รีวิวโดย วิชุฑา อัตตะมัธคอน, LL.M., ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพทนายความ 3149/2556 จาก ThaiLawOnline ซึ่งเป็นบริษัทกฎหมายในประเทศไทยที่ให้บริการด้านกฎหมายแก่ชาวต่างชาติมาตั้งแต่ปี 2006.
ปรับปรุงล่าสุดเมื่อ
การหมั้น (การหมั้น, หมั้น, ในภาษาอังกฤษ การหมั้น) คือคำสัญญาที่ได้รับการยอมรับทางกฎหมายว่าต้องแต่งงานกัน และ ของหมั้น (ของหมั้น, หรือเขียนว่า ของหมั้น) คือทรัพย์สินที่ผู้ชายมอบให้แก่ผู้หญิงเพื่อเป็นหลักฐานถึงคำสัญญาอันนั้น มาตรา 1435 ถึง 1447 แห่ง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ใช้บังคับแก่ทั้งสองเรื่อง ตามมาตรา 1437 การหมั้นจะสมบูรณ์ก็ต่อเมื่อได้ส่งมอบของหมั้นแล้ว และของหมั้นตกเป็นสิทธิแก่หญิงทันที กฎหมายไทยจะไม่บังคับให้ผู้ใดต้องสมรส แต่กำหนดว่าจะเกิดอะไรขึ้นกับของหมั้น สินสอด และค่าใช้จ่ายในการจัดงานแต่งงานเมื่อมีการผิดสัญญาหมั้น.
สารบัญ
สิ่งที่มาตรา 1435 ถึง 1447 บัญญัติไว้
การเกิดขึ้นของการหมั้น. มาตรา 1435 กำหนดให้ทั้งสองฝ่ายต้องมีอายุครบ 18 ปีบริบูรณ์ ซึ่งเพิ่มขึ้นจาก 17 ปี ตามพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 24) พ.ศ. 2567 ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 23 มกราคม 2025 มาตรา 1437 กำหนดให้การส่งมอบของหมั้นเป็นการกระทำที่ทำให้การหมั้นเกิดขึ้น และมาตราเดียวกันก็กล่าวถึง สินสอด, คือทรัพย์สินที่มอบให้แก่บิดามารดาหรือ ผู้ปกครอง เพื่อตอบแทนการที่หญิงยอมสมรส หากไม่มีของหมั้น ก็ไม่มีการหมั้นตามกฎหมาย.
การผิดสัญญาหมั้น. มาตรา 1438 บัญญัติกฎที่ชาวต่างชาติมักแปลกใจ: การหมั้นไม่ก่อให้เกิดสิทธิฟ้องร้องบังคับให้สมรส และข้อตกลงใดที่กำหนดให้ชำระเบี้ยปรับเมื่อผิดสัญญาหมั้นเป็นโมฆะ ทางเยียวยาอยู่ในมาตรา 1439 และ 1440 คือ การคืนของหมั้นในกรณีที่ผู้รับหมั้นผิดสัญญาหมั้น และ ค่าเสียหาย สำหรับความเสียหายต่อร่างกายหรือชื่อเสียง ค่าใช้จ่ายในการจัดงานแต่งงานที่เกิดขึ้นอย่างสมเหตุสมผล และความสูญเสียจากการขายทรัพย์สินหรือการเปลี่ยนงานเนื่องจากความสัมพันธ์ทางคู่สมรส ภายใต้มาตรา 1447/1 และ 1447/2 การเรียกร้องค่าเสียหายและค่าคืนทรัพย์สินที่ได้รับจากคู่สมรสต้องยื่นภายในหกเดือนนับจากวันที่เกิดความผิด (หรือสำหรับกรณีคืนทรัพย์สินภายใต้มาตรา 1442 คือการสิ้นสุดความสัมพันธ์ทางคู่สมรส) นับตั้งแต่กฎหมายความเท่าเทียมทางสมรสมีผลบังคับใช้ กฎหมายจึงกล่าวถึงผู้ให้และผู้รับของทรัพย์สินที่ได้รับจากคู่สมรสมากกว่าที่กล่าวถึงผู้ชายและผู้หญิง.
ข้อควรปฏิบัติสำหรับชาวต่างชาติในการหมั้นหมาย
พิธีหมั้นแบบไทยมักจัดขึ้นในเช้าวันแต่งงาน โดยนำของหมั้น ซึ่งมักเป็นทองคำ และสินสอดวางแสดงไว้บนพาน ไม่มีการจดทะเบียนใดๆ อำเภอจดทะเบียนการสมรส ไม่ใช่การหมั้น ผลทางกฎหมายขึ้นอยู่กับพยานหลักฐาน ได้แก่ ภาพถ่าย รายการทองคำและเงินสดที่ผู้ใหญ่อ่านประกาศ และการโอนเงินผ่านธนาคาร การจดบันทึกสั้นๆ เป็นลายลักษณ์อักษรว่าสิ่งใดเป็นของหมั้น สิ่งใดเป็นสินสอด และสิ่งใดเป็นของขวัญแก่คู่บ่าวสาว จะช่วยหลีกเลี่ยงข้อโต้แย้งในภายหลัง.
ความผิดพลาดที่พบบ่อยคือการถือว่าสินสอดเป็นสิ่งที่เรียกคืนได้ สินสอดตกเป็นของพ่อแม่เมื่อได้ให้ไปแล้ว และหากคู่บ่าวสาวได้สมรสกัน สินสอดก็ยังคงเป็นของพ่อแม่ไม่ว่าภายหลังจะเกิดอะไรขึ้น ในกรณีที่ไม่มีการสมรส มาตรา 1437 ให้เรียกคืนได้เฉพาะในกรณีที่บัญญัติไว้เท่านั้น พิธีที่ไม่ได้จดทะเบียนที่อำเภอไม่ก่อให้เกิด สินสมรส ใดๆ การสมรสมีขึ้นนับแต่การจดทะเบียนเท่านั้น.
ของหมั้น สินสอด และของขวัญธรรมดา เมื่อเทียบกัน
การส่งมอบทรัพย์สินสามประเภทที่เกิดขึ้นในงานแต่งงานแบบไทยมีเจ้าของที่แตกต่างกันและมีชะตากรรมที่แตกต่างกัน.
| การส่งมอบ | มอบให้แก่ | สถานะทางกฎหมาย | หากมีการผิดสัญญาหมั้น |
|---|---|---|---|
| ของหมั้น | ผู้รับ (ตามประเพณีคือผู้หญิง) | เป็นทรัพย์สินของหญิงนับแต่ได้รับมอบ (มาตรา 1437) | ต้องคืนหากผู้รับหมั้นผิดสัญญาหมั้น; ผู้รับหมั้นเก็บไว้ได้หากผู้หมั้นผิดสัญญาหมั้น |
| สินสอด | พ่อแม่หรือผู้ปกครองของเธอ | ทรัพย์สินของพ่อแม่ เป็นค่าตอบแทนการสมรส | เรียกคืนได้เฉพาะในกรณีตามมาตรา 1437 เท่านั้น และเรียกคืนไม่ได้เลยหลังการสมรส |
| ของขวัญแต่งงาน | คู่บ่าวสาว | การให้ทั่วไปตามมาตรา 521 | ไม่สามารถเรียกคืนได้; การให้เนื่องในการสมรสไม่อาจถอนคืนได้แม้เพราะเหตุเนรคุณ (มาตรา 535) |
จำนวนเงินเป็นเรื่องของครอบครัวและสถานะ ไม่ใช่กฎหมาย สินสอด 100,000 ถึง 300,000 บาท เป็นเรื่องปกติสำหรับเจ้าสาวในชนชั้นกลาง และ 500,000 ถึง 1,000,000 บาท หรือมากกว่านั้นสำหรับครอบครัวที่ร่ำรวย ไม่มีศาลใดสามารถสั่งให้ชาวต่างชาติจ่ายเงินใดๆ ได้เลย.
ตรวจทานครั้งล่าสุด: 28 กันยายน 2569 มาตรา 1435-1440, 1442, 1447, 1447/1 และ 1447/2 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ได้รับการอ่านจากตัวบทภาษาไทยตามถ้อยคำปัจจุบันที่เป็นกลางทางเพศ.
คำถามที่พบบ่อย
การหมั้นมีผลผูกพันทางกฎหมายในประเทศไทยหรือไม่
ส่วนหนึ่ง การหมั้นเกิดขึ้นตามกฎหมายเมื่อมีการส่งมอบของหมั้นตามมาตรา 1437 แต่มาตรา 1438 ห้ามมิให้คู่หมั้นฝ่ายใดฟ้องร้องเพื่อบังคับให้สมรส และทำให้ข้อตกลงเรื่องเบี้ยปรับใดๆ เป็นโมฆะ การเยียวยาสำหรับการผิดสัญญาหมั้นคือการคืนของหมั้นและค่าทดแทนตามมาตรา 1439 และ 1440 โดยต้องเรียกร้องภายในหกเดือน.
ชาวต่างชาติสามารถเรียกสินสอดหรือของหมั้นคืนได้หรือไม่หากงานแต่งงานถูกยกเลิก
ของหมั้นต้องคืนหากผู้รับหมั้นผิดสัญญาหมั้น หรือมีเหตุสำคัญอันเกิดแก่ผู้รับหมั้น (มาตรา 1439 และ 1442) หากผู้หมั้นเป็นฝ่ายผิดสัญญาหมั้น ผู้รับหมั้นไม่ต้องคืนของหมั้น สินสอดเรียกคืนได้เฉพาะในกรณีที่มาตรา 1437 บัญญัติไว้ และการเรียกคืนมีอายุความจำกัด เมื่อจดทะเบียนสมรสแล้ว ทั้งสินสอดและของหมั้นเรียกคืนไม่ได้ แม้จะหย่ากันก็ตาม.
ความแตกต่างระหว่างของหมั้นและสินสอดคืออะไร
ของหมั้นคือทรัพย์สินที่มอบให้แก่ฝ่ายหญิงเองและตกเป็นสิทธิแก่หญิงนั้น เป็นสิ่งที่ทำให้การหมั้นสมบูรณ์ สินสอดคือทรัพย์สินที่มอบให้แก่บิดามารดาหรือผู้ปกครองของหญิงเพื่อตอบแทนการที่หญิงยอมสมรส และตกเป็นสิทธิแก่บุคคลเหล่านั้น ส่วนของขวัญแต่งงานที่ให้แก่คู่บ่าวสาวไม่ใช่ทั้งสองอย่าง และอยู่ภายใต้บังคับกฎหมายว่าด้วยการให้ทั่วไป.
ดูเพิ่มเติม: สินสอด, ใบทะเบียนสมรส, สัญญาก่อนสมรส, การให้ตามกฎหมายไทย, และคู่มือฉบับเต็มสำหรับ สินสอดในประเทศไทย และ การแต่งงานในประเทศไทย.
ข่าวสารกฎหมายไทย ฟรีทางอีเมล
อัปเดตข่าวสารเป็นภาษาอังกฤษที่เข้าใจง่ายเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของกฎหมายไทยที่ส่งผลกระทบต่อชาวต่างชาติ: อสังหาริมทรัพย์, วีซ่า, การสมรส, ธุรกิจ และพินัยกรรม จดหมายข่าวสั้นเพียงฉบับเดียวต่อเดือน จากสำนักงานกฎหมายที่ดำเนินงานมาตั้งแต่ปี 2549 ไม่มีการส่งสแปม ยกเลิกรับได้ทุกเมื่อ.