304: พยายามกระทำความผิดฐานทำแท้ง
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดเพียงแต่พยายามกระทำความผิดตามมาตรา ๓๐๑ หรือมาตรา ๓๐๒ วรรคแรก ผู้นั้นไม่ต้องรับโทษ
คำแปลภาษาอังกฤษ
Whoever merely attempts to commit an offence under Section 301 or Section 302 paragraph one shall not be punished.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 304 เป็นบทยกเว้นโทษ มิใช่บทที่ว่าด้วยความผิด ถ้อยคำในตัวบทคือผู้นั้นไม่ต้องรับโทษ การพยายามจึงยังคงเป็นความผิดในทางกฎหมาย แต่ไม่มีการลงโทษ ขอบเขตของมาตรานี้แคบและปิด ใช้เฉพาะสองกรณีเท่านั้น คือการพยายามกระทำความผิดตามมาตรา 301 ซึ่งเป็นกรณีที่หญิงทำให้ตนเองแท้งลูกหรือยอมให้ผู้อื่นทำให้ตนแท้งลูกขณะมีอายุครรภ์เกินสิบสองสัปดาห์ และการพยายามกระทำความผิดตามมาตรา 302 วรรคแรก ซึ่งเป็นการทำให้หญิงแท้งลูกโดยหญิงนั้นยินยอม เฉพาะวรรคแรกเท่านั้น ผลของการจำกัดขอบเขตเช่นนี้คือ การพยายามกระทำความผิดตามมาตรา 302 วรรคสองและวรรคสาม ซึ่งเป็นกรณีที่การกระทำเป็นเหตุให้หญิงรับอันตรายสาหัสหรือถึงแก่ความตาย และการพยายามกระทำความผิดตามมาตรา 303 ซึ่งเป็นการทำให้หญิงแท้งลูกโดยหญิงนั้นไม่ยินยอม ยังคงต้องรับโทษตามหลักทั่วไปในมาตรา 80 คือสองในสามส่วนของโทษที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับความผิดนั้น อนึ่ง ต้องพิจารณามาตรา 305 ประกอบเสมอ เพราะมาตราดังกล่าวกำหนดให้ผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมซึ่งกระทำตามหลักเกณฑ์ของแพทยสภาในกรณีที่ระบุไว้ ไม่มีความผิดตามมาตรา 301 หรือมาตรา 302 เลย
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
ผลในทางปฏิบัติคือการพยายามทำแท้งตามมาตรา 301 หรือมาตรา 302 วรรคแรก ไม่มีโทษเลย ประเด็นที่ชี้ขาดจึงเป็นข้อเท็จจริงว่าการกระทำหยุดอยู่เพียงขั้นพยายาม หรือความผิดสำเร็จแล้ว เพราะเส้นแบ่งนี้เป็นเส้นแบ่งระหว่างการไม่ต้องรับโทษกับการรับโทษเต็ม อีกประเด็นหนึ่งที่ต้องตรวจสอบตั้งแต่ต้นคือฐานความผิดที่ถูกกล่าวหา เพราะมาตรา 304 ไม่ครอบคลุมการพยายามตามมาตรา 302 วรรคสองและวรรคสาม และไม่ครอบคลุมการพยายามตามมาตรา 303 ซึ่งเป็นการทำให้หญิงแท้งลูกโดยหญิงนั้นไม่ยินยอม กรณีเหล่านั้นยังคงต้องรับโทษสองในสามส่วนตามมาตรา 80 นอกจากนี้ ในกรณีที่การยุติการตั้งครรภ์กระทำโดยผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมตามหลักเกณฑ์ของแพทยสภาและเข้าเงื่อนไขในมาตรา 305 ผู้กระทำไม่มีความผิดตั้งแต่ต้น จึงไม่ต้องอาศัยมาตรา 304 เลย
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 2 คดี (พ.ศ. 2501 ถึง 2502)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 668/2502 (1959)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1341-1342/2501 (1958)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- 306 3
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
การอ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 304 (Thailand) -
การอ้างอิงทางวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 304. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-304/ (accessed 21 สิงหาคม 2026). -
การอ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 304 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-304/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-304/"><p>ผู้ใดเพียงแต่พยายามกระทำความผิดตามมาตรา ๓๐๑ หรือมาตรา ๓๐๒ วรรคแรก ผู้นั้นไม่ต้องรับโทษ</p><footer>Penal Code, s. 304 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-304/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา