มาตรา 304: พยายามกระทำความผิดฐานทำแท้ง
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดเพียงแต่พยายามกระทำความผิดตามมาตรา ๓๐๑ หรือมาตรา ๓๐๒ วรรคแรก ผู้นั้นไม่ต้องรับโทษ
คำแปลภาษาอังกฤษ
ผู้ใดเพียงแต่พยายามกระทำความผิดตามมาตรา ๓๐๑ หรือมาตรา ๓๐๒ วรรคแรก ผู้นั้นไม่ต้องรับโทษ
ตรวจสอบกับตัวบทภาษาไทยแล้ว
ต้องการทนายความ? หากมาตรานี้เกี่ยวกับเรื่องของท่าน ปรึกษาสำนักงานกฎหมายของเราได้ทางออนไลน์ เป็นภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษ นัดปรึกษาออนไลน์ →
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 304 เป็นบทยกเว้นโทษ มิใช่บทที่ว่าด้วยความผิด ถ้อยคำในตัวบทคือผู้นั้นไม่ต้องรับโทษ การพยายามจึงยังคงเป็นความผิดในทางกฎหมาย แต่ไม่มีการลงโทษ ขอบเขตของมาตรานี้แคบและปิด ใช้เฉพาะสองกรณีเท่านั้น คือการพยายามกระทำความผิดตามมาตรา 301 ซึ่งเป็นกรณีที่หญิงทำให้ตนเองแท้งลูกหรือยอมให้ผู้อื่นทำให้ตนแท้งลูกขณะมีอายุครรภ์เกินสิบสองสัปดาห์ และการพยายามกระทำความผิดตามมาตรา 302 วรรคแรก ซึ่งเป็นการทำให้หญิงแท้งลูกโดยหญิงนั้นยินยอม เฉพาะวรรคแรกเท่านั้น ผลของการจำกัดขอบเขตเช่นนี้คือ การพยายามกระทำความผิดตามมาตรา 302 วรรคสองและวรรคสาม ซึ่งเป็นกรณีที่การกระทำเป็นเหตุให้หญิงรับอันตรายสาหัสหรือถึงแก่ความตาย และการพยายามกระทำความผิดตามมาตรา 303 ซึ่งเป็นการทำให้หญิงแท้งลูกโดยหญิงนั้นไม่ยินยอม ยังคงต้องรับโทษตามหลักทั่วไปในมาตรา 80 คือสองในสามส่วนของโทษที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับความผิดนั้น อนึ่ง ต้องพิจารณามาตรา 305 ประกอบเสมอ เพราะมาตราดังกล่าวกำหนดให้ผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมซึ่งกระทำตามหลักเกณฑ์ของแพทยสภาในกรณีที่ระบุไว้ ไม่มีความผิดตามมาตรา 301 หรือมาตรา 302 เลย
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
ผลในทางปฏิบัติคือการพยายามทำแท้งตามมาตรา 301 หรือมาตรา 302 วรรคแรก ไม่มีโทษเลย ประเด็นที่ชี้ขาดจึงเป็นข้อเท็จจริงว่าการกระทำหยุดอยู่เพียงขั้นพยายาม หรือความผิดสำเร็จแล้ว เพราะเส้นแบ่งนี้เป็นเส้นแบ่งระหว่างการไม่ต้องรับโทษกับการรับโทษเต็ม อีกประเด็นหนึ่งที่ต้องตรวจสอบตั้งแต่ต้นคือฐานความผิดที่ถูกกล่าวหา เพราะมาตรา 304 ไม่ครอบคลุมการพยายามตามมาตรา 302 วรรคสองและวรรคสาม และไม่ครอบคลุมการพยายามตามมาตรา 303 ซึ่งเป็นการทำให้หญิงแท้งลูกโดยหญิงนั้นไม่ยินยอม กรณีเหล่านั้นยังคงต้องรับโทษสองในสามส่วนตามมาตรา 80 นอกจากนี้ ในกรณีที่การยุติการตั้งครรภ์กระทำโดยผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมตามหลักเกณฑ์ของแพทยสภาและเข้าเงื่อนไขในมาตรา 305 ผู้กระทำไม่มีความผิดตั้งแต่ต้น จึงไม่ต้องอาศัยมาตรา 304 เลย
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 2 คดี (พ.ศ. 2501 ถึง 2502)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 668/2502 (1959)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1341-1342/2501 (1958)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 304 (ประเทศไทย) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
ประมวลกฎหมายอาญา (ประเทศไทย), มาตรา 304. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-304/ (เข้าถึงเมื่อ 19 พฤศจิกายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 304 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-304/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-304/"><p>ผู้ใดเพียงแต่พยายามกระทำความผิดตามมาตรา ๓๐๑ หรือมาตรา ๓๐๒ วรรคแรก ผู้นั้นไม่ต้องรับโทษ</p><footer>ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 304 (ประเทศไทย): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-304/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา