มาตรา 213: ความรับผิดของหัวหน้าเมื่อมีการกระทำตามความมุ่งหมาย
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าสมาชิกอั้งยี่หรือพรรคพวกซ่องโจรคนหนึ่งคนใดได้กระทำความผิดตามความมุ่งหมายของอั้งยี่หรือซ่องโจรนั้น สมาชิกอั้งยี่หรือพรรคพวกซ่องโจรที่อยู่ด้วยในขณะกระทำความผิด หรืออยู่ด้วยในที่ประชุมแต่ไม่ได้คัดค้านในการตกลงให้กระทำความผิดนั้น และบรรดาหัวหน้า ผู้จัดการ หรือผู้มีตำแหน่งหน้าที่ในอั้งยี่หรือซ่องโจรนั้น ต้องระวางโทษตามที่บัญญัติไว้สำหรับความผิดนั้นทุกคน
คำแปลภาษาอังกฤษ
If any member of a secret society or of a robber gang commits an offence in accordance with the purpose of that secret society or robber gang, then the members of the secret society or of the robber gang who are present at the commission of the offence, or who are present at the meeting but do not object to the agreement to commit that offence, and all the leaders, managers, or persons holding office in that secret society or robber gang, shall every one of them be liable to the punishment prescribed for that offence.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 213 กำหนดความรับผิดร่วมกันของสมาชิกอั้งยี่หรือพรรคพวกซ่องโจร เมื่อสมาชิกคนหนึ่งคนใดได้กระทำความผิดตามความมุ่งหมายของคณะบุคคลนั้นแล้ว ตัวบทกำหนดบุคคลสามกลุ่มที่ต้องรับโทษเช่นเดียวกับตัวการในความผิดนั้น กลุ่มแรกคือสมาชิกที่อยู่ด้วยในขณะกระทำความผิด กลุ่มที่สองคือสมาชิกที่อยู่ด้วยในที่ประชุมแต่ไม่ได้คัดค้านในการตกลงให้กระทำความผิดนั้น และกลุ่มที่สามคือบรรดาหัวหน้า ผู้จัดการ หรือผู้มีตำแหน่งหน้าที่ในอั้งยี่หรือซ่องโจรนั้น ซึ่งต้องรับผิดโดยไม่จำต้องอยู่ในที่เกิดเหตุหรือในที่ประชุมเลย ผลของมาตรานี้คือการขยายความรับผิดออกไปจากผู้ลงมือ โดยอาศัยการเป็นสมาชิกประกอบกับการอยู่ด้วยหรือการมีตำแหน่ง ต้องแยกจากมาตรา 211 ซึ่งเอาผิดเพียงการเข้าประชุมในที่ประชุมอั้งยี่หรือซ่องโจร และจากมาตรา 212 ซึ่งเอาผิดผู้จัดหาที่ประชุมหรือที่พำนัก ผู้ชักชวนให้เข้าเป็นสมาชิก ผู้อุปการะด้วยทรัพย์ และผู้ช่วยจำหน่ายทรัพย์ที่ได้มา
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
ประเด็นที่ชี้ขาดคือสถานะและการปรากฏตัว เพราะความรับผิดตามมาตรานี้ไม่ต้องการให้ผู้ถูกกล่าวหาลงมือกระทำความผิดด้วยตนเอง สำหรับสมาชิกที่อยู่ในที่ประชุม ตัวบทเปิดทางไว้ทางเดียวคือการคัดค้านในการตกลงให้กระทำความผิดนั้น พยานหลักฐานที่แสดงการคัดค้านจึงมีน้ำหนักมาก ส่วนหัวหน้า ผู้จัดการ หรือผู้มีตำแหน่งหน้าที่ ไม่มีทางออกดังกล่าว เพราะรับผิดจากตำแหน่งโดยไม่ต้องอยู่ในที่เกิดเหตุ ข้อต่อสู้ที่ตรงประเด็นที่สุดจึงเป็นการหักล้างความเป็นสมาชิกหรือความเป็นผู้มีตำแหน่งหน้าที่ตั้งแต่ต้น มิใช่การปฏิเสธการลงมือ และควรตรวจสอบด้วยว่าพฤติการณ์เข้ามาตรา 211 หรือมาตรา 212 ซึ่งมีองค์ประกอบและโทษต่างออกไปหรือไม่
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 14 คดี (พ.ศ. 2516 ถึง 2568)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2273/2556 (2013)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4548/2540 (1997)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2495/2516 (1973)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2614/2568 (2025)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3812/2568 (2025)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2857/2564 (2021)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 11107-11108/2554 (2011)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3313/2537 (1994)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 213 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 213. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-213/ (accessed 6 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 213 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-213/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-213/"><p>ถ้าสมาชิกอั้งยี่หรือพรรคพวกซ่องโจรคนหนึ่งคนใดได้กระทำความผิดตามความมุ่งหมายของอั้งยี่หรือซ่องโจรนั้น สมาชิกอั้งยี่หรือพรรคพวกซ่องโจรที่อยู่ด้วยในขณะกระทำความผิด หรืออยู่ด้วยในที่ประชุมแต่ไม่ได้คัดค้านในการตกลงให้กระทำความผิดนั้น และบรรดาหัวหน้า ผู้จัดการ หรือผู้มีตำแหน่งหน้าที่ในอั้งยี่หรือซ่องโจรนั้น ต้องระวางโทษตามที่บัญญัติไว้สำหรับความผิดนั้นทุกคน</p><footer>Penal Code, s. 213 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-213/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา