ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 128 — การมอบหมายให้ทำการแทน
คนบทกฎหมาย
พนักงานสอบสวนมีอำนาจให้เจ้าพนักงานอื่นทำการแทน ดังต่อไปนี้
(๑) การใดในการสอบสวนอยู่นอกเขตอำนาจของตน มีอำนาจส่งประเด็นไปให้พนักงานสอบสวน ซึ่งมีอำนาจทำการนั้นจัดการได้
(๒) การใดเป็นสิ่งเล็กน้อยในการสอบสวน ซึ่งอยู่ในเขตอำนาจของตน ไม่ว่าทำเองหรือจัดการตามประเด็นมีอำนาจสั่งให้ผู้อยู่ใต้บังคับบัญชาทำแทนได้ แต่ทั้งนี้ เมื่อประมวลกฎหมายนี้หรือกฎหมายอื่นมิได้เจาะจงให้ทำด้วยตนเอง
คำแปลภาษาไทย
An investigating officer has the power to have other officers act in his place, as follows: (1) for any matter in the investigation that is outside his jurisdiction, he has the power to send a commission to the investigating officer who has power over that matter to deal with it; (2) for any matter that is a minor part of the investigation within his jurisdiction, whether done by himself or dealt with under a commission, he has the power to order a subordinate to act in his place, provided that this Code or another law has not specifically required the matter to be done by himself.
คำแปลนี้ยังไม่เป็นที่ทราบจากสำนักงาน — กรุณาอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุสำนักงาน
บทบัญญัตินี้เป็นบทเปิดหมวด 1 การสอบสวนสามัญ ให้ความยืดหยุ่นในทางปฏิบัติเพื่อไม่ให้การสอบสวนหยุดชะงักเพราะข้อจำกัดเรื่องเขตอำนาจหรือปริมาณงาน อนุมาตรา (1) ให้ส่งประเด็นไปยังพนักงานสอบสวนนอกเขต ส่วนอนุมาตรา (2) ให้มอบหมายงานเล็กน้อยแก่ผู้ใต้บังคับบัญชา ข้อจำกัดสำคัญคือทั้งสองทางใช้ไม่ได้เมื่อกฎหมายกำหนดให้ทำด้วยตนเอง เช่น การเปรียบเทียบคดีจราจรบางประเภท ศาลตีความขอบเขตอย่างเคร่งครัด เจ้าพนักงานที่ทำนอกเขตอำนาจโดยไม่มีการส่งประเด็นที่ชอบไม่ถือว่าเป็นการทำการแทน และการสอบสวนนั้นอาจไม่ชอบ
ความสำคัญต่อ
สำหรับจำเลย ควรตรวจสอบมาตรานี้เมื่อการสอบสวนข้ามเขตสถานีตำรวจหรือทำโดยเจ้าพนักงานชั้นผู้น้อย หากเจ้าพนักงานสอบสวนนอกเขตอำนาจของตนโดยไม่มีการส่งประเด็นที่ชอบตามมาตรา 128 (1) การสอบสวนส่วนนั้นอาจไม่ชอบ ซึ่งอาจกระทบอำนาจฟ้องของอัยการ ทั้งบางเรื่อง เช่น การเปรียบเทียบคดีจราจรบางประเภท ต้องทำโดยพนักงานสอบสวนเองและมอบหมายไม่ได้ หากมีข้อสงสัยเรื่องเขตอำนาจ ควรปรึกษาทนาย
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2565/2565 (2022)
แม้บางการ เช่น การเปรียบเทียบคดีจราจร ต้องกระทำโดยพนักงานสอบสวนเองเป็นการเฉพาะตัวตามมาตรา 38 และ 144 แต่มาตรา 128 (1) และ (2) ให้อำนาจพนักงานสอบสวนร้องขอหรือสั่งให้เจ้าพนักงานอื่นทำการแทนตนได้ในบางเรื่อง
ศาลฎีกาอธิบายว่าผู้ที่ไม่ใช่พนักงานสอบสวนไม่มีอำนาจเปรียบเทียบคดีจราจรตามพระราชบัญญัติจราจรทางบก เพราะเป็นอำนาจเฉพาะตัวของพนักงานสอบสวนตามมาตรา 38 และ 144 แต่มาตรา 128 (1) และ (2) ให้อำนาจพนักงานสอบสวนร้องขอหรือสั่งให้เจ้าพนักงานอื่นทำการแทนได้บ้าง จึงไม่ต้องกระทำเองทั้งหมด
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 12934/2553 (2010)
พนักงานสอบสวนที่ทำการนอกเขตอำนาจ โดยไม่มีเหตุตามมาตรา 18 วรรคสอง จะถือว่าเป็นการทำการแทนพนักงานสอบสวนผู้มีอำนาจตามมาตรา 128 ไม่ได้ การสอบสวนจึงไม่ชอบ แต่การที่พนักงานสอบสวนผู้มีอำนาจสอบสวนใหม่อาจแก้ไขข้อบกพร่องได้
พนักงานสอบสวนสถานีหนึ่งไม่มีอำนาจสอบสวนเพราะเหตุเกิดนอกเขตอำนาจและไม่มีเหตุตามมาตรา 18 วรรคสอง ทั้งถือไม่ได้ว่าเป็นการทำการแทนพนักงานสอบสวนผู้มีอำนาจตามมาตรา 128 การสอบสวนจึงไม่ชอบ แต่เมื่อส่งสำนวนไปยังสถานีที่มีอำนาจ พนักงานสอบสวนนั้นได้สอบสวนพยานใหม่
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 371/2531 (1988)
เมื่อเจ้าพนักงานไม่มีอำนาจสอบสวนเพราะเหตุเกิดนอกเขตอำนาจและไม่มีเหตุตามมาตรา 18 วรรคสอง การกระทำของเขาถือไม่ได้ว่าเป็นการทำการแทนพนักงานสอบสวนผู้มีอำนาจตามมาตรา 128 การสอบสวนจึงไม่ชอบด้วยกฎหมาย
ศาลฎีกาเห็นว่าเจ้าหน้าที่ตำรวจนครบาลไม่มีอำนาจสอบสวนความผิดที่เกิดในอีกท้องที่ และเมื่อไม่มีเหตุตามมาตรา 18 วรรคสอง การสอบสวนพยานผู้กล่าวหาถือไม่ได้ว่าเป็นการทำการแทนพนักงานสอบสวนผู้มีอำนาจตามมาตรา 128 จึงไม่ชอบ ทั้งการดำเนินการของพนักงานสอบสวนผู้มีอำนาจในภายหลังก็ไม่ทำให้ชอบ เพราะไม่ปรากฏว่าเห็นว่าการสอบสวนส่วนของตนเสร็จแล้ว
คำพิพากษาที่คัดเลือกการพิจารณาคดีจากเทคโนโลยีศาลฎีกาคำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
เลย
พนักงานสอบสวนมอบหมายส่วนหนึ่งของการสอบสวนได้หรือไม่
ได้ ตามมาตรา 128 อาจส่งประเด็นไปให้พนักงานสอบสวนนอกเขตทำการที่อยู่นอกเขตอำนาจ และสั่งให้ผู้ใต้บังคับบัญชาทำการที่เป็นสิ่งเล็กน้อยในเขตอำนาจแทนได้
มีการใดที่มอบหมายไม่ได้หรือไม่
มี เมื่อประมวลกฎหมายนี้หรือกฎหมายอื่นกำหนดให้ทำด้วยตนเอง เช่น การเปรียบเทียบคดีจราจรบางประเภท พนักงานสอบสวนมอบหมายไม่ได้
ถ้าเจ้าพนักงานสอบสวนนอกเขตอำนาจจะเป็นอย่างไร
หากทำนอกเขตอำนาจโดยไม่มีการส่งประเด็นที่ชอบตามมาตรา 128 (1) ย่อมไม่ถือเป็นการทำการแทนที่ชอบ และการสอบสวนนั้นอาจไม่ชอบด้วยกฎหมาย