ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 9: รายการในบันทึกของเจ้าพนักงาน
ตัวบทกฎหมาย
บันทึกต้องระบุสถานที่ วันเดือนปีที่ทำ นามและตำแหน่งของเจ้าพนักงานผู้ทำเมื่อเจ้าพนักงานทำบันทึกโดยรับคำสั่งจากศาลหรือโดยคำสั่งหรือคำขอของเจ้าพนักงานอื่น ให้เจ้าพนักงานนั้นกล่าวไว้ด้วยว่าได้รับคำสั่งหรือคำขอเช่นนั้น และแสดงด้วยว่าได้ทำไปอย่างใดให้เจ้าพนักงานผู้ทำบันทึกลงลายมือชื่อของตนในบันทึกนั้น
คำแปลภาษาอังกฤษ
A memorandum shall state the place and the date on which it is made, and the name and position of the official who makes it. Where an official makes a memorandum on the order of the Court, or by the order or request of another official, that official shall so state, and shall also show what has been done. The official who makes the memorandum shall sign his name in it.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 9 เป็นบทว่าด้วยแบบพิธีของประมวลกฎหมาย ร่วมกับมาตรา 10, 11 และ 12 ซึ่งกำหนดวิธีจัดทำเอกสารของทางราชการในคดีอาญา บทนี้กำหนดรายการสำคัญของบันทึกที่เจ้าพนักงานทำขึ้น เพื่อให้บันทึกแสดงว่าใครเป็นผู้ทำ ที่ใด เมื่อใด และโดยอำนาจของผู้ใด แบบพิธีเหล่านี้ช่วยรองรับความน่าเชื่อถือของบันทึกที่ใช้เป็นพยานหลักฐาน และเชื่อมโยงกับนิยาม "บันทึก" ตามมาตรา 2 (20)
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับผู้มีคดี มาตรา 9 เป็นเกณฑ์ตรวจสอบว่าบันทึกของเจ้าพนักงานในสำนวนทำขึ้นโดยชอบหรือไม่ บันทึกที่ขาดสถานที่ วันเดือนปี ชื่อและตำแหน่งของเจ้าพนักงาน หรือลายมือชื่อ หรือปกปิดว่าทำตามคำสั่งของผู้อื่น อาจถูกโต้แย้งในเรื่องความน่าเชื่อถือได้ ฝ่ายจำเลยมักตรวจสอบแบบพิธีเหล่านี้เมื่อโต้แย้งน้ำหนักของบันทึกในชั้นสอบสวน
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 7 คดี (พ.ศ. 2499 ถึง 2559)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1963/2515 (1972)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 995/2499 (1956)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2107/2553 (2010)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 10265/2551 (2008)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6905/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 25/2552 (2009)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6616/2557 (2014)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
บันทึกของเจ้าพนักงานต้องมีรายการอะไรบ้าง
ตามมาตรา 9 ต้องระบุสถานที่และวันเดือนปีที่ทำ ชื่อและตำแหน่งของเจ้าพนักงาน คำสั่งหรือคำขอที่ทำตาม และเจ้าพนักงานต้องลงลายมือชื่อในบันทึกนั้น
หากบันทึกขาดรายการที่กำหนดจะเป็นอย่างไร
ประมวลกฎหมายกำหนดรายการเหล่านี้เพื่อความน่าเชื่อถือ บันทึกที่ขาดรายการ เช่น ลายมือชื่อของเจ้าพนักงาน จึงอาจถูกโต้แย้งเมื่อพิจารณาน้ำหนักพยานหลักฐาน
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Criminal Procedure Code, s. 9 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 9. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-9/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 9 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-9/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-9/"><p>บันทึกต้องระบุสถานที่ วันเดือนปีที่ทำ นามและตำแหน่งของเจ้าพนักงานผู้ทำเมื่อเจ้าพนักงานทำบันทึกโดยรับคำสั่งจากศาลหรือโดยคำสั่งหรือคำขอของเจ้าพนักงานอื่น ให้เจ้าพนักงานนั้นกล่าวไว้ด้วยว่าได้รับคำสั่งหรือคำขอเช่นนั้น และแสดงด้วยว่าได้ทำไปอย่างใดให้เจ้าพนักงานผู้ทำบันทึกลงลายมือชื่อของตนในบันทึกนั้น</p><footer>Criminal Procedure Code, s. 9 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-9/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา