อัตราส่วนพนักงานไทยต่อพนักงานต่างชาติที่ 4:1 สำหรับการต่ออายุวีซ่าทางธุรกิจ

รีวิวโดย วิชุฑา อัตตะมัธคอน, LL.M., ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพทนายความ 3149/2556 จาก ThaiLawOnline ซึ่งเป็นบริษัทกฎหมายในประเทศไทยที่ให้บริการด้านกฎหมายแก่ชาวต่างชาติมาตั้งแต่ปี 2006.

ปรับปรุงล่าสุดเมื่อ 28 ตุลาคม 2569

อัตราส่วน 4:1 (อัตราส่วนพนักงานไทย 4 ต่อ 1 หรือเรียกอีกอย่างว่า อัตราส่วน 4 ต่อ 1 หรือ กฎ 4 ต่อ 1) คือข้อกำหนดที่บริษัทไทยต้องจ้างคนไทยสี่คนต่อคนต่างชาติทุกหนึ่งคนที่บริษัทให้การสนับสนุนเพื่อขอใบอนุญาตทำงาน และสำหรับการขอระยะเวลาหนึ่งปีที่สอดคล้องกันใน การขออยู่ต่อในราชอาณาจักร. กฎนี้มาคู่กับตัวเลขที่สอง คือทุนจดทะเบียนที่ชำระแล้ว 2,000,000 บาทต่อคนต่างชาติหนึ่งคน ตัวเลขทั้งสองไม่ได้อยู่ในพระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าวเอง แต่ทั้งสองมาจากหลักเกณฑ์ที่ใช้โดยกรมการจัดหางานและ สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง, ซึ่งเป็นเหตุผลที่ตัวเลขทั้งสองถูกบังคับใช้ทุกครั้งที่มีการต่ออายุ ไม่ใช่เพียงครั้งเดียว.

กฎนี้มาจากไหน

อัตราส่วนนี้เป็นกฎเกณฑ์การเข้าเมือง เป็นข้อ 2.1 ก(5) ของตารางเกณฑ์ที่แนบมากับคำสั่งกรมการเข้าเมืองที่ 12/2568 เมื่อวันที่ 23 มกราคม 2568 และกรมการเข้าเมืองใช้กฎเกณฑ์นี้เมื่ออนุญาตให้ขยายระยะเวลาการพำนักของชาวต่างชาติเป็นระยะเวลาหนึ่งปี โดยธุรกิจต้องจ้างชาวต่างชาติให้ทำงานในตำแหน่งพนักงานประจำของบริษัทไม่น้อยกว่า 4 คน ใบอนุญาตทำงาน นั้นอยู่ภายใต้กฎเกณฑ์อีกฉบับหนึ่งซึ่งใช้เกณฑ์ที่แตกต่างกัน สำหรับ บริษัทจำกัด ทั่วไป ระเบียบกรมการจัดหางาน พ.ศ. 2547 กำหนดขนาดของนายจ้างตามทุน โดยให้ใบอนุญาตหนึ่งใบต่อทุนจดทะเบียนที่ชำระแล้ว 2,000,000 บาท และไม่ได้กำหนดอัตราส่วนจำนวนพนักงานสำหรับบริษัทเลย คนต่างชาติที่ต้องการทำงานที่นี่เป็นเวลาหนึ่งปีต้องผ่านทั้งสองเกณฑ์ ซึ่งเป็นเหตุผลที่เกณฑ์ทั้งสองมักถูกนำมาใช้ควบคู่กัน พนักงานชาวไทยสี่คนต้องเป็นพนักงานจริง คือมีชื่ออยู่ในบัญชีเงินเดือน ได้รับค่าจ้างไม่ต่ำกว่า ค่าจ้างขั้นต่ำของจังหวัด ขึ้นทะเบียนประกันสังคม และมีชื่อปรากฏในแบบรายการแสดงการส่งเงินสมทบรายเดือนของเดือนก่อนหน้า ซึ่งโดยทั่วไปคือสามเดือน ทุนต้องเป็นทุนที่ชำระแล้ว ไม่ใช่เพียงทุนจดทะเบียน และคนต่างชาติแต่ละคนที่เพิ่มขึ้นต้องมีทุนเพิ่มอีก 2,000,000 บาทและคนไทยเพิ่มอีกสี่คน.

ตัวเลขทั้งสองไม่ได้เพิ่มขึ้นได้โดยไม่มีขีดจำกัด ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญเมื่อบริษัทวางแผนจ้างคนต่างชาติคนที่สามหรือคนที่สี่ สำหรับบริษัทจำกัด ระเบียบนี้ใช้เกณฑ์ทุน และช่องทางดังกล่าวจำกัดไว้ไม่เกินสิบคน เว้นแต่นายจ้างได้ชำระภาษีเงินได้นิติบุคคลไม่น้อยกว่า 3,000,000 บาทในปีที่ผ่านมา นำเงินตราต่างประเทศเข้าประเทศจากการส่งออกไม่น้อยกว่า 30,000,000 บาท นำนักท่องเที่ยวต่างชาติเข้ามาไม่น้อยกว่า 5,000 คนในฐานะธุรกิจท่องเที่ยว หรือจ้างคนไทยไม่น้อยกว่า 100 คน พนักงานชาวไทยสี่คนไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของระเบียบนี้สำหรับบริษัท: ช่องทางเดียวที่อิงจำนวนพนักงานในระเบียบนี้ คือคนต่างชาติหนึ่งคนต่อพนักงานชาวไทยสี่คนและไม่เกินสามคน อยู่ในข้อ 6 ซึ่งใช้เมื่อนายจ้างเป็นบุคคลธรรมดา อัตราส่วนที่บริษัทต้องปฏิบัติตามคืออัตราส่วนของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองข้างต้น หลักเกณฑ์ดังกล่าวคือข้อ 5 ของระเบียบกรมการจัดหางานว่าด้วยหลักเกณฑ์การพิจารณาอนุญาตให้คนต่างด้าวทำงาน พ.ศ. 2547 ซึ่งออกภายใต้พระราชบัญญัติการทำงานของคนต่างด้าวฉบับเดิม และพระราชกำหนดปี 2017 ยังคงให้กฎเกณฑ์ลำดับรองที่มีอยู่เดิมใช้บังคับต่อไปเท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับพระราชกำหนดนี้ และจนกว่าจะมีกฎเกณฑ์ที่ออกภายใต้พระราชกำหนดนี้มาแทนที่.

ในกรณีที่คนต่างด้าวสมรสโดยชอบด้วยกฎหมายและอยู่กินกับผู้มีสัญชาติไทย กรมการจัดหางานจะลดทุนลงครึ่งหนึ่งเหลือ 1,000,000 บาทสำหรับใบอนุญาตทำงานของคู่สมรสนั้น (ข้อ 5(3)) ส่วนการลดจำนวนลูกจ้างคนไทยจากสี่คนเหลือสองคนอยู่ในข้อ 6 และใช้เฉพาะกรณีที่นายจ้างเป็นบุคคลธรรมดา คำสั่งของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองไม่มีอัตราส่วนที่ลดลงครึ่งหนึ่ง: คนต่างด้าวที่สมรสแล้วซึ่งขอขยายระยะเวลาพำนักด้วยเหตุสมรส (ข้อ 2.18) ต้องผ่านเกณฑ์รายได้หรือเงินฝาก และไม่มีเกณฑ์อัตราส่วนลูกจ้างคนไทย ขณะที่ผู้ที่ขอขยายด้วยเหตุธุรกิจต้องผ่านอัตราส่วน 4:1 เต็มจำนวน บริษัทที่จดทะเบียนในต่างประเทศและดำเนินธุรกิจในประเทศไทย เช่น สาขา ต้องนำเงินทุนเข้ามาจากต่างประเทศ 3,000,000 บาทต่อใบอนุญาตหนึ่งใบ (ข้อ 5(3)) ธุรกิจตามสนธิสัญญาทางไมตรีต้องมีทุนขั้นต่ำไม่น้อยกว่า 3,000,000 บาทตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวอีกต่างหาก ซึ่งเป็นตัวเลขที่กำหนดต่อธุรกิจ ไม่ใช่ต่อคนต่างด้าวแต่ละคน บริษัทที่ได้รับการส่งเสริมการลงทุนจาก BOI ไม่ต้องปฏิบัติตามอัตราส่วนนี้เลย เนื่องจาก BOI อนุมัติตำแหน่งงานของคนต่างด้าวโดยตรง.

ต้นทุนที่ต้องจ่ายและจุดที่บริษัทต่างๆ มักทำผิดพลาด

ค่าใช้จ่ายที่แท้จริงของใบอนุญาต. พนักงานชาวไทยสี่คนที่ได้รับค่าแรงขั้นต่ำของกรุงเทพฯ วันละ 400 บาท คิดเป็นค่าจ้าง 48,000 บาทต่อเดือน บวกเงินสมทบประกันสังคมส่วนของนายจ้าง โดยยังไม่รวมค่าใช้จ่ายด้านสำนักงานหรือบัญชีใดๆ ตัวเลขนี้ ไม่ใช่ค่าธรรมเนียมของรัฐ 3,000 บาท คือราคาที่แท้จริงของใบอนุญาตทำงานที่บริษัทของตนเองเป็นผู้สนับสนุน และ คู่มือการสนับสนุนใบอนุญาตทำงานด้วยตนเอง ของเราอธิบายวิธีที่บริษัทซึ่งเจ้าของบริหารเองวางแผนรับมือกับค่าใช้จ่ายนี้.

ข้อผิดพลาดทั่วไป. การนับรวมผู้ช่วยงานแบบไม่เต็มเวลา ญาติ หรือผู้ถือหุ้นที่ไม่ได้รับเงินเดือน การปล่อยให้พนักงานไทยลาออกไม่นานก่อนการต่ออายุโดยไม่มีผู้มาแทนที่ในระบบประกันสังคม และการจ่ายเงินเดือนสี่ตำแหน่งให้แก่บุคคลที่ไม่เคยทำงานจริง กรณีสุดท้ายนี้คือพนักงานผี และปัจจุบันจัดอยู่ในการปราบปรามนอมินีที่อธิบายไว้ใน คู่มือการปราบปรามนอมินี: การกระทำนี้เปิดทางให้กรรมการถูกกล่าวหาว่าฉ้อโกง ไม่ใช่เพียงถูกปฏิเสธใบอนุญาตเท่านั้น เอกสารที่ใช้พิสูจน์อัตราส่วนคือแบบรายการแสดงการส่งเงินสมทบประกันสังคมรายเดือน แบบยื่นรายการภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย ภ.ง.ด.1 และรายชื่อพนักงานพร้อมสำเนาบัตรประจำตัวประชาชน.

ตัวเลข และผู้ที่ได้รับการยกเว้น

กฎมาตรฐานและรูปแบบต่างๆ ของกฎนั้นอ่านได้ง่ายที่สุดเมื่ออ่านคู่กัน.

อัตราส่วนนี้เป็นเงื่อนไขของการอนุญาตให้อยู่ในราชอาณาจักร ไม่ใช่หลักเกณฑ์ตามกฎหมายบริษัท: บริษัทไทยที่ไม่มีพนักงานชาวต่างชาติจะมีพนักงานน้อยเพียงใดก็ได้ อัตราส่วนนี้ยังไม่เกี่ยวข้องใดๆ กับการแบ่งสัดส่วนการถือหุ้น 51/49 ตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว แม้ทั้งสองเรื่องมักถูกสับสนกัน เนื่องจากทั้งสองปรากฏอยู่ในแฟ้มเอกสารบริษัทชุดเดียวกันเมื่อมีการต่ออายุ.

โครงสร้างสามแบบได้รับการผ่อนปรนอัตราส่วนลงเหลือ พนักงานไทยหนึ่งคนต่อคนต่างชาติหนึ่งคน แทนที่จะเป็นสี่คน และยังได้รับการยกเว้นทุนชำระแล้ว 2,000,000 บาทและงบการเงินที่ผ่านการตรวจสอบซึ่งต้องใช้ควบคู่กันด้วย ได้แก่ ธุรกิจการค้าระหว่างประเทศที่ดำเนินงานในฐานะสำนักงานตัวแทน, สำนักงานภูมิภาคและ บริษัทข้ามชาติที่ดำเนินธุรกิจในฐานะสำนักงานสาขา. นั่นคือข้อ 2.1 ก(6) ซึ่งอยู่ในลำดับเดียวกันกับข้อ 4:1 และรายการสามข้อของมันก็ครบถ้วนสมบูรณ์ สตาร์ทอัพ ก็ได้รับอัตราส่วนหนึ่งต่อหนึ่งเช่นกัน แต่ผ่านข้อย่อยอื่นของข้อ 2.1 ซึ่งมีเงื่อนไขของตนเอง และความแตกต่างนี้เป็นตัวกำหนดว่าบริษัทที่เพิ่งก่อตั้งต้องแสดงอะไรบ้าง ข้อย่อยนั้นครอบคลุมอุตสาหกรรมเป้าหมายสิบแปดกลุ่มที่รัฐสนับสนุน และสตาร์ทอัพที่ได้รับการรับรองตามภาคผนวก C ของคำสั่งโดย DEPA หรือสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ โดยกำหนดให้มีลูกจ้างต่างชาติที่มีรายได้ไม่น้อยกว่า 50,000 บาทต่อเดือน และบริษัทที่มีทุนจดทะเบียนไม่น้อยกว่า 1,000,000 บาท ซึ่งต้องชำระหนึ่งในสี่ภายในปีแรกและชำระครบทั้งหมดภายในปีที่สี่ ภายในข้อย่อยนั้น อุตสาหกรรมเป้าหมายสิบแปดกลุ่มได้รับอัตราส่วนหนึ่งต่อหนึ่งโดยตรง ในขณะที่สำหรับ สตาร์ทอัพ อัตราส่วนหนึ่งต่อหนึ่งจะใช้บังคับเมื่อพ้นห้าปีนับแต่วันที่บริษัทจดทะเบียน. การผ่อนปรนเหล่านี้ไม่กระทบต่อทุนที่กรมการจัดหางานกำหนด แต่ผ่อนปรนเฉพาะเกณฑ์ของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองเองเท่านั้น (อัตราส่วน และสำหรับสามโครงสร้างในข้อ 2.1 ก(6) คือเกณฑ์ทุนและงบการเงินที่ผ่านการตรวจสอบ) และธุรกิจที่คาดว่าจะอาศัยข้อผ่อนปรนใดควรยืนยันว่าได้ยื่นคำขอในประเภทที่คำสั่งระบุไว้.

ปรับปรุงล่าสุด: 29 กันยายน 2569. ได้อ่านข้อ 2.1 และ 2.18 ของภาคผนวกท้ายคำสั่งสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองที่ 12/2568 และข้อ 5 และข้อ 6 ของระเบียบกรมการจัดหางานว่าด้วยหลักเกณฑ์การพิจารณาอนุญาตให้คนต่างด้าวทำงาน พ.ศ. 2547 ในภาษาไทยแล้ว ส่วนตัวเลขทุนสำหรับสนธิสัญญาทางไมตรีและแถว LTR และ SMART ไม่ได้อ่านทบทวนอีกครั้งในการทบทวนครั้งนี้.

คำถามที่พบบ่อย

ดูเพิ่มเติม: ใบอนุญาตทำงาน, ประกันสังคม, ทุนจดทะเบียนและทุนชำระแล้ว, BOI, และคำแนะนำเกี่ยวกับ ใบอนุญาตทำงานในกรุงเทพฯ และ การสนับสนุนใบอนุญาตทำงานด้วยตนเอง.