ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 9: รายการในบันทึกของเจ้าพนักงาน
ตัวบทกฎหมาย
บันทึกต้องระบุสถานที่ วันเดือนปีที่ทำ นามและตำแหน่งของเจ้าพนักงานผู้ทำเมื่อเจ้าพนักงานทำบันทึกโดยรับคำสั่งจากศาลหรือโดยคำสั่งหรือคำขอของเจ้าพนักงานอื่น ให้เจ้าพนักงานนั้นกล่าวไว้ด้วยว่าได้รับคำสั่งหรือคำขอเช่นนั้น และแสดงด้วยว่าได้ทำไปอย่างใดให้เจ้าพนักงานผู้ทำบันทึกลงลายมือชื่อของตนในบันทึกนั้น
คำแปลภาษาอังกฤษ
บันทึกต้องระบุสถานที่ วันเดือนปีที่ทำ นามและตำแหน่งของเจ้าพนักงานผู้ทำเมื่อเจ้าพนักงานทำบันทึกโดยรับคำสั่งจากศาลหรือโดยคำสั่งหรือคำขอของเจ้าพนักงานอื่น ให้เจ้าพนักงานนั้นกล่าวไว้ด้วยว่าได้รับคำสั่งหรือคำขอเช่นนั้น และแสดงด้วยว่าได้ทำไปอย่างใดให้เจ้าพนักงานผู้ทำบันทึกลงลายมือชื่อของตนในบันทึกนั้น
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 9 เป็นบทว่าด้วยแบบพิธีของประมวลกฎหมาย ร่วมกับมาตรา 10, 11 และ 12 ซึ่งกำหนดวิธีจัดทำเอกสารของทางราชการในคดีอาญา บทนี้กำหนดรายการสำคัญของบันทึกที่เจ้าพนักงานทำขึ้น เพื่อให้บันทึกแสดงว่าใครเป็นผู้ทำ ที่ใด เมื่อใด และโดยอำนาจของผู้ใด แบบพิธีเหล่านี้ช่วยรองรับความน่าเชื่อถือของบันทึกที่ใช้เป็นพยานหลักฐาน และเชื่อมโยงกับนิยาม "บันทึก" ตามมาตรา 2 (20)
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับผู้มีคดี มาตรา 9 เป็นเกณฑ์ตรวจสอบว่าบันทึกของเจ้าพนักงานในสำนวนทำขึ้นโดยชอบหรือไม่ บันทึกที่ขาดสถานที่ วันเดือนปี ชื่อและตำแหน่งของเจ้าพนักงาน หรือลายมือชื่อ หรือปกปิดว่าทำตามคำสั่งของผู้อื่น อาจถูกโต้แย้งในเรื่องความน่าเชื่อถือได้ ฝ่ายจำเลยมักตรวจสอบแบบพิธีเหล่านี้เมื่อโต้แย้งน้ำหนักของบันทึกในชั้นสอบสวน
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 7 คดี (พ.ศ. 2499 ถึง 2559)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1963/2515 (1972)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 995/2499 (1956)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2107/2553 (2010)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 10265/2551 (2008)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6905/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 25/2552 (2009)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6616/2557 (2014)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
บันทึกของเจ้าพนักงานต้องมีรายการอะไรบ้าง
ตามมาตรา 9 ต้องระบุสถานที่และวันเดือนปีที่ทำ ชื่อและตำแหน่งของเจ้าพนักงาน คำสั่งหรือคำขอที่ทำตาม และเจ้าพนักงานต้องลงลายมือชื่อในบันทึกนั้น
หากบันทึกขาดรายการที่กำหนดจะเป็นอย่างไร
ประมวลกฎหมายกำหนดรายการเหล่านี้เพื่อความน่าเชื่อถือ บันทึกที่ขาดรายการ เช่น ลายมือชื่อของเจ้าพนักงาน จึงอาจถูกโต้แย้งเมื่อพิจารณาน้ำหนักพยานหลักฐาน
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 9 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 9. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-9/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 9 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-9/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-9/"><p>บันทึกต้องระบุสถานที่ วันเดือนปีที่ทำ นามและตำแหน่งของเจ้าพนักงานผู้ทำเมื่อเจ้าพนักงานทำบันทึกโดยรับคำสั่งจากศาลหรือโดยคำสั่งหรือคำขอของเจ้าพนักงานอื่น ให้เจ้าพนักงานนั้นกล่าวไว้ด้วยว่าได้รับคำสั่งหรือคำขอเช่นนั้น และแสดงด้วยว่าได้ทำไปอย่างใดให้เจ้าพนักงานผู้ทำบันทึกลงลายมือชื่อของตนในบันทึกนั้น</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 9 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-9/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา