มาตรา 306 — การโอนสิทธิเรียกร้อง
ตัวบทกฎหมาย
การโอนหนี้อันจะพึงต้องชำระแก่เจ้าหนี้คนหนึ่งโดยเฉพาะเจาะจงนั้นถ้าไม่ทำเป็นหนังสือ ท่านว่าไม่สมบูรณ์ อนึ่งการโอนหนี้นั้นท่านว่าจะยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ลูกหนี้หรือบุคคลภายนอกได้แต่เมื่อได้บอกกล่าวการโอนไปยังลูกหนี้หรือลูกหนี้จะได้ยินยอมด้วยในการโอนนั้น คำบอกกล่าวหรือความยินยอมเช่นว่านี้ท่านว่าต้องทำเป็นหนังสือ ถ้าลูกหนี้ทำให้พอแก่ใจผู้โอนด้วยการใช้เงิน หรือด้วยประการอื่นเสียแต่ก่อนได้รับบอกกล่าว หรือก่อนได้ตกลงให้โอนไซร้ ลูกหนี้นั้นก็เป็นอันหลุดพ้นจากหนี้
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
The transfer of an obligation performable to a specific creditor is not valid unless it is made in writing. It can be set up against the debtor or third person only if a notice thereof has been given to the debtor, or if the debtor has consented to the transfer. Such notice or consent be in writing. The debtor is discharged if he satisfies the transferor by way of payment or otherwise before he has received notice of, or has agreed to, the transfer.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 306 เป็นส่วนหนึ่งของบรรพ 2 ว่าด้วยหนี้แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เนื้อหานี้รอการจัดทำหมายเหตุของสำนักงาน ตัวบทภาษาไทยข้างต้นคัดลอกจากต้นฉบับ ของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
ทนายความ: ทั้งการโอนและการบอกกล่าวต้องทำเป็นหนังสือ การบอกกล่าวด้วยวาจาไม่มีผล เมื่อบอกกล่าวโดยชอบแล้ว ลูกหนี้ต้องชำระแก่ผู้รับโอน สิทธิของลูกหนี้ที่มีก่อนรับบอกกล่าวยังใช้ต่อสู้ผู้รับโอนได้ ประชาชนทั่วไป: หากมีคนแจ้งว่าหนี้ถูกโอนให้บริษัทใหม่ ต้องขอหลักฐานเป็นหนังสือทั้งสัญญาโอนและการบอกกล่าว ก่อนได้รับหลักฐานดังกล่าวท่านยังชำระแก่เจ้าหนี้เดิมได้โดยชอบ
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติมาแต่เดิมในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ยังไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3033/2550 (2007)
การบอกกล่าวโอนสิทธิตามมาตรา 306 ต้องระบุหนี้ที่โอนให้ชัดเจน การระบุหนี้เป็นกลุ่มกว้างๆ ไม่เพียงพอ
หนังสือแจ้งโอนสิทธิระบุหนี้ที่โอนเพียงในลักษณะกว้างๆ ไม่ระบุหนี้รายพิพาทโดยเฉพาะ ไม่เพียงพอตามมาตรา 306 ใช้บังคับแก่ลูกหนี้ไม่ได้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4872/2550 (2007)
เมื่อโอนสิทธิเป็นหนังสือและบอกกล่าวเป็นหนังสือครบถ้วนตามมาตรา 306 แล้ว ผู้โอนหมดสิทธิรับชำระหนี้ เจ้าหนี้ของผู้โอนไม่อาจอายัดสิทธิเรียกร้องนั้นได้
จำเลยโอนสิทธิเรียกร้องตามสัญญาประนีประนอมยอมความให้บริษัท ท. พร้อมบอกกล่าวเป็นหนังสือ การโอนสมบูรณ์ตามมาตรา 306 จำเลยจึงไม่มีสิทธิรับชำระหนี้อีก
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1840/2547 (2004)
การบอกกล่าวโอนสิทธิเรียกร้องในอนาคตแบบมีเงื่อนไข มีผลเฉพาะเมื่อเงื่อนไขในแต่ละรายการสำเร็จ
การบอกกล่าวโอนหนี้ในอนาคตมีเงื่อนไขว่าต้องจดแจ้งในใบแจ้งหนี้แต่ละราย ไม่ใช่การบอกกล่าวโอนหนี้ในอนาคตทั้งหมดในคราวเดียว
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 121 คดี (พ.ศ. 2498 ถึง 2568)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1174/2568 (2025)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6557/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2260/2562 (2019)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5560-5563/2562 (2019)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3884/2560 (2017)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 12977/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 12379/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2462/2558 (2015)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 303 20
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 223/2 12
- มาตรา 308 11
- มาตรา 349 9
- มาตรา 305 8
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 247 7
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 306 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 306. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-306/ (accessed 8 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 306 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-306/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-306/"><p>การโอนหนี้อันจะพึงต้องชำระแก่เจ้าหนี้คนหนึ่งโดยเฉพาะเจาะจงนั้นถ้าไม่ทำเป็นหนังสือ ท่านว่าไม่สมบูรณ์ อนึ่งการโอนหนี้นั้นท่านว่าจะยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ลูกหนี้หรือบุคคลภายนอกได้แต่เมื่อได้บอกกล่าวการโอนไปยังลูกหนี้หรือลูกหนี้จะได้ยินยอมด้วยในการโอนนั้น คำบอกกล่าวหรือความยินยอมเช่นว่านี้ท่านว่าต้องทำเป็นหนังสือ ถ้าลูกหนี้ทำให้พอแก่ใจผู้โอนด้วยการใช้เงิน หรือด้วยประการอื่นเสียแต่ก่อนได้รับบอกกล่าว หรือก่อนได้ตกลงให้โอนไซร้ ลูกหนี้นั้นก็เป็นอันหลุดพ้นจากหนี้</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 306 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-306/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา