มาตรา 221: อนุญาโตตุลาการนอกศาล

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2546/2547 (2004)

   มาตรา 221 กำหนดให้อนุญาโตตุลาการนอกศาลเป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยอนุญาโตตุลาการ ดังนั้นเมื่อกฎหมายเฉพาะนำบทอนุญาโตตุลาการมาใช้แก่คำวินิจฉัยของคณะกรรมการ ศาลย่อมตรวจสอบและอาจปฏิเสธไม่บังคับตามได้ตามพระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการหากคำชี้ขาดไม่ชอบด้วยกฎหมาย

   ในคดีเช่าที่ดิน พระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม มาตรา 58 นำบทว่าด้วยการบังคับตามคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการในประมวลกฎหมายนี้มาใช้แก่คำวินิจฉัยของ คชก. จังหวัด ศาลอ่านประกอบมาตรา 221 ซึ่งโยงไปยังพระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. 2530 ที่ใช้บังคับขณะนั้น อันมาตรา 24 ให้ศาลปฏิเสธไม่บังคับตามคำชี้ขาดที่เห็นว่าไม่ชอบด้วยกฎหมายได้

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4148/2541 (1998)

   เมื่อคำวินิจฉัยของคณะกรรมการถือเป็นคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการผ่านมาตรา 221 และพระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการ ศาลจะพิพากษาบังคับตามหากไม่ปรากฏว่าคำชี้ขาดไม่ชอบด้วยกฎหมายหรือเกิดจากการกระทำหรือวิธีการอันมิชอบ

   คชก. ได้กำหนดราคาซื้อคืนที่นาที่เช่า และถือเป็นคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการที่ผูกพันตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม มาตรา 58 ประกอบมาตรา 221 แห่งประมวลกฎหมายนี้ และมาตรา 24 แห่งพระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. 2530 เมื่อไม่ปรากฏว่าคำชี้ขาดไม่ชอบด้วยกฎหมาย ศาลจึงพิพากษาบังคับตาม จำเลยจึงมีสิทธิซื้อที่นาคืนในราคาที่ คชก. กำหนด

3. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8294/2540 (1997)

   คำวินิจฉัยของ คชก. ตำบล ยังไม่ถึงที่สุดตราบที่ คชก. จังหวัดยังไม่ได้วินิจฉัยอุทธรณ์ของบุคคลอื่นที่อ้างว่าตนเป็นผู้เช่านาด้วย ผู้ที่อาศัยคำวินิจฉัยเช่นนั้นย่อมไม่มีอำนาจฟ้องบังคับให้โอนขายที่ดินตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 มาตรา 58

   ผู้ร้องสอดที่ 3 ฟ้องบังคับให้จำเลยโอนขายที่ดินพิพาท โดยอาศัยคำวินิจฉัยของ คชก. ตำบล ที่ว่าตนเป็นผู้เช่าทำนาของจำเลยแต่ผู้เดียว ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าคำวินิจฉัยดังกล่าวยังไม่ถึงที่สุด เพราะ คชก. จังหวัดยังไม่ได้วินิจฉัยอุทธรณ์ของบุคคลอื่นที่อ้างว่าเป็นผู้เช่านาด้วย ผู้ร้องสอดที่ 3 จึงยังไม่มีอำนาจฟ้องตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 มาตรา 58 ส่วนโจทก์ทั้งสองและผู้ร้องสอดที่ 1 ยังมีอำนาจฟ้องตามสัญญาจะซื้อจะขายเพื่อเรียกมัดจำคืนหรือชดใช้ค่าเสียหายได้ ศาลฎีกามิได้วินิจฉัยปัญหาการบังคับตามคำชี้ขาดตามมาตรา 221 มาตรา 222 หรือมาตรา 218 วรรคสอง แต่อย่างใด

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา