ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 290: งดการบังคับคดีเพราะอาจหักกลบลบหนี้
ตัวบทกฎหมาย
ลูกหนี้ตามคำพิพากษาอาจยื่นคำร้องต่อศาลให้งดการบังคับคดีไว้ โดยเหตุที่ตนได้ยื่นฟ้องเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาเป็นคดีเรื่องอื่นในศาลเดียวกันนั้นไว้แล้ว ซึ่งศาลยังมิได้วินิจฉัยชี้ขาดและถ้าหากตนเป็นฝ่ายชนะจะไม่ต้องมีการยึด อายัด ขายทอดตลาด หรือจำหน่ายทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาโดยวิธีอื่น เพราะสามารถจะหักกลบลบหนี้กันได้
ถ้าศาลเห็นว่าข้ออ้างของลูกหนี้ตามคำพิพากษามีเหตุฟังได้ ศาลอาจมีคำสั่งให้งดการบังคับคดีไว้ คำสั่งนี้อาจอยู่ภายใต้บังคับเงื่อนไขหรือเงื่อนเวลาใด ๆ หรือไม่ก็ได้ และศาลจะมีคำสั่งให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาวางเงินหรือหาประกันต่อศาลตามจำนวนที่เห็นสมควรภายในระยะเวลาที่กำหนดเพื่อเป็นประกันการชำระหนี้ตามคำพิพากษาและค่าสินไหมทดแทนแก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาสำหรับความเสียหายที่อาจได้รับเนื่องจากเหตุเนิ่นช้าในการบังคับคดีอันเกิดจากการยื่นคำร้องนั้นด้วยก็ได้
คำสั่งของศาลตามมาตรานี้ให้เป็นที่สุด
คำแปลภาษาอังกฤษ
The judgment debtor may file a motion with the court to stay the execution on the ground that he has already brought an action against the judgment creditor as another case in the same court, which the court has not yet adjudicated, and that if he prevails there will be no need to seize, attach, sell by auction, or otherwise dispose of the judgment debtor's property, because the debts can be set off against each other.
If the court is of the opinion that the judgment debtor's contention has sustainable grounds, the court may order a stay of execution. This order may or may not be subject to any condition or time limit, and the court may also order the judgment debtor to deposit money or furnish security with the court in the amount it thinks fit within the period it sets, as security for payment of the judgment debt and of compensation to the judgment creditor for the damage that may be sustained through the delay in execution arising from the filing of the motion.
An order of the court under this Section shall be final.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 290 ให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษามีช่องทางเฉพาะในการของดการบังคับคดี เมื่อมีคดีที่ตนฟ้องเจ้าหนี้รายเดียวกันค้างพิจารณาในศาลเดียวกัน และหากชนะจะหักกลบลบหนี้ตามคำพิพากษาได้ ศาลมีดุลพินิจสั่งงดโดยมีเงื่อนไข และคุ้มครองเจ้าหนี้ด้วยการให้วางเงินหรือประกันทั้งหนี้และค่าเสียหายจากความล่าช้า บทที่ว่าคำสั่งเป็นที่สุดตัดสิทธิอุทธรณ์คำสั่งงด นี่คือเลขมาตราปัจจุบันหลังการปรับปรุง พ.ศ. 2560 เนื้อหาเดิมอยู่ในมาตรา 293 เดิม ส่วนคำพิพากษาเก่าที่อ้างมาตรา 290 เป็นเรื่องการขอเฉลี่ยทรัพย์
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
มาตรานี้เป็นเกราะป้องกันในทางปฏิบัติสำหรับลูกหนี้ที่มีข้อเรียกร้องแย้งจริง แทนที่จะปล่อยให้เจ้าหนี้บังคับชำระก่อนแล้วค่อยตามเรียกคืน ลูกหนี้สามารถระงับการบังคับคดีไว้จนกว่าคดีหักกลบลบหนี้จะเสร็จ แต่ศาลอาจให้วางประกัน และเพราะคำสั่งเป็นที่สุดจึงอุทธรณ์ไม่ได้ คำร้องจึงต้องมีน้ำหนักตั้งแต่ต้น ลูกหนี้ควรปรึกษาทนายความก่อนที่การยึดทรัพย์จะเดินหน้า
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 147 คดี (พ.ศ. 2498 ถึง 2567)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2159/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 476/2562 (2019)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 15326/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 15022/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2401/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2118/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 15349/2557 (2014)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3646/2557 (2014)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 289 15
- มาตรา 287 14
- มาตรา 254 11
- มาตรา 223 ทวิ 9
- มาตรา 260 9
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ลูกหนี้ตามคำพิพากษาขอให้งดการบังคับคดีระหว่างฟ้องเจ้าหนี้ได้หรือไม่
ได้ในกรณีเฉพาะ ตามมาตรา 290 หากลูกหนี้มีคดีที่ฟ้องเจ้าหนี้รายเดียวกันค้างพิจารณาในศาลเดียวกัน และหากชนะจะหักกลบลบหนี้ได้ ลูกหนี้ยื่นคำร้องของดการบังคับคดีได้
ลูกหนี้อุทธรณ์คำสั่งเรื่องงดการบังคับคดีเพื่อหักกลบลบหนี้ได้หรือไม่
ไม่ได้ มาตรา 290 กำหนดว่าคำสั่งของศาลตามมาตรานี้เป็นที่สุด จึงอุทธรณ์คำสั่งที่ให้งดหรือไม่ให้งดการบังคับคดีไม่ได้
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 290 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 290. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-290/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 290 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-290/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-290/"><p>ลูกหนี้ตามคำพิพากษาอาจยื่นคำร้องต่อศาลให้งดการบังคับคดีไว้ โดยเหตุที่ตนได้ยื่นฟ้องเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาเป็นคดีเรื่องอื่นในศาลเดียวกันนั้นไว้แล้ว ซึ่งศาลยังมิได้วินิจฉัยชี้ขาดและถ้าหากตนเป็นฝ่ายชนะจะไม่ต้องมีการยึด อายัด ขายทอดตลาด หรือจำหน่ายทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาโดยวิธีอื่น เพราะสามารถจะหักกลบลบหนี้กันได้ ถ้าศาลเห็นว่าข้ออ้างของลูกหนี้ตามคำพิพากษามีเหตุฟังได้ ศาลอาจมีคำสั่งให้งดการบังคับคดีไว้ คำสั่งนี้อาจอยู่ภายใต้บังคับเงื่อนไขหรือเงื่อนเวลาใด ๆ หรือไม่ก็ได้ และศาลจะมีคำสั่งให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาวางเงินหรือหาประกันต่อศาลตามจำนวนที่เห็นสมควรภายในระยะเวลาที่กำหนดเพื่อเป็นประกันการชำระหนี้ตามคำพิพากษาและค่าสินไหมทดแทนแก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาสำหรับความเสียหายที่อาจได้รับเนื่องจากเหตุเนิ่นช้าในการบังคับคดีอันเกิดจากการยื่นคำร้องนั้นด้วยก็ได้ คำสั่งของศาลตามมาตรานี้ให้เป็นที่สุด</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 290: <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-290/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา