ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
เรียง 69 — เหตุที่จะออกหมายค้น
คนบทกฎหมาย
เหตุที่จะออกหมายค้นได้มีดังต่อไปนี้
(๑) เพื่อพบและยึดสิ่งของซึ่งจะเป็นพยานหลักฐานประกอบการสอบสวน ไต่สวนมูลฟ้องหรือพิจารณา
(๒) เพื่อพบและยึดสิ่งของซึ่งมีไว้เป็นความผิด หรือได้มาโดยผิดกฎหมาย หรือมีเหตุอันควรสงสัยว่าได้ใช้หรือตั้งใจจะใช้ในการกระทำความผิด
(๓) เพื่อพบและช่วยบุคคลซึ่งได้ถูกหน่วงเหนี่ยวหรือกักขังโดยมิชอบด้วยกฎหมาย
(๔) เพื่อพบบุคคลซึ่งมีหมายให้จับ
(๕) เพื่อพบและยึดสิ่งของตามคำพิพากษาหรือตามคำสั่งศาล ในกรณีที่จะพบหรือจะยึดโดยวิธีอื่นไม่ได้แล้ว
คำแปลภาษาไทย
The grounds on which a search warrant may be issued are as follows: (1) to find and seize property that will serve as evidence for the investigation, the preliminary hearing, or the trial; (2) to find and seize property the possession of which is an offense, or that has been unlawfully obtained, or where there is reasonable ground to suspect that it has been used or is intended to be used in committing an offense; (3) to find and rescue a person who has been unlawfully restrained or confined; (4) to find a person against whom an arrest warrant has been issued; (5) to find and seize property under a judgment or a court order, in cases where it cannot be found or seized by any other means.
คำแปลนี้ยังไม่เป็นที่ทราบจากสำนักงาน — กรุณาอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุสำนักงาน
มาตรา 69 เปิดส่วนว่าด้วยหมายค้น โดยกำหนดเหตุที่จะออกหมายค้นไว้อย่างจำกัด เหตุทั้งห้าประการผูกการค้นเข้ากับวัตถุประสงค์ที่ชัดเจนของการสอบสวนหรือการบังคับ ได้แก่ การหาพยานหลักฐาน การยึดของผิดกฎหมายหรือทรัพย์และเครื่องมือที่เกี่ยวกับการกระทำผิด การช่วยผู้ถูกกักขังโดยมิชอบ การพบผู้มีหมายจับ และการบังคับตามคำพิพากษาเป็นวิธีสุดท้าย เมื่อเหตุถูกจำกัดไว้เช่นนี้ การค้นจึงต้องอาศัยเหตุอย่างน้อยหนึ่งประการ โดยศาลถือว่าเหตุตาม (2) ต้องมีเหตุอันควรสงสัยว่ามีของผิดกฎหมายซุกซ่อนอยู่จริง มาตรานี้เชื่อมโยงใกล้ชิดกับมาตรา 70 ที่ห้ามออกหมายค้นเพื่อจับบุคคลเว้นแต่มีหมายจับด้วย
ความสำคัญต่อ
หากบ้านหรือสำนักงานของท่านถูกตรวจค้น ความชอบด้วยกฎหมายของการค้นขึ้นอยู่กับว่าเข้าเหตุตามมาตรานี้หรือไม่ หากออกหมายค้นโดยไม่มีเหตุอันสมควร อาจโต้แย้งพยานหลักฐานที่ได้จากการค้นนั้นได้ ในทางปฏิบัติต้องยกข้อโต้แย้งให้ทันเวลา ศาลเคยไม่รับวินิจฉัยข้ออ้างว่าหมายค้นไม่มีเหตุเมื่อเพิ่งยกขึ้นในชั้นอุทธรณ์แทนที่จะยกในศาลชั้นต้น หากได้รับผลกระทบจากการค้น ควรตรวจสอบหมายและบันทึกการยึดแต่เนิ่น ๆ
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 360/2542 (1999)
การค้นเพื่อพบและยึดของที่มีไว้เป็นความผิด เช่น ยาเสพติด ออกหมายค้นได้ตามมาตรา 69(2) และไม่จำต้องมีหมายจับตามมาตรา 70
เจ้าพนักงานตรวจค้นตามที่ได้รับแจ้งจากสายลับเพื่อพบและยึดยาเสพติดซึ่งเป็นของที่มีไว้เป็นความผิด ศาลวินิจฉัยว่าการออกหมายค้นกระทำได้ตามมาตรา 69(2) โดยไม่จำต้องออกหมายจับตามมาตรา 70 เมื่อค้นพบว่าจำเลยมีเฮโรอีนและเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองอันเป็นความผิดซึ่งหน้า เจ้าพนักงานตำรวจย่อมมีอำนาจจับได้ตามมาตรา 78(1)
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5479/2536 (1993)
การออกหมายค้นตามมาตรา 69(2) ต้องมีเหตุอันควรสงสัยว่ามีของผิดกฎหมายซุกซ่อนอยู่ในสถานที่ที่จะค้น
ในการวินิจฉัยว่าการออกหมายค้นชอบด้วยมาตรา 69(2) หรือไม่ ศาลวางเหตุตามกฎหมายในการพบและยึดของที่มีไว้เป็นความผิดหรือที่สงสัยว่าใช้ในการกระทำผิด และวินิจฉัยว่าการออกหมายค้นเช่นนั้นต้องมีเหตุอันควรสงสัยว่ามีของผิดกฎหมายซุกซ่อนอยู่
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7355/2542 (1999)
ข้อโต้แย้งว่าหมายค้นออกโดยไม่มีเหตุตามมาตรา 69 ต้องยกขึ้นในศาลชั้นต้น หากเพิ่งยกในชั้นอุทธรณ์ ศาลจะไม่รับวินิจฉัย
จำเลยเพิ่งยกขึ้นอ้างในชั้นอุทธรณ์ว่าเจ้าพนักงานเข้าตรวจค้นสำนักงานและยึดเอกสารโดยไม่มีเหตุออกหมายค้นตามมาตรา 69 ทำให้หมายค้นและพยานหลักฐานไม่ชอบ ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยเพราะเป็นข้อที่ไม่ได้ว่ากล่าวกันมาแล้วโดยชอบในศาลชั้นต้น
คำพิพากษาที่คัดเลือกการพิจารณาคดีจากเทคโนโลยีศาลฎีกาคำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
เลย
ศาลออกหมายค้นได้ด้วยเหตุใดบ้าง
มาตรา 69 ให้ออกหมายค้นได้เฉพาะเพื่อหาและยึดพยานหลักฐาน ยึดของผิดกฎหมายหรือได้มาโดยมิชอบหรือเครื่องมือในการกระทำผิด ช่วยผู้ถูกกักขังโดยมิชอบ พบผู้มีหมายจับ หรือบังคับตามคำพิพากษาเมื่อไม่อาจทำโดยวิธีอื่น
พยานหลักฐานจากการค้นที่ไม่มีเหตุใช้ได้หรือไม่
หมายค้นที่ออกนอกเหตุตามมาตรา 69 ไม่ชอบด้วยกฎหมาย และพยานหลักฐานที่ได้มาอาจถูกโต้แย้งได้ แต่ควรยกข้อโต้แย้งในศาลชั้นต้น หากเพิ่งยกในชั้นอุทธรณ์อาจไม่รับวินิจฉัย
ตำรวจต้องมีหมายจับจึงจะค้นหายาเสพติดได้หรือไม่
ไม่ การค้นเพื่อพบและยึดของที่มีไว้เป็นความผิดในตัว เช่น ยาเสพติด เข้าเหตุตามมาตรา 69(2) และไม่จำต้องมีหมายจับตามมาตรา 70