ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
240 — การส่งพยานเอกสารล่วงหน้า
คนบทกฎหมาย
ในกรณีที่ศาลมิได้กำหนดให้มีวันตรวจพยานหลักฐานตามมาตรา ๑๗๓/๑ เมื่อคู่ความประสงค์จะอ้างเอกสารที่อยู่ในความครอบครองของตนเป็นพยานหลักฐาน ให้ยื่นพยานเอกสารนั้นต่อศาลก่อนวันไต่สวนมูลฟ้องหรือวันสืบพยานไม่น้อยกว่าสิบห้าวัน เพื่อให้คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งมีโอกาสตรวจและขอคัดสำเนาเอกสารดังกล่าวได้ก่อนที่จะนำสืบพยานเอกสารนั้น เว้นแต่เอกสารที่คู่ความประสงค์จะอ้างอิงนั้นเป็นบันทึกคำให้การของพยาน หรือเป็นเอกสารที่ปรากฏชื่อหรือที่อยู่ของพยาน หรือศาลเห็นสมควรสั่งเป็นอย่างอื่นอันเนื่องจากสภาพและความจำเป็นแห่งเอกสารนั้นในกรณีที่ไม่อยู่ในบังคับต้องส่งเอกสารตามวรรคหนึ่ง
เมื่อมีเอกสารใช้เป็นพยานหลักฐานในชั้นศาล ให้อ่านหรือส่งให้คู่ความตรวจดู
ถ้าคู่ความฝ่ายใดต้องการสำเนา
ศาลมีอำนาจสั่งให้ฝ่ายที่อ้างเอกสารนั้นส่งสำเนาให้อีกฝ่ายหนึ่งตามที่เห็นสมควรถ้าคู่ความฝ่ายใดไม่ส่งเอกสารตามวรรคหนึ่งหรือสำเนาเอกสารตามวรรคสอง หรือไม่ส่งพยานเอกสารหรือพยานวัตถุตามมาตรา ๑๗๓/๒ วรรคหนึ่ง ให้ศาลมีอำนาจไม่รับฟังพยานหลักฐานนั้นเว้นแต่ศาลเห็นว่าเป็นกรณีเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม หรือการไม่ปฏิบัติดังกล่าวมิได้เป็นไปโดยจงใจและไม่เสียโอกาสในการดำเนินคดีของคู่ความอีกฝ่ายหนึ่ง
คำแปลภาษาไทย
Where the court has not fixed a day for the examination of evidence under Section 173/1, a party wishing to cite as evidence a document in his possession shall submit that documentary evidence to the court not less than fifteen days before the day of the preliminary hearing or the day for taking evidence, so that the other party has the opportunity to inspect and request copies of the document before it is adduced, except where the document the party wishes to rely on is a record of a witness's statement, or a document showing the name or address of a witness, or where the court thinks fit to order otherwise owing to the nature and necessity of the document. In a case not subject to the duty to submit documents under paragraph one, when a document is used as evidence in court, it shall be read or handed to the parties for inspection. If a party wishes to have a copy, the court has power to order the party citing the document to give a copy to the other party as it thinks fit. If a party fails to submit a document under paragraph one, or a copy under paragraph two, or fails to submit documentary or material evidence under Section 173/2 paragraph one, the court has power to refuse to admit that evidence, unless the court considers it a matter for the interest of justice, or that the failure was not intentional and does not prejudice the other party's opportunity to conduct its case.
คำแปลนี้ยังไม่เป็นที่ทราบจากสำนักงาน — กรุณาอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุสำนักงาน
มาตรา 240 กำหนดหน้าที่ส่งพยานเอกสารล่วงหน้าในภาค 5 หมวด 3 และใช้เฉพาะกรณีที่ศาลมิได้กำหนดวันตรวจพยานหลักฐานตามมาตรา 173/1 วรรคหนึ่งกำหนดให้ยื่นเอกสารก่อนวันไต่สวนมูลฟ้องหรือวันสืบพยานไม่น้อยกว่าสิบห้าวัน เพื่อความเป็นธรรมโดยให้อีกฝ่ายตรวจและคัดสำเนาได้ โดยมีข้อยกเว้นสำหรับบันทึกคำให้การพยาน เอกสารที่ปรากฏชื่อหรือที่อยู่พยาน หรือกรณีศาลสั่งเป็นอย่างอื่น วรรคสองครอบคลุมการนำเอกสารเข้าสืบในชั้นศาลที่ไม่ต้องส่งล่วงหน้า วรรคสามกำหนดผล คือ ศาลอาจไม่รับฟังพยานที่ไม่ปฏิบัติตาม เว้นแต่เพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมและไม่ทำให้เสียเปรียบ บทบัญญัตินี้เชื่อมกับมาตรา 173/1, 173/2 และ 239
ความสำคัญต่อ
กฎ 15 วันนี้เป็นกับดักสำหรับผู้ไม่ระวัง หากไม่มีวันตรวจพยานหลักฐาน ให้ยื่นเอกสารที่จะอ้างก่อนวันนัดไม่น้อยกว่าสิบห้าวัน มิฉะนั้นเสี่ยงถูกไม่รับฟัง ข้อยกเว้น (เพื่อความยุติธรรม หรือมิได้จงใจและไม่ทำให้เสียเปรียบ) มีอยู่ แต่ไม่ควรพึ่งพา ควรจดกำหนดเส้นตายทันทีที่มีวันนัด และให้ทนายความบริหารการแลกเปลี่ยนเอกสาร เพื่อไม่ให้พยานสำคัญถูกตัดออก
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3276/2561 (2018)
เมื่อศาลยกเลิกหรือมิได้กำหนดวันตรวจพยานหลักฐานตามมาตรา 173/1 กรณีตกอยู่ในบังคับของมาตรา 240 คู่ความต้องยื่นเอกสารที่อยู่ในครอบครองก่อนวันสืบพยานไม่น้อยกว่าสิบห้าวันเพื่อให้อีกฝ่ายตรวจและคัดสำเนา
ในคดียาเสพติด คำสั่งศาลมีผลเท่ากับยกเลิกวันตรวจพยานหลักฐานตามมาตรา 173/2 และไม่กำหนดวันตรวจตามมาตรา 173/1 ศาลฎีกาเห็นว่ากรณีจึงตกอยู่ในบังคับของมาตรา 240 ซึ่งวรรคหนึ่งกำหนดให้คู่ความยื่นเอกสารที่อยู่ในครอบครองก่อนวันสืบพยานไม่น้อยกว่าสิบห้าวันเพื่อให้อีกฝ่ายตรวจและคัดสำเนา
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 10328/2555 (2012)
เมื่อศาลยกเลิกวันตรวจพยานหลักฐานโดยปริยาย กรณีตกอยู่ในบังคับของมาตรา 240 คู่ความที่จะอ้างเอกสารที่อยู่ในครอบครองต้องยื่นก่อนวันสืบพยานไม่น้อยกว่าสิบห้าวัน โดยมีข้อยกเว้นตามมาตรานั้น
ศาลชั้นต้นเลื่อนวันนัดในลักษณะที่มีผลเท่ากับยกเลิกวันตรวจพยานหลักฐานโดยปริยาย ศาลฎีกาเห็นว่ากรณีตกอยู่ในบังคับของมาตรา 240 เพราะมิได้กำหนดวันตรวจตามมาตรา 173/1 ซึ่งวรรคหนึ่งกำหนดให้คู่ความที่อ้างเอกสารในครอบครองยื่นก่อนวันสืบพยานไม่น้อยกว่าสิบห้าวันเพื่อให้อีกฝ่ายตรวจและคัดสำเนา
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6228/2541 (1998)
ตามมาตรา 240 เมื่อโจทก์นำส่งเอกสารในเวลาที่พยานเบิกความและศาลให้จำเลยตรวจดูแล้ว ศาลรับฟังเอกสารนั้นเป็นพยานได้ โดยไม่จำต้องคัดสำเนาให้จำเลยก่อนพิจารณา
โจทก์นำส่งเอกสารในเวลาที่พยานเบิกความและศาลให้จำเลยตรวจดู ศาลฎีกาเห็นว่าตามมาตรา 240 ศาลรับฟังเอกสารดังกล่าวเป็นพยานหลักฐานได้ ไม่จำเป็นต้องคัดสำเนาให้จำเลยก่อนพิจารณา
คำพิพากษาที่คัดเลือกการพิจารณาคดีจากเทคโนโลยีศาลฎีกาคำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
เลย
ต้องยื่นเอกสารก่อนวันสืบพยานกี่วัน
กรณีที่ศาลไม่ได้กำหนดวันตรวจพยานหลักฐาน มาตรา 240 กำหนดให้ยื่นเอกสารที่จะอ้างก่อนวันไต่สวนมูลฟ้องหรือวันสืบพยานไม่น้อยกว่าสิบห้าวัน
หากยื่นเอกสารไม่ทันกำหนดสิบห้าวันจะเป็นอย่างไร
ศาลอาจไม่รับฟังพยานนั้นตามมาตรา 240 วรรคสาม เว้นแต่เห็นว่าเป็นกรณีเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม หรือการไม่ปฏิบัติมิได้เป็นไปโดยจงใจและไม่ทำให้อีกฝ่ายเสียเปรียบ