มาตรา 213: ความรับผิดของหัวหน้าเมื่อมีการกระทำตามความมุ่งหมาย
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าสมาชิกอั้งยี่หรือพรรคพวกซ่องโจรคนหนึ่งคนใดได้กระทำความผิดตามความมุ่งหมายของอั้งยี่หรือซ่องโจรนั้น สมาชิกอั้งยี่หรือพรรคพวกซ่องโจรที่อยู่ด้วยในขณะกระทำความผิด หรืออยู่ด้วยในที่ประชุมแต่ไม่ได้คัดค้านในการตกลงให้กระทำความผิดนั้น และบรรดาหัวหน้า ผู้จัดการ หรือผู้มีตำแหน่งหน้าที่ในอั้งยี่หรือซ่องโจรนั้น ต้องระวางโทษตามที่บัญญัติไว้สำหรับความผิดนั้นทุกคน
คำแปลภาษาอังกฤษ
ถ้าสมาชิกอั้งยี่หรือพรรคพวกซ่องโจรคนหนึ่งคนใดได้กระทำความผิดตามความมุ่งหมายของอั้งยี่หรือซ่องโจรนั้น สมาชิกอั้งยี่หรือพรรคพวกซ่องโจรที่อยู่ด้วยในขณะกระทำความผิด หรืออยู่ด้วยในที่ประชุมแต่ไม่ได้คัดค้านในการตกลงให้กระทำความผิดนั้น และบรรดาหัวหน้า ผู้จัดการ หรือผู้มีตำแหน่งหน้าที่ในอั้งยี่หรือซ่องโจรนั้น ต้องระวางโทษตามที่บัญญัติไว้สำหรับความผิดนั้นทุกคน
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 213 กำหนดความรับผิดร่วมกันของสมาชิกอั้งยี่หรือพรรคพวกซ่องโจร เมื่อสมาชิกคนหนึ่งคนใดได้กระทำความผิดตามความมุ่งหมายของคณะบุคคลนั้นแล้ว ตัวบทกำหนดบุคคลสามกลุ่มที่ต้องรับโทษเช่นเดียวกับตัวการในความผิดนั้น กลุ่มแรกคือสมาชิกที่อยู่ด้วยในขณะกระทำความผิด กลุ่มที่สองคือสมาชิกที่อยู่ด้วยในที่ประชุมแต่ไม่ได้คัดค้านในการตกลงให้กระทำความผิดนั้น และกลุ่มที่สามคือบรรดาหัวหน้า ผู้จัดการ หรือผู้มีตำแหน่งหน้าที่ในอั้งยี่หรือซ่องโจรนั้น ซึ่งต้องรับผิดโดยไม่จำต้องอยู่ในที่เกิดเหตุหรือในที่ประชุมเลย ผลของมาตรานี้คือการขยายความรับผิดออกไปจากผู้ลงมือ โดยอาศัยการเป็นสมาชิกประกอบกับการอยู่ด้วยหรือการมีตำแหน่ง ต้องแยกจากมาตรา 211 ซึ่งเอาผิดเพียงการเข้าประชุมในที่ประชุมอั้งยี่หรือซ่องโจร และจากมาตรา 212 ซึ่งเอาผิดผู้จัดหาที่ประชุมหรือที่พำนัก ผู้ชักชวนให้เข้าเป็นสมาชิก ผู้อุปการะด้วยทรัพย์ และผู้ช่วยจำหน่ายทรัพย์ที่ได้มา
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
ประเด็นที่ชี้ขาดคือสถานะและการปรากฏตัว เพราะความรับผิดตามมาตรานี้ไม่ต้องการให้ผู้ถูกกล่าวหาลงมือกระทำความผิดด้วยตนเอง สำหรับสมาชิกที่อยู่ในที่ประชุม ตัวบทเปิดทางไว้ทางเดียวคือการคัดค้านในการตกลงให้กระทำความผิดนั้น พยานหลักฐานที่แสดงการคัดค้านจึงมีน้ำหนักมาก ส่วนหัวหน้า ผู้จัดการ หรือผู้มีตำแหน่งหน้าที่ ไม่มีทางออกดังกล่าว เพราะรับผิดจากตำแหน่งโดยไม่ต้องอยู่ในที่เกิดเหตุ ข้อต่อสู้ที่ตรงประเด็นที่สุดจึงเป็นการหักล้างความเป็นสมาชิกหรือความเป็นผู้มีตำแหน่งหน้าที่ตั้งแต่ต้น มิใช่การปฏิเสธการลงมือ และควรตรวจสอบด้วยว่าพฤติการณ์เข้ามาตรา 211 หรือมาตรา 212 ซึ่งมีองค์ประกอบและโทษต่างออกไปหรือไม่
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 14 คดี (พ.ศ. 2516 ถึง 2568)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2273/2556 (2013)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4548/2540 (1997)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2495/2516 (1973)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3812/2568 (2025)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2614/2568 (2025)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2857/2564 (2021)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 11107-11108/2554 (2011)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3313/2537 (1994)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 213 (ประเทศไทย) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 213. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-213/ (accessed 17 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 213 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-213/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-213/"><p>ถ้าสมาชิกอั้งยี่หรือพรรคพวกซ่องโจรคนหนึ่งคนใดได้กระทำความผิดตามความมุ่งหมายของอั้งยี่หรือซ่องโจรนั้น สมาชิกอั้งยี่หรือพรรคพวกซ่องโจรที่อยู่ด้วยในขณะกระทำความผิด หรืออยู่ด้วยในที่ประชุมแต่ไม่ได้คัดค้านในการตกลงให้กระทำความผิดนั้น และบรรดาหัวหน้า ผู้จัดการ หรือผู้มีตำแหน่งหน้าที่ในอั้งยี่หรือซ่องโจรนั้น ต้องระวางโทษตามที่บัญญัติไว้สำหรับความผิดนั้นทุกคน</p><footer>ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 213 (ประเทศไทย): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-213/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา