ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 297: บังคับคดีเอากับทรัพย์คู่สมรสหรือบุคคลอื่น
ตัวบทกฎหมาย
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีมีอำนาจบังคับคดีเอากับทรัพย์สินดังต่อไปนี้ได้เช่นเดียวกับที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๙๖
(๑) สินสมรสของคู่สมรสของลูกหนี้ตามคำพิพากษา เฉพาะในกรณีที่ลูกหนี้ตามคำพิพากษาและคู่สมรสเป็นลูกหนี้ร่วมกันตามมาตรา ๑๔๙๐ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หรือทรัพย์สินของคู่สมรสของลูกหนี้ตามคำพิพากษาซึ่งตามกฎหมายอาจบังคับเอาชำระหนี้ตามคำพิพากษาได้
(๒) ทรัพย์สินของบุคคลอื่นซึ่งตามกฎหมายอาจบังคับเอาชำระหนี้ตามคำพิพากษาได้
ให้นำบทบัญญัติในลักษณะ ๒ แห่งภาคนี้ที่เกี่ยวกับการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษามาใช้บังคับในการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินของบุคคลตามมาตรานี้โดยอนุโลม
คำแปลภาษาอังกฤษ
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีมีอำนาจบังคับคดีเอากับทรัพย์สินดังต่อไปนี้ได้เช่นเดียวกับที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๙๖
(๑) สินสมรสของคู่สมรสของลูกหนี้ตามคำพิพากษา เฉพาะในกรณีที่ลูกหนี้ตามคำพิพากษาและคู่สมรสเป็นลูกหนี้ร่วมกันตามมาตรา ๑๔๙๐ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หรือทรัพย์สินของคู่สมรสของลูกหนี้ตามคำพิพากษาซึ่งตามกฎหมายอาจบังคับเอาชำระหนี้ตามคำพิพากษาได้
(๒) ทรัพย์สินของบุคคลอื่นซึ่งตามกฎหมายอาจบังคับเอาชำระหนี้ตามคำพิพากษาได้
ให้นำบทบัญญัติในลักษณะ ๒ แห่งภาคนี้ที่เกี่ยวกับการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษามาใช้บังคับในการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินของบุคคลตามมาตรานี้โดยอนุโลม
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 297 ขยายอำนาจบังคับคดีตามคำพิพากษาให้ชำระเงินในมาตรา 296 ให้เกินกว่าทรัพย์ของลูกหนี้เอง ไปยังสองกลุ่ม คือ สินสมรสของคู่สมรสเมื่อเป็นลูกหนี้ร่วมตามมาตรา 1490 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หรือทรัพย์ของคู่สมรสที่กฎหมายให้รับผิด และทรัพย์ของบุคคลอื่นที่กฎหมายให้รับผิดในหนี้ โดยนำลักษณะ 2 มาใช้โดยอนุโลม เพื่อให้ใช้วิธีการและการคุ้มครองเดียวกัน มาตรานี้จัดการปัญหาหนี้ที่แบ่งกันในครอบครัวหรือโอนไปยังบุคคลที่เกี่ยวข้อง และเป็นเลขตามการปรับปรุง พ.ศ. 2560 ส่วนคำพิพากษาที่อ้างมาตรา 297 เดิมเป็นเรื่องการจับกุมและกักขังลูกหนี้ที่จงใจขัดขืนหมายบังคับคดี
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
เรื่องนี้สำคัญที่สุดในหนี้ที่เชื่อมโยงกับการสมรส หากหนี้ตามคำพิพากษาเป็นหนี้ร่วมของคู่สมรสตามมาตรา 1490 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เจ้าหนี้สามารถบังคับคดีเอากับสินสมรสของคู่สมรสได้ ไม่ใช่เฉพาะทรัพย์ของลูกหนี้ที่ระบุชื่อ ลูกหนี้และคู่สมรสควรเข้าใจความเสี่ยงนี้ก่อนคิดว่าทรัพย์ในชื่อของอีกฝ่ายจะปลอดภัย เมื่อการสมรสและการบังคับคดีเกี่ยวพันกัน ควรปรึกษาทั้งด้านหนี้และกฎหมายครอบครัว
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 15 คดี (พ.ศ. 2492 ถึง 2554)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2692/2526 (1983)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 560/2519 (1976)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 185-195/2511 (1968)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 185/2511 (1968)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 809/2510 (1967)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 770/2507 (1964)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2508/2554 (2011)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5888/2551 (2008)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
เจ้าหนี้ยึดทรัพย์ของคู่สมรสฉันเพื่อหนี้ตามคำพิพากษาของฉันได้หรือไม่
ได้เฉพาะบางกรณี ตามมาตรา 297 (1) การบังคับคดีอาจเอากับสินสมรสของคู่สมรสเมื่อเป็นลูกหนี้ร่วมตามมาตรา 1490 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หรือทรัพย์ของคู่สมรสที่กฎหมายให้รับผิด
การบังคับคดีเอากับทรัพย์ที่บุคคลอื่นถือครองได้หรือไม่
ได้ เมื่อกฎหมายให้ทรัพย์ของบุคคลนั้นรับผิดในหนี้ตามคำพิพากษา มาตรา 297 (2) ให้บังคับคดีเอากับทรัพย์ของบุคคลอื่นซึ่งตามกฎหมายอาจบังคับเอาชำระหนี้ได้
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 297 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 297. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-297/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 297 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-297/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-297/"><p>ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีมีอำนาจบังคับคดีเอากับทรัพย์สินดังต่อไปนี้ได้เช่นเดียวกับที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๙๖ (๑) สินสมรสของคู่สมรสของลูกหนี้ตามคำพิพากษา เฉพาะในกรณีที่ลูกหนี้ตามคำพิพากษาและคู่สมรสเป็นลูกหนี้ร่วมกันตามมาตรา ๑๔๙๐ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หรือทรัพย์สินของคู่สมรสของลูกหนี้ตามคำพิพากษาซึ่งตามกฎหมายอาจบังคับเอาชำระหนี้ตามคำพิพากษาได้ (๒) ทรัพย์สินของบุคคลอื่นซึ่งตามกฎหมายอาจบังคับเอาชำระหนี้ตามคำพิพากษาได้ ให้นำบทบัญญัติในลักษณะ ๒ แห่งภาคนี้ที่เกี่ยวกับการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษามาใช้บังคับในการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินของบุคคลตามมาตรานี้โดยอนุโลม</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 297 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-297/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา