ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 290: งดการบังคับคดีเพราะอาจหักกลบลบหนี้
ตัวบทกฎหมาย
ลูกหนี้ตามคำพิพากษาอาจยื่นคำร้องต่อศาลให้งดการบังคับคดีไว้ โดยเหตุที่ตนได้ยื่นฟ้องเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาเป็นคดีเรื่องอื่นในศาลเดียวกันนั้นไว้แล้ว ซึ่งศาลยังมิได้วินิจฉัยชี้ขาดและถ้าหากตนเป็นฝ่ายชนะจะไม่ต้องมีการยึด อายัด ขายทอดตลาด หรือจำหน่ายทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาโดยวิธีอื่น เพราะสามารถจะหักกลบลบหนี้กันได้
ถ้าศาลเห็นว่าข้ออ้างของลูกหนี้ตามคำพิพากษามีเหตุฟังได้ ศาลอาจมีคำสั่งให้งดการบังคับคดีไว้ คำสั่งนี้อาจอยู่ภายใต้บังคับเงื่อนไขหรือเงื่อนเวลาใด ๆ หรือไม่ก็ได้ และศาลจะมีคำสั่งให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาวางเงินหรือหาประกันต่อศาลตามจำนวนที่เห็นสมควรภายในระยะเวลาที่กำหนดเพื่อเป็นประกันการชำระหนี้ตามคำพิพากษาและค่าสินไหมทดแทนแก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาสำหรับความเสียหายที่อาจได้รับเนื่องจากเหตุเนิ่นช้าในการบังคับคดีอันเกิดจากการยื่นคำร้องนั้นด้วยก็ได้
คำสั่งของศาลตามมาตรานี้ให้เป็นที่สุด
คำแปลภาษาอังกฤษ
ลูกหนี้ตามคำพิพากษาอาจยื่นคำร้องต่อศาลให้งดการบังคับคดีไว้ โดยเหตุที่ตนได้ยื่นฟ้องเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาเป็นคดีเรื่องอื่นในศาลเดียวกันนั้นไว้แล้ว ซึ่งศาลยังมิได้วินิจฉัยชี้ขาดและถ้าหากตนเป็นฝ่ายชนะจะไม่ต้องมีการยึด อายัด ขายทอดตลาด หรือจำหน่ายทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาโดยวิธีอื่น เพราะสามารถจะหักกลบลบหนี้กันได้
ถ้าศาลเห็นว่าข้ออ้างของลูกหนี้ตามคำพิพากษามีเหตุฟังได้ ศาลอาจมีคำสั่งให้งดการบังคับคดีไว้ คำสั่งนี้อาจอยู่ภายใต้บังคับเงื่อนไขหรือเงื่อนเวลาใด ๆ หรือไม่ก็ได้ และศาลจะมีคำสั่งให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาวางเงินหรือหาประกันต่อศาลตามจำนวนที่เห็นสมควรภายในระยะเวลาที่กำหนดเพื่อเป็นประกันการชำระหนี้ตามคำพิพากษาและค่าสินไหมทดแทนแก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาสำหรับความเสียหายที่อาจได้รับเนื่องจากเหตุเนิ่นช้าในการบังคับคดีอันเกิดจากการยื่นคำร้องนั้นด้วยก็ได้
คำสั่งของศาลตามมาตรานี้ให้เป็นที่สุด
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 290 ให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษามีช่องทางเฉพาะในการของดการบังคับคดี เมื่อมีคดีที่ตนฟ้องเจ้าหนี้รายเดียวกันค้างพิจารณาในศาลเดียวกัน และหากชนะจะหักกลบลบหนี้ตามคำพิพากษาได้ ศาลมีดุลพินิจสั่งงดโดยมีเงื่อนไข และคุ้มครองเจ้าหนี้ด้วยการให้วางเงินหรือประกันทั้งหนี้และค่าเสียหายจากความล่าช้า บทที่ว่าคำสั่งเป็นที่สุดตัดสิทธิอุทธรณ์คำสั่งงด นี่คือเลขมาตราปัจจุบันหลังการปรับปรุง พ.ศ. 2560 เนื้อหาเดิมอยู่ในมาตรา 293 เดิม ส่วนคำพิพากษาเก่าที่อ้างมาตรา 290 เป็นเรื่องการขอเฉลี่ยทรัพย์
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
มาตรานี้เป็นเกราะป้องกันในทางปฏิบัติสำหรับลูกหนี้ที่มีข้อเรียกร้องแย้งจริง แทนที่จะปล่อยให้เจ้าหนี้บังคับชำระก่อนแล้วค่อยตามเรียกคืน ลูกหนี้สามารถระงับการบังคับคดีไว้จนกว่าคดีหักกลบลบหนี้จะเสร็จ แต่ศาลอาจให้วางประกัน และเพราะคำสั่งเป็นที่สุดจึงอุทธรณ์ไม่ได้ คำร้องจึงต้องมีน้ำหนักตั้งแต่ต้น ลูกหนี้ควรปรึกษาทนายความก่อนที่การยึดทรัพย์จะเดินหน้า
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 148 คดี (พ.ศ. 2498 ถึง 2568)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3191/2568 (2025)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2159/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 476/2562 (2019)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 15326/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 15022/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2401/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2118/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 15349/2557 (2014)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 289 15
- มาตรา 287 14
- มาตรา 254 11
- มาตรา 223 ทวิ 9
- มาตรา 260 9
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ลูกหนี้ตามคำพิพากษาขอให้งดการบังคับคดีระหว่างฟ้องเจ้าหนี้ได้หรือไม่
ได้ในกรณีเฉพาะ ตามมาตรา 290 หากลูกหนี้มีคดีที่ฟ้องเจ้าหนี้รายเดียวกันค้างพิจารณาในศาลเดียวกัน และหากชนะจะหักกลบลบหนี้ได้ ลูกหนี้ยื่นคำร้องของดการบังคับคดีได้
ลูกหนี้อุทธรณ์คำสั่งเรื่องงดการบังคับคดีเพื่อหักกลบลบหนี้ได้หรือไม่
ไม่ได้ มาตรา 290 กำหนดว่าคำสั่งของศาลตามมาตรานี้เป็นที่สุด จึงอุทธรณ์คำสั่งที่ให้งดหรือไม่ให้งดการบังคับคดีไม่ได้
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 290 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 290. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-290/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 290 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-290/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-290/"><p>ลูกหนี้ตามคำพิพากษาอาจยื่นคำร้องต่อศาลให้งดการบังคับคดีไว้ โดยเหตุที่ตนได้ยื่นฟ้องเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาเป็นคดีเรื่องอื่นในศาลเดียวกันนั้นไว้แล้ว ซึ่งศาลยังมิได้วินิจฉัยชี้ขาดและถ้าหากตนเป็นฝ่ายชนะจะไม่ต้องมีการยึด อายัด ขายทอดตลาด หรือจำหน่ายทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาโดยวิธีอื่น เพราะสามารถจะหักกลบลบหนี้กันได้ ถ้าศาลเห็นว่าข้ออ้างของลูกหนี้ตามคำพิพากษามีเหตุฟังได้ ศาลอาจมีคำสั่งให้งดการบังคับคดีไว้ คำสั่งนี้อาจอยู่ภายใต้บังคับเงื่อนไขหรือเงื่อนเวลาใด ๆ หรือไม่ก็ได้ และศาลจะมีคำสั่งให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาวางเงินหรือหาประกันต่อศาลตามจำนวนที่เห็นสมควรภายในระยะเวลาที่กำหนดเพื่อเป็นประกันการชำระหนี้ตามคำพิพากษาและค่าสินไหมทดแทนแก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาสำหรับความเสียหายที่อาจได้รับเนื่องจากเหตุเนิ่นช้าในการบังคับคดีอันเกิดจากการยื่นคำร้องนั้นด้วยก็ได้ คำสั่งของศาลตามมาตรานี้ให้เป็นที่สุด</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 290: <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-290/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา