ป.วิ.อาญา มาตรา 86: ห้ามควบคุมเกินจำเป็นเพื่อกันหนี

ตัวบทกฎหมาย

ห้ามมิให้ใช้วิธีควบคุมผู้ถูกจับเกินกว่าที่จำเป็นเพื่อป้องกันมิให้เขาหนีเท่านั้น

คำแปลภาษาอังกฤษ

ห้ามมิให้ใช้วิธีควบคุมผู้ถูกจับเกินกว่าที่จำเป็นเพื่อป้องกันมิให้เขาหนีเท่านั้น

คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก

หมายเหตุของสำนักงาน

มาตรา 86 เป็นหลักประกันความได้สัดส่วนในหมวด 1 (จับ ขัง จำคุก) คือวิธีควบคุมผู้ถูกจับต้องไม่เกินกว่าที่จำเป็นเพื่อป้องกันการหลบหนี บทบัญญัตินี้กำกับการปฏิบัติตามมาตรา 83 ถึง 85 โดยห้ามการพันธนาการที่เกินจำเป็นหรือทำให้อับอาย เช่น การใส่กุญแจมือล่ามโซ่เพื่อประจาน และเสริมกับมาตรา 87 ที่จำกัดระยะเวลาการควบคุม ในขณะที่มาตรา 86 กำกับความเข้มข้นหรือวิธีการของการควบคุม

ความสำคัญในทางปฏิบัติ

หากท่านหรือญาติถูกควบคุมด้วยวิธีที่เกินกว่าการป้องกันการหลบหนี เช่น ถูกล่ามโซ่หรือใส่กุญแจมือเพื่อประจานให้อับอาย การกระทำนั้นอาจไม่ชอบด้วยกฎหมายและอาจเป็นความผิดของเจ้าพนักงานเอง ควรบันทึกเหตุการณ์และปรึกษาทนายความเพื่อประเมินการร้องทุกข์หรือการโต้แย้งการควบคุม

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 744/2501 (1958)

การควบคุมผู้ต้องหา (ในคดีการพนัน) ด้วยการใส่กุญแจมือและล่ามโซ่เพื่อให้อับอายเป็นการเกินกว่าที่จำเป็นเพื่อป้องกันการหลบหนีและไม่ชอบด้วยมาตรา 86 ทั้งอาจเป็นความผิดของเจ้าพนักงาน

เจ้าพนักงานใส่กุญแจมือและล่ามโซ่โจทก์ตลอดทางขณะควบคุมตัวในข้อหาเล่นการพนันเพียงเพื่อให้อับอาย ศาลวินิจฉัยว่าการควบคุมเช่นนี้เกินกว่ามาตรา 86 และเป็นความผิดของเจ้าพนักงาน

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา

มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 7 คดี (พ.ศ. 2501 ถึง 2559)

2500 2510 2520 2530 2540 2550

ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง

คำพิพากษาฎีกาที่ 5588/2553 (2010)
คำพิพากษาฎีกาที่ 2343-2344/2518 (1975)
คำพิพากษาฎีกาที่ 744/2501 (1958)
คำพิพากษาฎีกาที่ 12666/2556 (2013)
คำพิพากษาฎีกาที่ 99/2541 (1998)
คำพิพากษาฎีกาที่ 409-410/2509 (1966)
คำพิพากษาฎีกาที่ 7086/2559 (2016)

รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน

มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ

มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี

นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ

คำถามที่พบบ่อย

ตำรวจใส่กุญแจมือล่ามโซ่ผู้ต้องหาเพื่อให้อับอายได้หรือไม่?

ไม่ได้ มาตรา 86 ห้ามใช้วิธีควบคุมเกินกว่าที่จำเป็นเพื่อป้องกันการหลบหนี และศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการพันธนาการเพื่อให้ผู้ต้องหาอับอายเป็นการมิชอบและอาจเป็นความผิดของเจ้าพนักงาน

มาตรา 86 กับมาตรา 87 ต่างกันอย่างไร?

มาตรา 86 จำกัดวิธีและความเข้มข้นของการควบคุม (ไม่เกินกว่าที่จำเป็นเพื่อกันหนี) ส่วนมาตรา 87 จำกัดระยะเวลาที่ควบคุมผู้ถูกจับไว้ได้ก่อนนำตัวไปศาล

คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline

วิธีอ้างอิงมาตรานี้

อ้างอิงแบบทั่วไป ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 86
อ้างอิงแบบวิชาการ Criminal Procedure Code (Thailand), s. 86. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-86/ (accessed 12 ตุลาคม 2026).
อ้างอิงแบบไทย ป.วิ.อ. มาตรา 86
ลิงก์ถาวร https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-86/
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น <blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-86/"><p>ห้ามมิให้ใช้วิธีควบคุมผู้ถูกจับเกินกว่าที่จำเป็นเพื่อป้องกันมิให้เขาหนีเท่านั้น</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 86 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-86/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>

ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา

มาตรา 86: ห้ามควบคุมเกินจำเป็นเพื่อกันหนี