รีวิวโดย วิชุฑา อัตตะมัธคอน, LL.M., ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพทนายความ 3149/2556 จาก ThaiLawOnline ซึ่งเป็นบริษัทกฎหมายในประเทศไทยที่ให้บริการด้านกฎหมายแก่ชาวต่างชาติมาตั้งแต่ปี 2006.
ปรับปรุงล่าสุดเมื่อ
เอ พินัยกรรมแบบเอกสารลับ (พินัยกรรมแบบเอกสารลับ, phinaikam baep ekkasan lap, ซึ่งบางครั้งเรียกว่า พินัยกรรมปิดผนึก หรือ พินัยกรรมเอกสารลับ) คือพินัยกรรมที่เนื้อหายังคงเป็นความลับ: ผู้ทำพินัยกรรมลงลายมือชื่อ ปิดผนึก ลงลายมือชื่อคาบรอยผนึก และมอบให้นายอำเภอต่อหน้าพยานอย่างน้อยสองคน พร้อมให้ถ้อยคำว่าเป็นพินัยกรรมของตน (มาตรา 1660 แห่ง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์). เจ้าหน้าที่จดถ้อยคำไว้บนซอง และทุกคนลงลายมือชื่อ เป็นแบบที่ใช้กันน้อยที่สุดในบรรดาแบบที่กฎหมายไทยรับรอง แต่เหมาะกับผู้ทำพินัยกรรมที่ต้องการหลักฐานทางราชการว่ามีพินัยกรรมอยู่ โดยไม่ให้ทางราชการอ่านข้อความในพินัยกรรม.
คู่มือฉบับสมบูรณ์ของเรา: พินัยกรรมสุดท้ายในประเทศไทย.สารบัญ
สิ่งที่มาตรา 1660 กำหนดไว้
ขั้นตอนต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด ผู้ทำพินัยกรรมลงลายมือชื่อในตัวเอกสารเอง ไม่ว่าเอกสารนั้นจะเขียนด้วยลายมือ พิมพ์ หรือร่างโดยบุคคลอื่น เอกสารนั้นต้องปิด โดยปกติใส่ซอง และผู้ทำพินัยกรรมลงลายมือชื่อคาบรอยปิด เพื่อไม่ให้เปิดได้โดยไม่ทำลายลายมือชื่อ แล้วนำเอกสารที่ปิดผนึกแล้วไปแสดงต่อนายอำเภอ (เจ้าหน้าที่อำเภอหรือเขต) ต่อหน้าพยานอย่างน้อยสองคน และผู้ทำพินัยกรรมให้ถ้อยคำว่าเป็นพินัยกรรมของตน หากผู้ทำพินัยกรรมไม่ได้เขียนข้อความเอง ต้องแจ้งชื่อและที่อยู่ของผู้เขียนด้วย.
เจ้าพนักงานจดถ้อยคำและวันเดือนปีลงบนซอง ประทับตราประจำตำแหน่ง แล้วเจ้าพนักงาน ผู้ทำพินัยกรรม และพยานทุกคนลงลายมือชื่อบนซอง ประมวลกฎหมายยังอนุญาตให้บุคคลที่เป็นทั้งคนหูหนวกและเป็นใบ้ หรือบุคคลที่พูดไม่ได้ ทำพินัยกรรมแบบเอกสารลับได้ โดยเขียนด้วยมือของตนเองลงบนซองต่อหน้าเจ้าพนักงานและพยานว่าเอกสารที่ผนึกนั้นเป็นพินัยกรรมของตน และหากผู้อื่นเป็นผู้เขียนพินัยกรรม ให้เขียนชื่อและที่อยู่ของผู้เขียนไว้ด้วย (มาตรา 1661) หลักทั่วไปเกี่ยวกับพยานและผู้รับประโยชน์ยังคงใช้บังคับ: ผู้เขียนพินัยกรรม พยานแต่ละคน และคู่สมรสของบุคคลเหล่านั้น ไม่อาจรับทรัพย์สินใดๆ ตามพินัยกรรมนั้นได้ (มาตรา 1653) และพยานต้องเป็นผู้บรรลุนิติภาวะ มีจิตปกติ และไม่เป็นคนหูหนวก เป็นใบ้ หรือตาบอด.
กรณีที่ชาวต่างชาติอาจเลือกใช้พินัยกรรมแบบนี้
พินัยกรรมแบบเอกสารลับตอบข้อกังวลเฉพาะเรื่องหนึ่ง: ผู้ทำพินัยกรรมต้องการให้สำนักงานเขตหรืออำเภอรับรองว่ามีพินัยกรรมอยู่และได้ทำขึ้นในวันที่ระบุ แต่ไม่ต้องการให้เจ้าหน้าที่ พยาน หรือครอบครัวได้อ่าน ชาวต่างชาติที่แบ่งทรัพย์สินให้ญาติชาวไทยไม่เท่ากัน หรือระบุผู้รับประโยชน์ที่ครอบครัวจะคัดค้าน อาจเลือกแบบนี้มากกว่า พินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมือง, ซึ่งเจ้าหน้าที่เป็นผู้จดและอ่านออกเสียง เนื่องจากข้อความจัดทำไว้ล่วงหน้า จึงทำเป็นสองภาษาได้และละเอียดได้ตามที่ผู้ทำพินัยกรรมต้องการ.
ประเด็นในทางปฏิบัติเหมือนกับการไปติดต่อสำนักงานเขตหรืออำเภอทั่วไป คือ หนังสือเดินทางหรือเอกสารแสดงตนที่ทางราชการออกให้ พยานที่บรรลุนิติภาวะสองคนซึ่งไม่ใช่ผู้รับประโยชน์ และล่ามหากผู้ทำพินัยกรรมไม่พูดภาษาไทย เนื่องจากถ้อยคำต้องให้ต่อเจ้าหน้าที่เป็นภาษาไทย สำนักงานเรียกเก็บค่าธรรมเนียมสำหรับการรับรอง สำนักงานเขตหรืออำเภอเป็นผู้เก็บรักษาพินัยกรรมที่ปิดผนึก มาตรา 1662 ห้ามเจ้าหน้าที่เปิดเผยพินัยกรรมแก่ผู้ใดขณะที่ผู้ทำพินัยกรรมยังมีชีวิตอยู่ และผู้ทำพินัยกรรมขอรับคืนได้ทุกเมื่อ ซึ่งจะทำให้มีปัญหาเรื่องการเก็บรักษาเช่นเดียวกับพินัยกรรมที่เก็บรักษาไว้เอง ครอบครัวและผู้จัดการมรดกต้องทราบว่าสำนักงานใดเก็บพินัยกรรมไว้ พินัยกรรมจะเปิดได้หลังการเสียชีวิตเท่านั้น ในกระบวนการ การขอตั้งผู้จัดการมรดก กระบวนการ.
จุดที่พินัยกรรมแบบเอกสารลับมักผิดพลาด
แบบนี้มีแบบพิธีมากกว่าแบบอื่นใด และแต่ละขั้นตอนเป็นจุดที่อาจผิดพลาดได้ ลายมือชื่อที่ขาดไปจากเอกสารด้านใน รอยผนึกที่เจ้าหน้าที่ลงลายมือชื่อแต่ผู้ทำพินัยกรรมไม่ได้ลง ถ้อยคำที่ให้ต่อเสมียนแทนที่จะเป็นต่อนายอำเภอ หรือพยานที่ไม่ได้อยู่พร้อมกันทั้งสองคน ล้วนอาจทำให้ศาลเหลือเพียงซองที่ปิดผนึกโดยไม่มีพินัยกรรมที่สมบูรณ์ เนื่องจากไม่มีผู้ใดอ่านเนื้อหาในขณะนั้น ข้อผิดพลาดในตัวข้อความเอง เช่น การยกทรัพย์สินให้ ให้แก่พยานคนใดคนหนึ่ง จะถูกพบก็ต่อเมื่อผู้ทำพินัยกรรมเสียชีวิตแล้ว ซึ่งไม่สามารถแก้ไขสิ่งใดได้อีก.
สำหรับชาวต่างชาติส่วนใหญ่ แบบธรรมดาสองภาษา คือ พินัยกรรมที่มีพยานรู้เห็น ตามมาตรา 1656 ที่เก็บไว้กับสำนักงานกฎหมายหรือบุคคลที่ไว้วางใจ ให้ความเป็นส่วนตัวเท่ากันด้วยขั้นตอนที่น้อยกว่า และพินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมืองให้หลักฐานทางราชการที่ดีกว่า พินัยกรรมแบบเอกสารลับเติมช่องว่างแคบๆ ระหว่างสองแบบนั้น คือความเป็นส่วนตัวบวกกับวันที่ที่ได้รับการรับรอง คู่มือเกี่ยวกับ การทำพินัยกรรมในประเทศไทย นำพินัยกรรมทุกแบบมาเปรียบเทียบเคียงกันไว้.
มีการตรวจสอบล่าสุดเมื่อวันที่ 27 กันยายน 2026. มาตรา 1653, 1660, 1661, 1662 และ 1670 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ถูกนำมาอ่านเป็นภาษาไทย.
เอกสารลับจะระบุรายละเอียดอย่างละเอียด
นี่คือรูปแบบที่คู่มือภาษาอังกฤษส่วนใหญ่ละไว้ และเป็นรูปแบบที่ควรใช้เมื่อคุณต้องการให้สำนักงานเขตเข้ามาเกี่ยวข้อง แต่ไม่ต้องการให้ใครอ่านเนื้อหาในขณะที่คุณยังมีชีวิตอยู่ ภายใต้ มาตรา 1660 คุณลงลายมือชื่อในพินัยกรรม ประทับตรา และลงลายมือชื่ออีกครั้งคร่อมทับรอยตรา จากนั้นคุณนำซองที่ปิดผนึกนั้นไปแสดงต่อนายอำเภอและพยานอีกอย่างน้อยสองคน พร้อมทั้งแสดงต่อบุคคลทั้งหมดนั้นว่าเป็นพินัยกรรมของคุณ หากคุณไม่ได้เขียนพินัยกรรมนั้นเองทั้งหมด คุณต้องแจ้งชื่อและภูมิลำเนาของผู้ที่เขียนให้ทราบด้วย นายอำเภอบันทึกคำแสดงของคุณและวันที่ลงบนซอง ประทับตราตำแหน่ง และจากนั้นนายอำเภอ คุณ และพยานทุกคนต่างลงลายมือชื่อบนซองนั้น.
มาตรา 1661 ครอบคลุมผู้ทำพินัยกรรมซึ่งเป็นใบ้และหูหนวกหรือไม่สามารถพูดได้ด้วยประการอื่น: แทนที่จะแสดงเจตนาด้วยวาจา บุคคลนั้นเขียนข้อความบนซองพินัยกรรมต่อหน้ากรมการอำเภอและพยานว่าพินัยกรรมที่ผนึกไว้นั้นเป็นของตน และกรมการอำเภอจดรับรองไว้บนซองว่าได้มีการกระทำเช่นนั้นแล้ว ภายใต้ มาตรา 1662 กรมการอำเภอจะเปิดเผยพินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมืองหรือแบบเอกสารลับแก่ผู้ใดในระหว่างที่ท่านยังมีชีวิตอยู่ไม่ได้ และต้องส่งมอบคืนให้แก่ท่านเมื่อใดก็ตามที่ท่านร้องขอ
คำถามที่พบบ่อย
พินัยกรรมแบบเอกสารลับตามกฎหมายไทยคืออะไร
พินัยกรรมที่ผู้ทำพินัยกรรมลงลายมือชื่อ ปิดผนึก และลงลายมือชื่อคาบรอยผนึก แล้วนำไปแสดงต่อนายอำเภอต่อหน้าพยานอย่างน้อยสองคน พร้อมกับให้ถ้อยคำว่าเป็นพินัยกรรมของตน ตามมาตรา 1660 นายอำเภอจดถ้อยคำนั้นพร้อมทั้งวัน เดือน ปี ไว้บนซองและประทับตรา แล้วนายอำเภอ ผู้ทำพินัยกรรม และพยานลงลายมือชื่อบนซองนั้น โดยไม่มีการอ่านข้อความในพินัยกรรม.
ชาวต่างชาติสามารถทำพินัยกรรมแบบเอกสารลับในประเทศไทยได้หรือไม่
ใช่ ผู้บรรลุนิติภาวะที่มีความสามารถทุกคนสามารถทำได้ และเอกสารผนึกอาจเป็นภาษาอังกฤษหรือสองภาษา การแสดงเจตนาต่อนายอำเภอทำเป็นภาษาไทย ดังนั้นผู้ทำพินัยกรรมที่ไม่พูดภาษาไทยจึงต้องพาผู้แปลมา และพยานทั้งสองคนต้องเป็นผู้บรรลุนิติภาวะซึ่งไม่ได้รับประโยชน์ใดๆ ตามพินัยกรรม.
พินัยกรรมแบบเอกสารลับกับพินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมืองแตกต่างกันอย่างไร
ทั้งสองแบบทำที่สำนักงานเขตหรืออำเภอต่อหน้าพยานสองคน ในพินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมือง เจ้าหน้าที่จะจดข้อความตามความประสงค์ของผู้ทำพินัยกรรม อ่านให้ฟัง และสำนักงานเขตหรืออำเภอจะเก็บพินัยกรรมที่จดทะเบียนไว้ (หรือสำเนาที่รับรองแล้วหากผู้ทำพินัยกรรมนำต้นฉบับไป) ข้อความในพินัยกรรมจึงเป็นที่ทราบ ในพินัยกรรมแบบเอกสารลับ เจ้าหน้าที่เพียงรับรองซองที่ปิดผนึกและถ้อยคำที่ให้ไว้เท่านั้น ข้อความในพินัยกรรมจึงยังคงเป็นความลับจนกว่าจะเปิดพินัยกรรมหลังการเสียชีวิต.
ดูเพิ่มเติม: พินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมือง, พินัยกรรมแบบเขียนเองทั้งฉบับ, พินัยกรรม, ผู้ทำพินัยกรรม, และคู่มือเกี่ยวกับ การทำพินัยกรรมในประเทศไทย.
ข่าวสารกฎหมายไทย ฟรีทางอีเมล
อัปเดตข่าวสารเป็นภาษาอังกฤษที่เข้าใจง่ายเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของกฎหมายไทยที่ส่งผลกระทบต่อชาวต่างชาติ: อสังหาริมทรัพย์, วีซ่า, การสมรส, ธุรกิจ และพินัยกรรม จดหมายข่าวสั้นเพียงฉบับเดียวต่อเดือน จากสำนักงานกฎหมายที่ดำเนินงานมาตั้งแต่ปี 2549 ไม่มีการส่งสแปม ยกเลิกรับได้ทุกเมื่อ.