มาตรา 369: ทำลายประกาศหรือเอกสารที่เจ้าพนักงานปิดไว้
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดกระทำด้วยประการใด ๆ ให้ประกาศ ภาพโฆษณา หรือเอกสารใดที่เจ้าพนักงานผู้กระทำการตามหน้าที่ปิดหรือแสดงไว้ หรือสั่งให้ปิด หรือแสดงไว้ หลุดฉีกหรือไร้ประโยชน์ ต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าพันบาท หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๖ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๒) พ.ศ. ๒๕๕๘]
คำแปลภาษาอังกฤษ
Whoever, by any means, causes a notice, an advertisement or a document posted or displayed by an official in the performance of a duty, or ordered by that official to be posted or displayed, to be detached, torn or rendered useless, shall be liable to a fine not exceeding five thousand baht.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 369 คุ้มครองความเป็นเอกสารของทางราชการที่ปิดหรือแสดงไว้ มิใช่คุ้มครองตัวกระดาษ องค์ประกอบความผิดคือ (1) การกระทำด้วยประการใด ๆ (2) ต่อประกาศ ภาพโฆษณา หรือเอกสาร (3) ซึ่งเจ้าพนักงานผู้กระทำการตามหน้าที่ปิดหรือแสดงไว้ หรือสั่งให้ปิดหรือแสดงไว้ และ (4) ทำให้สิ่งนั้นหลุด ฉีก หรือไร้ประโยชน์ มีข้อที่ทำให้มาตรานี้กว้างกว่าที่อ่านเผิน ๆ สองประการ ประการแรก เอกสารนั้นไม่จำต้องเป็นเอกสารที่เจ้าพนักงานปิดด้วยตนเอง เอกสารที่เอกชนปิดตามคำสั่งของเจ้าพนักงานก็ได้รับความคุ้มครองเช่นกัน ซึ่งครอบคลุมถึงหมายศาลที่คู่ความเป็นผู้ปิด หรือประกาศขายทอดตลาดที่เจ้าพนักงานบังคับคดีให้ปิดไว้ ประการที่สอง คำว่าไร้ประโยชน์ครอบคลุมถึงการขีดฆ่า ทาทับ หรือปิดบัง มิใช่เฉพาะการเอาออกไป เอกสารจึงอาจยังคงติดอยู่ที่เดิมแต่ความผิดสำเร็จแล้ว โทษคือปรับไม่เกินห้าพันบาท ไม่มีโทษจำคุก เมื่อเป็นความผิดลหุโทษตามมาตรา 102 จึงมีหลักทั่วไปตามมาด้วยสามประการ คือ มาตรา 104 ให้เป็นความผิดแม้กระทำโดยไม่มีเจตนา การทำให้ประกาศของทางราชการฉีกขาดโดยประมาทจึงอยู่ในมาตรานี้ด้วย มาตรา 105 และมาตรา 106 ทำให้การพยายามกระทำความผิดและผู้สนับสนุนไม่ต้องรับโทษ และมาตรา 95 (5) กำหนดอายุความหนึ่งปีนับแต่วันกระทำความผิด ส่วนมาตรา 368 ซึ่งเป็นบทข้างเคียง ลงโทษการไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของเจ้าพนักงานโดยไม่มีเหตุหรือข้อแก้ตัวอันสมควร มีโทษจำคุกไม่เกินสิบวัน หรือปรับไม่เกินห้าพันบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ อัตราโทษปัจจุบันแก้ไขโดยมาตรา 6 แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 22) พ.ศ. 2558
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
โทษคือปรับไม่เกินห้าพันบาท ไม่มีโทษจำคุก จึงเป็นข้อหาเล็กน้อย แต่มักเกิดขึ้นในเรื่องที่มีข้อพิพาทอยู่ก่อนแล้ว เช่น การฉีกหมายหรือประกาศที่ปิดไว้ที่หน้าบ้านหรือที่ทำการ หรือการรื้อประกาศขายทอดตลาดของเจ้าพนักงานบังคับคดี ข้อที่ต้องพิสูจน์คือเอกสารนั้นเป็นเอกสารที่เจ้าพนักงานผู้กระทำการตามหน้าที่ปิดหรือแสดงไว้ หรือสั่งให้ปิดหรือแสดงไว้ พยานหลักฐานที่มีน้ำหนักจึงเป็นภาพถ่ายก่อนและหลัง และเอกสารที่แสดงอำนาจหน้าที่ของเจ้าพนักงานผู้ปิดหรือผู้สั่ง เนื่องจากมาตรา 104 ไม่ต้องการเจตนา ข้อต่อสู้ว่าไม่ทราบว่าเป็นประกาศของทางราชการจึงมีน้ำหนักน้อย ข้อต่อสู้ที่ตรงประเด็นกว่าคือผู้ถูกกล่าวหามิได้เป็นผู้ทำให้เอกสารหลุด ฉีก หรือไร้ประโยชน์ หรือเอกสารนั้นมิได้ปิดโดยหรือตามคำสั่งของเจ้าพนักงาน อนึ่ง อายุความหนึ่งปีตามมาตรา 95 (5) สั้น ผู้เสียหายหรือหน่วยงานจึงควรร้องทุกข์โดยเร็ว
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 3 คดี (พ.ศ. 2505 ถึง 2537)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1442/2537 (1994)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1181/2506 (1963)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 972/2505 (1962)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 369 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 369. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-369/ (accessed 6 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 369 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-369/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-369/"><p>ผู้ใดกระทำด้วยประการใด ๆ ให้ประกาศ ภาพโฆษณา หรือเอกสารใดที่เจ้าพนักงานผู้กระทำการตามหน้าที่ปิดหรือแสดงไว้ หรือสั่งให้ปิด หรือแสดงไว้ หลุดฉีกหรือไร้ประโยชน์ ต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าพันบาท หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๖ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๒) พ.ศ. ๒๕๕๘]</p><footer>ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 369 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-369/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา