มาตรา 109: ปลงพระชนม์พระราชินี รัชทายาท หรือฆ่าผู้สำเร็จราชการ
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดปลงพระชนม์พระราชินีหรือรัชทายาท หรือฆ่าผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ต้องระวางโทษประหารชีวิต ผู้ใดพยายามกระทำการเช่นว่านั้น ต้องระวางโทษเช่นเดียวกัน ผู้ใดกระทำการใดอันเป็นการตระเตรียมเพื่อปลงพระชนม์พระราชินีหรือรัชทายาท หรือเพื่อฆ่าผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ หรือรู้ว่ามีผู้จะปลงพระชนม์พระราชินีหรือรัชทายาท หรือจะฆ่าผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ กระทำการใดอันเป็นการช่วยปกปิดไว้ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สิบสองปีถึงยี่สิบปี
คำแปลภาษาอังกฤษ
Whoever kills the Queen or the Heir-apparent, or kills the Regent, shall be liable to the death penalty.
Whoever attempts to commit such an act shall be liable to the same punishment.
Whoever does any act in preparation for killing the Queen or the Heir-apparent, or for killing the Regent, or who, knowing that a person is going to kill the Queen or the Heir-apparent, or to kill the Regent, does any act to help conceal it, shall be liable to imprisonment from twelve years to twenty years.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 109 ขยายความคุ้มครองตามมาตรา 107 ซึ่งว่าด้วยการปลงพระชนม์พระมหากษัตริย์ ไปยังพระราชินี รัชทายาท และผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ โครงสร้างของมาตราแบ่งเป็นสามชั้น ชั้นแรกคือการปลงพระชนม์พระราชินีหรือรัชทายาท หรือการฆ่าผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ต้องระวางโทษประหารชีวิตสถานเดียว ชั้นที่สองคือการพยายามกระทำการเช่นว่านั้น ซึ่งต้องระวางโทษเช่นเดียวกับความผิดสำเร็จ จึงเป็นการยกเว้นหลักทั่วไปตามมาตรา 80 ที่ให้ผู้พยายามกระทำความผิดรับโทษสองในสามส่วน และชั้นที่สามคือการกระทำอันเป็นการตระเตรียม และการที่ผู้รู้ว่ามีผู้จะกระทำแล้วกระทำการใดอันเป็นการช่วยปกปิดไว้ ทั้งสองกรณีนี้ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สิบสองปีถึงยี่สิบปี มิใช่จำคุกตลอดชีวิต การลงโทษการตระเตรียมและการช่วยปกปิดเป็นข้อยกเว้นที่สำคัญ เพราะโดยหลักทั่วไปการตระเตรียมยังไม่เป็นความผิด ส่วนมาตรา 110 เป็นบทคู่ขนานที่ใช้แก่การประทุษร้ายต่อพระองค์หรือเสรีภาพของพระราชินีหรือรัชทายาท หรือต่อร่างกายหรือเสรีภาพของผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ซึ่งมีโทษจำคุกตลอดชีวิตหรือจำคุกตั้งแต่สิบหกปีถึงยี่สิบปี และมาตรา 111 กำหนดให้ผู้สนับสนุนในความผิดตามมาตรา 107 ถึงมาตรา 110 ต้องระวางโทษเช่นเดียวกับตัวการ
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
โทษตามมาตรานี้อยู่ในระดับสูงสุดของประมวลกฎหมาย และไม่มีการลดโทษสำหรับการพยายาม เพราะการพยายามมีโทษเท่ากับความผิดสำเร็จ ประเด็นที่ต้องแยกให้ชัดในทางคดีคือชั้นของการกระทำ เพราะการตระเตรียมและการช่วยปกปิดมีโทษจำคุกสิบสองปีถึงยี่สิบปี ในขณะที่การพยายามมีโทษประหารชีวิต เส้นแบ่งระหว่างการตระเตรียมกับการลงมือพยายามจึงเป็นข้อต่อสู้ที่มีน้ำหนักที่สุด ความผิดนี้เป็นความผิดต่อความมั่นคงของรัฐ พนักงานอัยการเป็นผู้ดำเนินคดี ยอมความไม่ได้ และเมื่อโทษสูงเช่นนี้ ผู้ถูกกล่าวหาควรมีทนายความอาญาตั้งแต่ชั้นสอบสวน
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 3 คดี (พ.ศ. 2546 ถึง 2559)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5252/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 15705-15706/2557 (2014)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4658/2546 (2003)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 29 3
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 109 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 109. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-109/ (accessed 6 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 109 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-109/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-109/"><p>ผู้ใดปลงพระชนม์พระราชินีหรือรัชทายาท หรือฆ่าผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ต้องระวางโทษประหารชีวิต ผู้ใดพยายามกระทำการเช่นว่านั้น ต้องระวางโทษเช่นเดียวกัน ผู้ใดกระทำการใดอันเป็นการตระเตรียมเพื่อปลงพระชนม์พระราชินีหรือรัชทายาท หรือเพื่อฆ่าผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ หรือรู้ว่ามีผู้จะปลงพระชนม์พระราชินีหรือรัชทายาท หรือจะฆ่าผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ กระทำการใดอันเป็นการช่วยปกปิดไว้ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สิบสองปีถึงยี่สิบปี</p><footer>Penal Code, s. 109 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-109/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา