ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 304: การยึดทรัพย์ที่ต้องจดทะเบียน
ตัวบทกฎหมาย
การยึด เรือ แพ สัตว์พาหนะ หรือสังหาริมทรัพย์มีรูปร่างอย่างอื่นของลูกหนี้ตามคำพิพากษาซึ่งจะต้องจดทะเบียนกรรมสิทธิ์หรือได้จดทะเบียนกรรมสิทธิ์ไว้แล้วตามกฎหมาย ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีกระทำโดย
(๑) ดำเนินการตามวิธีการที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๓๐๓
(๒) แจ้งให้นายทะเบียนหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจหน้าที่จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยการนั้นทราบ ถ้าได้มีการจดทะเบียนกรรมสิทธิ์ไว้แล้ว ให้นายทะเบียนหรือพนักงานเจ้าหน้าที่บันทึกการยึดไว้ในทะเบียน
คำแปลภาษาอังกฤษ
The seizure of a ship, a raft, a draft animal, or other tangible movable property of the judgment debtor for which ownership must be registered or has already been registered under the law shall be carried out by the executing officer by:
(1) proceeding in accordance with the method provided in Section 303;
(2) giving notice to the registrar or the competent official empowered to register under the law governing that matter; if ownership has already been registered, the registrar or competent official shall record the seizure in the register.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรานี้ปรับวิธีการยึดทั่วไปตามมาตรา 303 ให้ใช้กับสังหาริมทรัพย์ที่มีการจดทะเบียนกรรมสิทธิ์ เพื่อให้ทะเบียนสะท้อนการยึดและบุคคลภายนอกได้รับรู้ ขั้นตอนที่เพิ่มขึ้นคือการแจ้งนายทะเบียนและบันทึกการยึดในทะเบียนกรณีที่จดทะเบียนกรรมสิทธิ์ไว้ มาตรานี้อยู่ในส่วนที่ 3 ควบคู่กับวิธียึดเฉพาะประเภทอื่น คำพิพากษาศาลฎีกาเก่าที่อ้างมาตรา 304 มักเป็นการอ้างเลขมาตราเดิมก่อนการแก้ไข พ.ศ. 2560 ซึ่งเลขนี้ใช้กับการยึดอสังหาริมทรัพย์ จึงต้องอ่านเทียบกับตัวบทปัจจุบัน
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
เมื่อยึดยานพาหนะ เรือ หรือทรัพย์ที่จดทะเบียนในลักษณะเดียวกัน ต้องให้นายทะเบียนบันทึกการยึด เพราะบันทึกนั้นคุ้มครองเจ้าหนี้จากการโอนภายหลังและเตือนผู้ซื้อ การขาดขั้นตอนจดทะเบียนอาจทำให้การยึดไม่มั่นคง ควรตรวจสอบหน่วยงานที่มีอำนาจจดทะเบียนของทรัพย์แต่ละประเภทก่อนบังคับคดี
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 20 คดี (พ.ศ. 2497 ถึง 2561)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6888/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2731/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 17393/2555 (2012)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6293/2545 (2002)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2169/2545 (2002)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1671/2545 (2002)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2437/2539 (1996)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1037/2534 (1991)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
เรือหรือยานพาหนะที่จดทะเบียนถูกยึดในการบังคับคดีอย่างไร
ตามมาตรา 304 เจ้าพนักงานบังคับคดียึดโดยใช้วิธีทั่วไปตามมาตรา 303 และแจ้งนายทะเบียน เมื่อจดทะเบียนกรรมสิทธิ์ไว้ นายทะเบียนจะบันทึกการยึดในทะเบียน
เหตุใดจึงต้องแจ้งการยึดต่อนายทะเบียน
การบันทึกการยึดในทะเบียนทำให้ใช้ยันบุคคลภายนอกได้และเตือนผู้ที่จะซื้อ จึงคุ้มครองสถานะของเจ้าหนี้ในระหว่างรอการขายทรัพย์
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 304 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 304. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-304/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 304 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-304/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-304/"><p>การยึด เรือ แพ สัตว์พาหนะ หรือสังหาริมทรัพย์มีรูปร่างอย่างอื่นของลูกหนี้ตามคำพิพากษาซึ่งจะต้องจดทะเบียนกรรมสิทธิ์หรือได้จดทะเบียนกรรมสิทธิ์ไว้แล้วตามกฎหมาย ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีกระทำโดย (๑) ดำเนินการตามวิธีการที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๓๐๓ (๒) แจ้งให้นายทะเบียนหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจหน้าที่จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยการนั้นทราบ ถ้าได้มีการจดทะเบียนกรรมสิทธิ์ไว้แล้ว ให้นายทะเบียนหรือพนักงานเจ้าหน้าที่บันทึกการยึดไว้ในทะเบียน</p><footer>Civil Procedure Code, s. 304 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-304/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา