ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 155/1: อัยการร่วมสอบสวนคดีตายจากการปฏิบัติหน้าที่
ตัวบทกฎหมาย
การสอบสวนในกรณีที่มีความตายเกิดขึ้นโดยการกระทำของเจ้าพนักงานซึ่งอ้างว่าปฏิบัติราชการตามหน้าที่
หรือตายในระหว่างอยู่ในความควบคุมของเจ้าพนักงานซึ่งอ้างว่าปฏิบัติราชการตามหน้าที่
หรือในกรณีที่ผู้ตายถูกกล่าวหาว่าต่อสู้ขัดขวางเจ้าพนักงานซึ่งอ้างว่าปฏิบัติราชการตามหน้าที่
ให้พนักงานสอบสวนแจ้งให้พนักงานอัยการเข้าร่วมกับพนักงานสอบสวนในการทำสำนวนสอบสวน
การทำสำนวนสอบสวนตามวรรคหนึ่ง
ให้พนักงานสอบสวนเป็นผู้รับผิดชอบโดยพนักงานอัยการอาจให้คำแนะนำ
ตรวจสอบพยานหลักฐาน ถามปากคำ
หรือสั่งให้ถามปากคำบุคคลที่เกี่ยวข้องได้ตั้งแต่เริ่มการทำสำนวนสอบสวนนับแต่โอกาสแรกเท่าที่จะพึงกระทำได้
ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง
ในกรณีจำเป็นเร่งด่วนและมีเหตุอันควรไม่อาจรอพนักงานอัยการเข้าร่วมในการทำสำนวนสอบสวนให้พนักงานสอบสวนทำสำนวนต่อไปได้
แต่ต้องบันทึกเหตุที่ไม่อาจรอพนักงานอัยการไว้ในสำนวนและถือว่าเป็นการทำสำนวนสอบสวนที่ชอบด้วยกฎหมาย
คำแปลภาษาอังกฤษ
การสอบสวนในกรณีที่มีความตายเกิดขึ้นโดยการกระทำของเจ้าพนักงานซึ่งอ้างว่าปฏิบัติราชการตามหน้าที่ หรือตายในระหว่างอยู่ในความควบคุมของเจ้าพนักงานซึ่งอ้างว่าปฏิบัติราชการตามหน้าที่ หรือในกรณีที่ผู้ตายถูกกล่าวหาว่าต่อสู้ขัดขวางเจ้าพนักงานซึ่งอ้างว่าปฏิบัติราชการตามหน้าที่ ให้พนักงานสอบสวนแจ้งให้พนักงานอัยการเข้าร่วมกับพนักงานสอบสวนในการทำสำนวนสอบสวน การทำสำนวนสอบสวนตามวรรคหนึ่ง ให้พนักงานสอบสวนเป็นผู้รับผิดชอบโดยพนักงานอัยการอาจให้คำแนะนำ ตรวจสอบพยานหลักฐาน ถามปากคำ หรือสั่งให้ถามปากคำบุคคลที่เกี่ยวข้องได้ตั้งแต่เริ่มการทำสำนวนสอบสวนนับแต่โอกาสแรกเท่าที่จะพึงกระทำได้ ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง ในกรณีจำเป็นเร่งด่วนและมีเหตุอันควรไม่อาจรอพนักงานอัยการเข้าร่วมในการทำสำนวนสอบสวนให้พนักงานสอบสวนทำสำนวนต่อไปได้ แต่ต้องบันทึกเหตุที่ไม่อาจรอพนักงานอัยการไว้ในสำนวนและถือว่าเป็นการทำสำนวนสอบสวนที่ชอบด้วยกฎหมาย
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรานี้กำหนดให้พนักงานอัยการเข้ากำกับการสอบสวนการตายประเภทที่อ่อนไหวที่สุด ได้แก่ การตายจากการกระทำของเจ้าพนักงานขณะปฏิบัติหน้าที่ การตายในระหว่างการควบคุม และการตายของผู้ที่ถูกกล่าวว่าต่อสู้ขัดขวางเจ้าพนักงาน พนักงานสอบสวนยังคงเป็นผู้รับผิดชอบสำนวน แต่พนักงานอัยการมีสิทธิให้คำแนะนำ ตรวจพยานหลักฐาน และถามปากคำได้ตั้งแต่โอกาสแรกเท่าที่จะทำได้ ตามหลักเกณฑ์ในกฎกระทรวง บทนี้เสริมกับการไต่สวนของศาลตามมาตรา 150 สำหรับการตายประเภทเดียวกัน และสะท้อนการปฏิรูปเพื่อป้องกันการปกปิดในกรณีที่รัฐมีส่วนเกี่ยวข้อง โดยมีข้อยกเว้นกรณีเร่งด่วนให้พนักงานสอบสวนดำเนินการต่อไปได้หากบันทึกเหตุไว้ และให้ถือว่าสำนวนนั้นชอบด้วยกฎหมาย
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
บทบัญญัตินี้สำคัญที่สุดต่อครอบครัวของผู้ที่เสียชีวิตในการควบคุมของตำรวจหรือเรือนจำ หรือระหว่างการจับกุม เพราะเป็นหลักประกันว่าพนักงานอัยการควรเข้าร่วมทำสำนวนสอบสวนตั้งแต่ต้น ไม่ใช่เพียงตรวจในภายหลัง หากญาติเสียชีวิตในการควบคุมหรือระหว่างการเผชิญหน้ากับเจ้าพนักงาน ควรดำเนินการโดยเร็วเพราะพยานหลักฐานมีข้อจำกัดเรื่องเวลา และควรปรึกษาทนายความไทยเพื่อตรวจสอบว่าอัยการและการไต่สวนของศาลตามมาตรา 150 ถูกดำเนินการอย่างถูกต้องหรือไม่
คำถามที่พบบ่อย
ใครเป็นผู้สอบสวนคดีตายในการควบคุมของตำรวจในประเทศไทย
ตามมาตรา 155/1 พนักงานสอบสวนเป็นผู้ทำสำนวน แต่ต้องแจ้งให้พนักงานอัยการเข้าร่วมการสอบสวนตั้งแต่ต้น เพื่อให้คดีอ่อนไหวเหล่านี้มีอัยการกำกับดูแล
การสอบสวนตามมาตรา 155/1 ดำเนินการโดยไม่มีอัยการได้หรือไม่
ได้เฉพาะกรณีจำเป็นเร่งด่วนที่ไม่อาจรออัยการได้ พนักงานสอบสวนต้องบันทึกเหตุไว้ในสำนวน และให้ถือว่าสำนวนนั้นชอบด้วยกฎหมาย
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 155/1 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 155/1. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-155-1/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 155/1 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-155-1/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-155-1/"><p>การสอบสวนในกรณีที่มีความตายเกิดขึ้นโดยการกระทำของเจ้าพนักงานซึ่งอ้างว่าปฏิบัติราชการตามหน้าที่ หรือตายในระหว่างอยู่ในความควบคุมของเจ้าพนักงานซึ่งอ้างว่าปฏิบัติราชการตามหน้าที่ หรือในกรณีที่ผู้ตายถูกกล่าวหาว่าต่อสู้ขัดขวางเจ้าพนักงานซึ่งอ้างว่าปฏิบัติราชการตามหน้าที่ ให้พนักงานสอบสวนแจ้งให้พนักงานอัยการเข้าร่วมกับพนักงานสอบสวนในการทำสำนวนสอบสวน การทำสำนวนสอบสวนตามวรรคหนึ่ง ให้พนักงานสอบสวนเป็นผู้รับผิดชอบโดยพนักงานอัยการอาจให้คำแนะนำ ตรวจสอบพยานหลักฐาน ถามปากคำ หรือสั่งให้ถามปากคำบุคคลที่เกี่ยวข้องได้ตั้งแต่เริ่มการทำสำนวนสอบสวนนับแต่โอกาสแรกเท่าที่จะพึงกระทำได้ ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง ในกรณีจำเป็นเร่งด่วนและมีเหตุอันควรไม่อาจรอพนักงานอัยการเข้าร่วมในการทำสำนวนสอบสวนให้พนักงานสอบสวนทำสำนวนต่อไปได้ แต่ต้องบันทึกเหตุที่ไม่อาจรอพนักงานอัยการไว้ในสำนวนและถือว่าเป็นการทำสำนวนสอบสวนที่ชอบด้วยกฎหมาย</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 155/1 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-155-1/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา