ตั้งแต่ปี 2006 เป็นต้นมา ใบอนุญาตทนายความไทย เลขที่ 3149/2556 +66 87 225 1340 (EN/FR) +66 87 414 9288 (TH) วาส

ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา

มาตรา 101: การหีบห่อตีตราหรือทำเครื่องหมายของกลาง

ตัวบทกฎหมาย

สิ่งของซึ่งยึดได้ในการค้น ให้ห่อหรือบรรจุหีบห่อตีตราไว้หรือให้ทำเครื่องหมายไว้เป็นสำคัญ

คำแปลภาษาอังกฤษ

Property seized in a search shall be wrapped or packed in a parcel and sealed, or marked with a distinguishing sign.

คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก

หมายเหตุของสำนักงาน

มาตรา 101 รักษาความน่าเชื่อถือของของกลางตามหมวด 2 (ค้น) โดยกำหนดให้บรรจุหีบห่อตีตราหรือทำเครื่องหมายเป็นสำคัญ เพื่อคงการระบุตัวไว้ใช้เป็นพยานหลักฐาน บทนี้ใช้ประกอบมาตรา 102 และ 103 ที่ให้ผู้ครอบครองหรือพยานดูรับรองของกลางและบันทึกในบัญชี ศาลตีความข้อกำหนดนี้อย่างยืดหยุ่นสำหรับของขนาดใหญ่ โดยยอมรับการถ่ายภาพเป็นการทำเครื่องหมายเมื่อการหีบห่อตีตราทำได้ยาก

ความสำคัญในทางปฏิบัติ

วิธีเก็บรักษาของกลางมีผลต่อการเชื่อมโยงของกลางกับตัวจำเลยในชั้นพิจารณา หากเจ้าพนักงานไม่ตีตราหรือทำเครื่องหมาย หรือระบุไม่ได้ว่ายึดสิ่งใดจากที่ใด น้ำหนักพยานของการยึดอาจถูกโต้แย้งได้ สำหรับของขนาดใหญ่ เช่น รถยนต์ การถ่ายภาพอาจถือเป็นการทำเครื่องหมายได้ การตรวจบันทึกการยึดแต่เนิ่น ๆ ช่วยเตรียมต่อสู้คดี

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

  1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2892/2536 (1993)

    เมื่อของกลางเป็นของขนาดใหญ่ เช่น รถยนต์และชิ้นส่วน ซึ่งไม่สะดวกที่จะบรรจุหีบห่อและตีตรา การถ่ายภาพของกลางถือเป็นการทำเครื่องหมายไว้เป็นสำคัญที่ชอบด้วยมาตรา 101

    เพราะวัตถุของกลางเป็นรถยนต์และชิ้นส่วนของรถยนต์ ย่อมไม่สะดวกที่จะบรรจุหีบห่อและตีตรา ศาลเห็นว่าการที่เจ้าพนักงานบันทึกภาพของกลางถือเป็นการทำเครื่องหมายไว้เป็นสำคัญ จึงชอบด้วยมาตรา 101

  2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5455/2534 (1991)

    เมื่อมีเหตุฉุกเฉินอย่างยิ่ง เพราะสิ่งของอาจถูกโยกย้ายและพยานหลักฐานสำคัญจะสูญหายเสียก่อนที่จะนำหมายค้นมาตรวจค้นในวันรุ่งขึ้น เจ้าพนักงานตำรวจชั้นผู้ใหญ่ย่อมทำการตรวจค้นในเวลากลางคืนโดยไม่มีหมายค้นได้ และเมื่อของกลางได้มีการตรวจสอบและให้จำเลยลงลายมือชื่อรับรองความถูกต้องไว้ในบัญชีของกลางแล้ว ย่อมใช้ยันจำเลยได้

    พวกของจำเลยนำชิ้นส่วนอุปกรณ์รถยนต์ที่ได้มาโดยการกระทำผิดบรรทุกรถยนต์ออกจากโกดังที่เกิดเหตุแล้วถูกจับกุม และภายในโกดังยังมีชิ้นส่วนรถยนต์ที่ตัดเป็นชิ้นแล้วบรรทุกรถกระบะอีกคันหนึ่งซึ่งขับขนย้ายออกไปได้โดยง่าย ศาลฎีกาวินิจฉัยว่ามีเหตุฉุกเฉินอย่างยิ่ง พันตำรวจโท ป. ซึ่งเป็นเจ้าพนักงานตำรวจชั้นผู้ใหญ่จึงตรวจค้นโกดังในเวลากลางคืนโดยไม่มีหมายค้นได้ และของกลางจำนวนมากได้มีการตรวจสอบและให้จำเลยลงลายมือชื่อรับรองความถูกต้องไว้ในบัญชีของกลางแล้ว ย่อมใช้ยันจำเลยได้

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา

มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 3 คดี (พ.ศ. 2534 ถึง 2536)

ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง

  • คำพิพากษาฎีกาที่ 2892/2536 (1993)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 3673/2534 (1991)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 5455/2534 (1991)

รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน

มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ

มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี

นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ

คำถามที่พบบ่อย

ตำรวจต้องจัดการของกลางที่ยึดในการค้นอย่างไร?

ตามมาตรา 101 ของกลางที่ยึดต้องห่อหรือบรรจุหีบห่อแล้วตีตรา หรือทำเครื่องหมายไว้เป็นสำคัญ เพื่อให้ระบุตัวเป็นพยานหลักฐานได้ในภายหลัง

หากของกลางใหญ่เกินกว่าจะตีตรา เช่น รถยนต์ จะทำอย่างไร?

ศาลยอมรับว่าการถ่ายภาพของขนาดใหญ่ เช่น รถยนต์ ถือเป็นการทำเครื่องหมายไว้เป็นสำคัญตามมาตรา 101 เพราะการหีบห่อตีตราทำได้ยาก

ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline

วิธีอ้างอิงมาตรานี้

  • อ้างอิงแบบทั่วไป Criminal Procedure Code, s. 101 (Thailand)
  • อ้างอิงแบบวิชาการ Criminal Procedure Code (Thailand), s. 101. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-101/ (accessed 1 กันยายน 2026).
  • อ้างอิงแบบไทย ป.วิ.อ. มาตรา 101
  • ลิงก์ถาวร https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-101/
  • โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น <blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-101/"><p>สิ่งของซึ่งยึดได้ในการค้น ให้ห่อหรือบรรจุหีบห่อตีตราไว้หรือให้ทำเครื่องหมายไว้เป็นสำคัญ</p><footer>Criminal Procedure Code, s. 101 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-101/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>

ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา

เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนนำไปใช้กับกรณีจริง

เลื่อนขึ้น
WhatsApp LINE โทร จอง