98: อายุความล่วงเลยการลงโทษ
ตัวบทกฎหมาย
เมื่อได้มีคำพิพากษาถึงที่สุดให้ลงโทษผู้ใด ผู้นั้นยังมิได้รับโทษก็ดี ได้รับโทษแต่ยังไม่ครบถ้วนโดยหลบหนีก็ดี ถ้ายังมิได้ตัวผู้นั้นมาเพื่อรับโทษนับแต่วันที่มีคำพิพากษาถึงที่สุด หรือนับแต่วันที่ผู้กระทำความผิดหลบหนี แล้วแต่กรณี เกินกำหนดเวลาดังต่อไปนี้ เป็นอันล่วงเลยการลงโทษ จะลงโทษผู้นั้นมิได้ (๑) ยี่สิบปี สำหรับโทษประหารชีวิต จำคุกตลอดชีวิตหรือจำคุกยี่สิบปี (๒) สิบห้าปี สำหรับโทษจำคุกกว่าเจ็ดปีแต่ยังไม่ถึงยี่สิบปี (๓) สิบปี สำหรับโทษจำคุกกว่าหนึ่งปีถึงเจ็ดปี (๔) ห้าปี สำหรับโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีลงมาหรือโทษอย่างอื่น
คำแปลภาษาอังกฤษ
When a final judgment has been given to punish any person, if the judgment is not enforced within the following periods counted from the date the judgment becomes final, the punishment lapses and that person may no longer be punished:
(1) twenty years for the punishment of death, imprisonment for life, or imprisonment of twenty years;
(2) fifteen years for imprisonment of more than seven years but not reaching twenty years;
(3) ten years for imprisonment of more than one year but not exceeding seven years;
(4) five years for imprisonment of one year or less, or another punishment.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา ๙๘ กำหนดอายุความการบังคับโทษ ต่างจากมาตรา ๙๕ ที่จำกัดการฟ้อง โดยนับแต่วันที่คำพิพากษาถึงที่สุด และแบ่งตามความหนักเช่นเดียวกับมาตรา ๙๕ ตั้งแต่ห้าปีสำหรับโทษเบาที่สุดจนถึงยี่สิบปีสำหรับประหารชีวิต จำคุกตลอดชีวิต หรือจำคุกยี่สิบปี หากรัฐมิได้บังคับโทษภายในกำหนด โทษย่อมล่วงเลยไปทั้งหมด เรื่องนี้สำคัญที่สุดเมื่อผู้ต้องโทษหลบเลี่ยงการบังคับ เช่น หลบหนี และยังใช้กับโทษที่รอการลงโทษซึ่งต้องนำมาบังคับภายในกำหนด กฎหมายพิเศษเรื่องทุจริตนำมาตรา ๙๘ มาใช้วัดการล่วงเลยการลงโทษของผู้หลบหนีหลังคำพิพากษาถึงที่สุดด้วย
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับผู้ต้องโทษที่ยังไม่เคยถูกบังคับโทษ มาตรา ๙๘ อาจยุติเรื่องได้ หากมิได้บังคับภายในห้าถึงยี่สิบปีนับแต่คำพิพากษาถึงที่สุด โทษย่อมล่วงเลยและนำกลับมาบังคับไม่ได้ เป็นข้อต่อสู้ที่แท้จริงเมื่อหมายเก่าปรากฏขึ้นหลังผ่านไปหลายปี และยังจำกัดว่าจะนำโทษที่รอการลงโทษในคดีก่อนมาบวกกับคดีใหม่ได้นานเพียงใด อนึ่ง กฎหมายพิเศษบางฉบับมิให้นับระยะเวลาที่จำเลยหลบหนีรวมด้วย การคำนวณจึงมิได้ตรงไปตรงมาเสมอ
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำตัดสินศาลฎีกาที่ 8244/2563 (2020)
ตามมาตรา 98 (4) โทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีลงมาต้องบังคับภายในห้าปีนับแต่คำพิพากษาถึงที่สุด การบังคับภายในกำหนดจึงชอบด้วยกฎหมาย
ศาลเห็นว่าอายุความบังคับโทษคือห้าปีนับแต่คำพิพากษาถึงที่สุดตามมาตรา 98 (4) เมื่อนับจากวันอ่านคำพิพากษาศาลฎีกาถึงวันจับกุมยังไม่พ้นกำหนด หมายจำคุกจึงชอบด้วยกฎหมาย
-
คำพิพากษาฎีกาที่ 1142/2565 (2022)
โทษที่รอการลงโทษในคดีก่อนยังอยู่ภายใต้อายุความบังคับโทษตามมาตรา 98 จึงนำมาบวกกับโทษในคดีหลังไม่ได้เมื่อพ้นกำหนดแล้ว
ศาลเห็นว่าแม้ศาลที่พิพากษาคดีหลังอาจบวกโทษที่รอการลงโทษในคดีก่อนได้ แต่คดีก่อนต้องอยู่ภายใต้อายุความบังคับโทษตามมาตรา 98 จึงนำมาบังคับไม่ได้เมื่อพ้นกำหนด
-
คำพิพากษาฎีกาที่ 2659/2565 (2022)
เมื่อผู้ต้องคำพิพากษาถึงที่สุดหลบหนี มาตรา 98 ใช้วัดการล่วงเลยการลงโทษ และกฎหมายพิเศษเรื่องทุจริตอาจมิให้นับระยะเวลาที่หลบหนีรวมในกำหนดนั้น
คำพิพากษานำมาตรา 98 มาใช้วัดการล่วงเลยการลงโทษของจำเลยที่หลบหนีหลังคำพิพากษาถึงที่สุด โดยระบุว่าตามกฎหมายพิเศษเรื่องทุจริตมิให้นับระยะเวลาที่หลบหนีรวมเป็นส่วนหนึ่งของอายุความ
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 11 คดี (พ.ศ. 2547 ถึง 2565)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1142/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8244/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 10494/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9955/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 17905/2557 (2014)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3952/2547 (2004)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2659/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 232/2562 (2019)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- 91 6
- 95 4
- 157 4
- ป.วิ.อาญา มาตรา 68 3
- ป.วิ.อาญา มาตรา 15 3
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
เลย
หากไม่บังคับใช้บังคับภายในกำหนดจะมีผล
ตามมาตรา 98 หากคุณพิพากษาลงโทษจำคุกภายในห้าถึงยี่สิบปีนับแต่คำพิพากษาถึงโทษจำคุกตลอดชีวิตและลงโทษบุคคลนั้นไม่ได้อีก
มาตรา 98 ต่างจากอายุความคดีหรือไม่
ต่างมาตรา 95 ควบคุมการพิจารณาคดีส่วนมาตรา 98 ควบคุมการพิจารณาคดีหลังคำพิพากษาถึงที่สุด
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
การอ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 98 (Thailand) -
การอ้างอิงทางวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 98. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-98/ (accessed 21 สิงหาคม 2026). -
การอ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 98 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-98/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-98/"><p>เมื่อได้มีคำพิพากษาถึงที่สุดให้ลงโทษผู้ใด ผู้นั้นยังมิได้รับโทษก็ดี ได้รับโทษแต่ยังไม่ครบถ้วนโดยหลบหนีก็ดี ถ้ายังมิได้ตัวผู้นั้นมาเพื่อรับโทษนับแต่วันที่มีคำพิพากษาถึงที่สุด หรือนับแต่วันที่ผู้กระทำความผิดหลบหนี แล้วแต่กรณี เกินกำหนดเวลาดังต่อไปนี้ เป็นอันล่วงเลยการลงโทษ จะลงโทษผู้นั้นมิได้ (๑) ยี่สิบปี สำหรับโทษประหารชีวิต จำคุกตลอดชีวิตหรือจำคุกยี่สิบปี (๒) สิบห้าปี สำหรับโทษจำคุกกว่าเจ็ดปีแต่ยังไม่ถึงยี่สิบปี (๓) สิบปี สำหรับโทษจำคุกกว่าหนึ่งปีถึงเจ็ดปี (๔) ห้าปี สำหรับโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีลงมาหรือโทษอย่างอื่น</p><footer>Penal Code, s. 98 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-98/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา