสอบสวนแก่เจ้าพนักงานผู้ชันสูตรเมื่อการชันสูตรด้วยการตรวจดูไม่อาจหาสาเหตุการตายได้ โดยให้ผ่าศพและส่งศพหรือตัวอย่างไปตรวจโดยผู้เชี่ยวชาญ ต่อเนื่องจากหน้าที่ชันสูตรตามมาตรา 150 และเชื่อมกับมาตรา 152 ที่กำหนดรายงานซึ่งแพทย์หรือพนักงานแยกธาตุของรัฐบาลต้องจัดทำ ทั้งสองมาตรารวมกันทำให้สามารถหาสาเหตุการตายด้วยวิธีทางวิทยาศาสตร์เป็นส่วนหนึ่งของสำนวนชันสูตร
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับครอบครัว มาตรานี้อธิบายว่าเหตุใดจึงอาจมีการสั่งผ่าศพหรือส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการแม้ไม่ได้รับความยินยอม เพราะเจ้าพนักงานผู้ชันสูตรมีอำนาจตามกฎหมายเมื่อสาเหตุการตายไม่ชัดเจน ความเข้าใจนี้ช่วยตั้งความคาดหมายเรื่องระยะเวลาและการจัดการศพ กรณีการตายที่มีข้อโต้แย้ง ครอบครัวยังใช้สิทธิเข้าร่วมและการขอความเห็นผู้เชี่ยวชาญตามมาตรา 150 ได้ มิใช่พึ่งเพียงการตรวจของทางราชการ
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 1 คดี (พ.ศ. 2542 ถึง 2542)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4239/2542 (1999)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
สั่งผ่าศพได้โดยไม่ต้องขอความยินยอมญาติหรือไม่
ได้ ตามมาตรา 151 เมื่อจำเป็นต้องหาสาเหตุการตาย เจ้าพนักงานผู้ชันสูตรมีอำนาจสั่งผ่าศพ หรือส่งศพหรือบางส่วนไปยังแพทย์หรือพนักงานแยกธาตุของรัฐบาล
ใครเป็นผู้สั่งผ่าศพ
เจ้าพนักงานผู้ทำการชันสูตรพลิกศพ คือคณะผู้ชันสูตรตามมาตรา 150 เป็นผู้มีอำนาจนี้ตามมาตรา 151
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Criminal Procedure Code, s. 151 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 151. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-151/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 151 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-151/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-151/"><p>ในเมื่อมีการจำเป็นเพื่อพบเหตุของการตาย เจ้าพนักงานผู้ทำการชันสูตรพลิกศพมีอำนาจสั่งให้ผ่าศพแล้วแยกธาตุส่วนใด หรือจะให้ส่งทั้งศพหรือบางส่วนไปยังแพทย์หรือพนักงานแยกธาตุของรัฐบาลก็ได้</p><footer>Criminal Procedure Code, s. 151 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-151/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา