ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 289: เหตุที่เจ้าพนักงานต้องงดการบังคับคดี
ตัวบทกฎหมาย
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีงดการบังคับคดีในกรณีดังต่อไปนี้
(๑) เมื่อศาลได้มีคำสั่งให้งดการบังคับคดีเพราะเหตุมีการยื่นคำขอให้พิจารณาคดีใหม่และได้แจ้งให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทราบตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๙๙ เบญจ วรรคหนึ่ง หรือมาตรา ๒๐๗
ในกรณีดังกล่าว ถ้าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษายื่นคำร้องว่าตนอาจได้รับความเสียหายจากการยื่นคำขอดังกล่าวและมีพยานหลักฐานเบื้องต้นแสดงว่าคำขอนั้นไม่มีมูลและยื่นเข้ามาเพื่อประวิงการบังคับคดี ศาลมีอำนาจสั่งให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาวางเงินหรือหาประกันตามที่ศาลเห็นสมควรภายในระยะเวลาที่ศาลจะกำหนด เพื่อเป็นประกันการชำระค่าสินไหมทดแทนแก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาสำหรับความเสียหายที่อาจได้รับเนื่องจากเหตุเนิ่นช้าในการบังคับคดีอันเกิดจากการยื่นคำขอนั้น หรือกำหนดวิธีการชั่วคราวเพื่อคุ้มครองอย่างใด ๆ ตามที่เห็นสมควรก็ได้ ถ้าลูกหนี้ตามคำพิพากษาไม่ปฏิบัติตามคำสั่งศาล ให้ศาลสั่งเพิกถอนคำสั่งที่ให้งดการบังคับคดี
(๒) เมื่อศาลได้มีคำสั่งให้งดการบังคับคดี และได้ส่งคำสั่งนั้นไปให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทราบ ในกรณีเช่นนี้ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีงดการบังคับคดีไว้ภายในระยะเวลาหรือเงื่อนไขตามที่ศาลกำหนด
(๓) เมื่อเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาได้แจ้งเป็นหนังสือไปยังเจ้าพนักงานบังคับคดีว่าตนตกลงงดการบังคับคดีไว้ชั่วระยะเวลาที่กำหนดไว้หรือภายในเงื่อนไขอย่างใดอย่างหนึ่งโดยได้รับความยินยอมเป็นหนังสือจากลูกหนี้ตามคำพิพากษาและบุคคลภายนอกผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดี
(๔) เมื่อเจ้าหนี้ผู้ขอบังคับคดีไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๑๕๔
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีส่งคำบอกกล่าวงดการบังคับคดีให้เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาและบุคคลภายนอกผู้มีส่วนได้เสียทราบโดยไม่ชักช้า เว้นแต่จะได้งดการบังคับคดีตามคำขอของบุคคลนั้นเอง
คำแปลภาษาอังกฤษ
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีงดการบังคับคดีในกรณีดังต่อไปนี้
(๑) เมื่อศาลได้มีคำสั่งให้งดการบังคับคดีเพราะเหตุมีการยื่นคำขอให้พิจารณาคดีใหม่และได้แจ้งให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทราบตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๙๙ เบญจ วรรคหนึ่ง หรือมาตรา ๒๐๗
ในกรณีดังกล่าว ถ้าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษายื่นคำร้องว่าตนอาจได้รับความเสียหายจากการยื่นคำขอดังกล่าวและมีพยานหลักฐานเบื้องต้นแสดงว่าคำขอนั้นไม่มีมูลและยื่นเข้ามาเพื่อประวิงการบังคับคดี ศาลมีอำนาจสั่งให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาวางเงินหรือหาประกันตามที่ศาลเห็นสมควรภายในระยะเวลาที่ศาลจะกำหนด เพื่อเป็นประกันการชำระค่าสินไหมทดแทนแก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาสำหรับความเสียหายที่อาจได้รับเนื่องจากเหตุเนิ่นช้าในการบังคับคดีอันเกิดจากการยื่นคำขอนั้น หรือกำหนดวิธีการชั่วคราวเพื่อคุ้มครองอย่างใด ๆ ตามที่เห็นสมควรก็ได้ ถ้าลูกหนี้ตามคำพิพากษาไม่ปฏิบัติตามคำสั่งศาล ให้ศาลสั่งเพิกถอนคำสั่งที่ให้งดการบังคับคดี
(๒) เมื่อศาลได้มีคำสั่งให้งดการบังคับคดี และได้ส่งคำสั่งนั้นไปให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทราบ ในกรณีเช่นนี้ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีงดการบังคับคดีไว้ภายในระยะเวลาหรือเงื่อนไขตามที่ศาลกำหนด
(๓) เมื่อเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาได้แจ้งเป็นหนังสือไปยังเจ้าพนักงานบังคับคดีว่าตนตกลงงดการบังคับคดีไว้ชั่วระยะเวลาที่กำหนดไว้หรือภายในเงื่อนไขอย่างใดอย่างหนึ่งโดยได้รับความยินยอมเป็นหนังสือจากลูกหนี้ตามคำพิพากษาและบุคคลภายนอกผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดี
(๔) เมื่อเจ้าหนี้ผู้ขอบังคับคดีไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๑๕๔
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีส่งคำบอกกล่าวงดการบังคับคดีให้เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาและบุคคลภายนอกผู้มีส่วนได้เสียทราบโดยไม่ชักช้า เว้นแต่จะได้งดการบังคับคดีตามคำขอของบุคคลนั้นเอง
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 289 เป็นบทเริ่มต้นของส่วนที่ 8 ว่าด้วยการงดการบังคับคดี และระบุสี่กรณีที่เจ้าพนักงานบังคับคดีต้องงดการบังคับคดี ตั้งแต่การงดตามคำสั่งศาลที่เกี่ยวกับการขอพิจารณาคดีใหม่ การงดตามคำสั่งศาลด้วยเหตุอื่น การงดโดยความตกลง จนถึงการงดเพราะเจ้าหนี้ผิดนัดตามมาตรา 154 อนุมาตรา (1) มีมาตรการคุ้มครองเจ้าหนี้ โดยศาลอาจสั่งให้ลูกหนี้วางประกันหรือกำหนดวิธีการคุ้มครองเมื่อคำขอพิจารณาคดีใหม่ไม่มีมูลและยื่นเพื่อประวิง และเพิกถอนคำสั่งงดได้หากลูกหนี้ไม่ปฏิบัติตาม มาตรานี้ทำงานร่วมกับมาตรา 290 และมาตรา 291 และเป็นเลขตามการปรับปรุง พ.ศ. 2560
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับเจ้าหนี้ ประเด็นสำคัญคือการงดการบังคับคดีไม่ใช่ผลอัตโนมัติเพียงเพราะลูกหนี้ยื่นคำขอ หากลูกหนี้ใช้คำขอพิจารณาคดีใหม่ที่ไม่มีมูลเพื่อประวิง ท่านสามารถขอให้ศาลสั่งลูกหนี้วางประกันและเพิกถอนคำสั่งงดได้ ส่วนลูกหนี้ การงดตามอนุมาตรา (3) จะได้ผลก็ต่อเมื่อมีความยินยอมเป็นหนังสือครบถ้วน การดำเนินการให้ถูกต้องอาจช่วยประหยัดหรือทำให้เสียเวลาหลายเดือนในคดีเรียกหนี้
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2159/2567 (2024)
เมื่อศาลมิได้สั่งให้เจ้าพนักงานบังคับคดีงดการขายทอดตลาด และไม่ต้องด้วยเหตุใดในมาตรา 289 (1) ถึง (4) กับมาตรา 290 การบังคับคดีและการขายทอดตลาดของเจ้าพนักงานย่อมชอบด้วยกฎหมายและไม่มีเหตุให้เพิกถอน
คำร้องขอให้งดการขายทอดตลาดของจำเลยถูกยกไปในตัว และศาลชั้นต้นมิได้สั่งให้เจ้าพนักงานงดการขาย ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าเมื่อไม่มีเหตุตามมาตรา 289 (1) ถึง (4) หรือมาตรา 290 การบังคับคดีและการขายทอดตลาดเพื่อชำระหนี้ตามคำพิพากษาตามยอมจึงชอบด้วยกฎหมายและไม่มีเหตุเพิกถอน
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 742/2567 (2024)
ตามมาตรา 289 (3) เจ้าพนักงานบังคับคดีจะงดการบังคับคดีตามหนังสือของเจ้าหนี้ได้ก็ต่อเมื่อได้รับความยินยอมเป็นหนังสือจากลูกหนี้ เจ้าหนี้ที่ต้องงดตามข้อตกลงปรับปรุงโครงสร้างหนี้แต่ไม่แจ้งเป็นหนังสือต่อเจ้าพนักงาน ต้องรับผิดต่อการขายทอดตลาดที่เกิดขึ้น
จำเลยเจ้าหนี้ตกลงงดการบังคับคดีตามข้อตกลงปรับปรุงโครงสร้างหนี้ และโจทก์ลูกหนี้ให้ความยินยอมเป็นหนังสือให้งดการขายทอดตลาด แต่เมื่อจำเลยไม่แจ้งเป็นหนังสือต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีตามมาตรา 289 (3) ทรัพย์จึงถูกขายทอดตลาด ศาลถือว่าการละเลยของจำเลยเป็นความประมาทเลินเล่อที่ก่อความเสียหายแก่โจทก์
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2581/2561 (2018)
มาตรา 289 (3) กำหนดให้ต้องได้รับความยินยอมเป็นหนังสือจากลูกหนี้ตามคำพิพากษาและบุคคลภายนอกผู้มีส่วนได้เสียก่อน เจ้าพนักงานบังคับคดีจึงจะงดการบังคับคดีหรือชะลอการขายทอดตลาดได้ คำขอของเจ้าหนี้เพียงลำพังโดยไม่มีความยินยอมไม่ผูกพันให้เจ้าพนักงานต้องงด
เจ้าพนักงานบังคับคดีเบิกความว่า ในวันขายทอดตลาด หากเจ้าหนี้ขอให้งดโดยไม่มีหลักฐานความยินยอมของลูกหนี้ ก็จะไม่งดการขาย ศาลเห็นว่าสอดคล้องกับมาตรา 289 (3) ที่ต้องมีความยินยอมเป็นหนังสือจากลูกหนี้และบุคคลภายนอกผู้มีส่วนได้เสีย เจ้าพนักงานจึงจะมีอำนาจงดการบังคับคดีหรือชะลอการขาย
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 102 คดี (พ.ศ. 2492 ถึง 2567)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2159/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 742/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5560-5563/2562 (2019)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1108/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1834/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 378/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 14493/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8747/2558 (2015)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 287 29
- มาตรา 223 ทวิ 17
- มาตรา 288 16
- มาตรา 290 15
- ป.พ.พ. มาตรา 744 7
- ป.พ.พ. มาตรา 1300 5
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
เจ้าพนักงานบังคับคดีต้องหยุดการบังคับคดีเมื่อใด
ตามมาตรา 289 เจ้าพนักงานต้องงดการบังคับคดีเมื่อมีคำสั่งศาลที่เกี่ยวกับการขอพิจารณาคดีใหม่ คำสั่งงดของศาลด้วยเหตุอื่น การงดเป็นหนังสือของเจ้าหนี้พร้อมความยินยอมที่กำหนด หรือเมื่อเจ้าหนี้ผิดนัดตามมาตรา 154
เจ้าหนี้ป้องกันไม่ให้ลูกหนี้ใช้การงดการบังคับคดีในทางที่ผิดได้หรือไม่
ได้ ตามมาตรา 289 (1) หากคำขอพิจารณาคดีใหม่ไม่มีมูลและยื่นเพื่อประวิง ศาลอาจสั่งให้ลูกหนี้วางประกันหรือกำหนดวิธีการคุ้มครอง และเพิกถอนคำสั่งงดหากลูกหนี้ไม่ปฏิบัติตาม
การงดการบังคับคดีเป็นหนังสือต้องมีความยินยอมจากใครบ้าง
มาตรา 289 (3) กำหนดให้เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาแจ้งเป็นหนังสือต่อเจ้าพนักงาน พร้อมความยินยอมเป็นหนังสือจากลูกหนี้ตามคำพิพากษาและบุคคลภายนอกผู้มีส่วนได้เสีย
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 289 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 289. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-289/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 289 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-289/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-289/"><p>ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีงดการบังคับคดีในกรณีดังต่อไปนี้ (๑) เมื่อศาลได้มีคำสั่งให้งดการบังคับคดีเพราะเหตุมีการยื่นคำขอให้พิจารณาคดีใหม่และได้แจ้งให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทราบตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๙๙ เบญจ วรรคหนึ่ง หรือมาตรา ๒๐๗ ในกรณีดังกล่าว ถ้าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษายื่นคำร้องว่าตนอาจได้รับความเสียหายจากการยื่นคำขอดังกล่าวและมีพยานหลักฐานเบื้องต้นแสดงว่าคำขอนั้นไม่มีมูลและยื่นเข้ามาเพื่อประวิงการบังคับคดี ศาลมีอำนาจสั่งให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาวางเงินหรือหาประกันตามที่ศาลเห็นสมควรภายในระยะเวลาที่ศาลจะกำหนด เพื่อเป็นประกันการชำระค่าสินไหมทดแทนแก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาสำหรับความเสียหายที่อาจได้รับเนื่องจากเหตุเนิ่นช้าในการบังคับคดีอันเกิดจากการยื่นคำขอนั้น หรือกำหนดวิธีการชั่วคราวเพื่อคุ้มครองอย่างใด ๆ ตามที่เห็นสมควรก็ได้ ถ้าลูกหนี้ตามคำพิพากษาไม่ปฏิบัติตามคำสั่งศาล ให้ศาลสั่งเพิกถอนคำสั่งที่ให้งดการบังคับคดี (๒) เมื่อศาลได้มีคำสั่งให้งดการบังคับคดี และได้ส่งคำสั่งนั้นไปให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทราบ ในกรณีเช่นนี้ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีงดการบังคับคดีไว้ภายในระยะเวลาหรือเงื่อนไขตามที่ศาลกำหนด (๓) เมื่อเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาได้แจ้งเป็นหนังสือไปยังเจ้าพนักงานบังคับคดีว่าตนตกลงงดการบังคับคดีไว้ชั่วระยะเวลาที่กำหนดไว้หรือภายในเงื่อนไขอย่างใดอย่างหนึ่งโดยได้รับความยินยอมเป็นหนังสือจากลูกหนี้ตามคำพิพากษาและบุคคลภายนอกผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดี (๔) เมื่อเจ้าหนี้ผู้ขอบังคับคดีไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๑๕๔ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีส่งคำบอกกล่าวงดการบังคับคดีให้เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาและบุคคลภายนอกผู้มีส่วนได้เสียทราบโดยไม่ชักช้า เว้นแต่จะได้งดการบังคับคดีตามคำขอของบุคคลนั้นเอง</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 289 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-289/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา