ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 304: การยึดทรัพย์ที่ต้องจดทะเบียน
ตัวบทกฎหมาย
การยึด เรือ แพ สัตว์พาหนะ หรือสังหาริมทรัพย์มีรูปร่างอย่างอื่นของลูกหนี้ตามคำพิพากษาซึ่งจะต้องจดทะเบียนกรรมสิทธิ์หรือได้จดทะเบียนกรรมสิทธิ์ไว้แล้วตามกฎหมาย ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีกระทำโดย
(๑) ดำเนินการตามวิธีการที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๓๐๓
(๒) แจ้งให้นายทะเบียนหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจหน้าที่จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยการนั้นทราบ ถ้าได้มีการจดทะเบียนกรรมสิทธิ์ไว้แล้ว ให้นายทะเบียนหรือพนักงานเจ้าหน้าที่บันทึกการยึดไว้ในทะเบียน
คำแปลภาษาอังกฤษ
การยึด เรือ แพ สัตว์พาหนะ หรือสังหาริมทรัพย์มีรูปร่างอย่างอื่นของลูกหนี้ตามคำพิพากษาซึ่งจะต้องจดทะเบียนกรรมสิทธิ์หรือได้จดทะเบียนกรรมสิทธิ์ไว้แล้วตามกฎหมาย ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีกระทำโดย
(๑) ดำเนินการตามวิธีการที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๓๐๓
(๒) แจ้งให้นายทะเบียนหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจหน้าที่จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยการนั้นทราบ ถ้าได้มีการจดทะเบียนกรรมสิทธิ์ไว้แล้ว ให้นายทะเบียนหรือพนักงานเจ้าหน้าที่บันทึกการยึดไว้ในทะเบียน
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรานี้ปรับวิธีการยึดทั่วไปตามมาตรา 303 ให้ใช้กับสังหาริมทรัพย์ที่มีการจดทะเบียนกรรมสิทธิ์ เพื่อให้ทะเบียนสะท้อนการยึดและบุคคลภายนอกได้รับรู้ ขั้นตอนที่เพิ่มขึ้นคือการแจ้งนายทะเบียนและบันทึกการยึดในทะเบียนกรณีที่จดทะเบียนกรรมสิทธิ์ไว้ มาตรานี้อยู่ในส่วนที่ 3 ควบคู่กับวิธียึดเฉพาะประเภทอื่น คำพิพากษาศาลฎีกาเก่าที่อ้างมาตรา 304 มักเป็นการอ้างเลขมาตราเดิมก่อนการแก้ไข พ.ศ. 2560 ซึ่งเลขนี้ใช้กับการยึดอสังหาริมทรัพย์ จึงต้องอ่านเทียบกับตัวบทปัจจุบัน
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
เมื่อยึดยานพาหนะ เรือ หรือทรัพย์ที่จดทะเบียนในลักษณะเดียวกัน ต้องให้นายทะเบียนบันทึกการยึด เพราะบันทึกนั้นคุ้มครองเจ้าหนี้จากการโอนภายหลังและเตือนผู้ซื้อ การขาดขั้นตอนจดทะเบียนอาจทำให้การยึดไม่มั่นคง ควรตรวจสอบหน่วยงานที่มีอำนาจจดทะเบียนของทรัพย์แต่ละประเภทก่อนบังคับคดี
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 20 คดี (พ.ศ. 2497 ถึง 2561)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6888/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2731/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 17393/2555 (2012)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6293/2545 (2002)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2169/2545 (2002)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1671/2545 (2002)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2437/2539 (1996)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1037/2534 (1991)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
เรือหรือยานพาหนะที่จดทะเบียนถูกยึดในการบังคับคดีอย่างไร
ตามมาตรา 304 เจ้าพนักงานบังคับคดียึดโดยใช้วิธีทั่วไปตามมาตรา 303 และแจ้งนายทะเบียน เมื่อจดทะเบียนกรรมสิทธิ์ไว้ นายทะเบียนจะบันทึกการยึดในทะเบียน
เหตุใดจึงต้องแจ้งการยึดต่อนายทะเบียน
การบันทึกการยึดในทะเบียนทำให้ใช้ยันบุคคลภายนอกได้และเตือนผู้ที่จะซื้อ จึงคุ้มครองสถานะของเจ้าหนี้ในระหว่างรอการขายทรัพย์
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 304 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 304. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-304/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 304 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-304/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-304/"><p>การยึด เรือ แพ สัตว์พาหนะ หรือสังหาริมทรัพย์มีรูปร่างอย่างอื่นของลูกหนี้ตามคำพิพากษาซึ่งจะต้องจดทะเบียนกรรมสิทธิ์หรือได้จดทะเบียนกรรมสิทธิ์ไว้แล้วตามกฎหมาย ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีกระทำโดย (๑) ดำเนินการตามวิธีการที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๓๐๓ (๒) แจ้งให้นายทะเบียนหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจหน้าที่จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยการนั้นทราบ ถ้าได้มีการจดทะเบียนกรรมสิทธิ์ไว้แล้ว ให้นายทะเบียนหรือพนักงานเจ้าหน้าที่บันทึกการยึดไว้ในทะเบียน</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 304 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-304/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา