ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 86: ห้ามควบคุมเกินจำเป็นเพื่อกันหนี
ตัวบทกฎหมาย
ห้ามมิให้ใช้วิธีควบคุมผู้ถูกจับเกินกว่าที่จำเป็นเพื่อป้องกันมิให้เขาหนีเท่านั้น
คำแปลภาษาอังกฤษ
It is prohibited to use any means of custody over the arrested person exceeding what is necessary only to prevent him from escaping.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 86 เป็นหลักประกันความได้สัดส่วนในหมวด 1 (จับ ขัง จำคุก) คือวิธีควบคุมผู้ถูกจับต้องไม่เกินกว่าที่จำเป็นเพื่อป้องกันการหลบหนี บทบัญญัตินี้กำกับการปฏิบัติตามมาตรา 83 ถึง 85 โดยห้ามการพันธนาการที่เกินจำเป็นหรือทำให้อับอาย เช่น การใส่กุญแจมือล่ามโซ่เพื่อประจาน และเสริมกับมาตรา 87 ที่จำกัดระยะเวลาการควบคุม ในขณะที่มาตรา 86 กำกับความเข้มข้นหรือวิธีการของการควบคุม
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หากท่านหรือญาติถูกควบคุมด้วยวิธีที่เกินกว่าการป้องกันการหลบหนี เช่น ถูกล่ามโซ่หรือใส่กุญแจมือเพื่อประจานให้อับอาย การกระทำนั้นอาจไม่ชอบด้วยกฎหมายและอาจเป็นความผิดของเจ้าพนักงานเอง ควรบันทึกเหตุการณ์และปรึกษาทนายความเพื่อประเมินการร้องทุกข์หรือการโต้แย้งการควบคุม
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 744/2501 (1958)
การควบคุมผู้ต้องหา (ในคดีการพนัน) ด้วยการใส่กุญแจมือและล่ามโซ่เพื่อให้อับอายเป็นการเกินกว่าที่จำเป็นเพื่อป้องกันการหลบหนีและไม่ชอบด้วยมาตรา 86 ทั้งอาจเป็นความผิดของเจ้าพนักงาน
เจ้าพนักงานใส่กุญแจมือและล่ามโซ่โจทก์ตลอดทางขณะควบคุมตัวในข้อหาเล่นการพนันเพียงเพื่อให้อับอาย ศาลวินิจฉัยว่าการควบคุมเช่นนี้เกินกว่ามาตรา 86 และเป็นความผิดของเจ้าพนักงาน
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 7 คดี (พ.ศ. 2501 ถึง 2559)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5588/2553 (2010)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2343-2344/2518 (1975)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 744/2501 (1958)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 12666/2556 (2013)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 99/2541 (1998)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 409-410/2509 (1966)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7086/2559 (2016)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ตำรวจใส่กุญแจมือล่ามโซ่ผู้ต้องหาเพื่อให้อับอายได้หรือไม่?
ไม่ได้ มาตรา 86 ห้ามใช้วิธีควบคุมเกินกว่าที่จำเป็นเพื่อป้องกันการหลบหนี และศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการพันธนาการเพื่อให้ผู้ต้องหาอับอายเป็นการมิชอบและอาจเป็นความผิดของเจ้าพนักงาน
มาตรา 86 กับมาตรา 87 ต่างกันอย่างไร?
มาตรา 86 จำกัดวิธีและความเข้มข้นของการควบคุม (ไม่เกินกว่าที่จำเป็นเพื่อกันหนี) ส่วนมาตรา 87 จำกัดระยะเวลาที่ควบคุมผู้ถูกจับไว้ได้ก่อนนำตัวไปศาล
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Criminal Procedure Code, s. 86 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 86. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-86/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 86 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-86/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-86/"><p>ห้ามมิให้ใช้วิธีควบคุมผู้ถูกจับเกินกว่าที่จำเป็นเพื่อป้องกันมิให้เขาหนีเท่านั้น</p><footer>Criminal Procedure Code, s. 86 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-86/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา