มาตรา 1496

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4981/2541 (1998)

   การจดทะเบียนสมรสในขณะที่ยังมีคู่สมรสอยู่ย่อมเป็นโมฆะตามมาตรา 1452 การสมรสที่เป็นโมฆะด้วยเหตุนี้อยู่ในบังคับของมาตรา 1497 มิใช่มาตรา 1496 เพราะมาตรา 1497 ให้สิทธิบุคคลผู้มีส่วนได้เสียร้องขอให้ศาลพิพากษาว่าการสมรสเป็นโมฆะได้ เมื่อสิทธิร้องขอเกิดจากบทบัญญัติของกฎหมายเอง ผู้มีส่วนได้เสียจึงเสนอคดีโดยทำเป็นคำร้องขอได้ ไม่จำต้องทำเป็นคำฟ้อง

   ผู้ร้องจดทะเบียนสมรสกับชายเมื่อเดือนตุลาคม 2536 โดยชายนั้นยืนยันต่อนายทะเบียนว่าตนไม่มีคู่สมรส ต่อมาปรากฏว่าขณะจดทะเบียนชายนั้นมีคู่สมรสอยู่แล้ว เดือนกุมภาพันธ์ 2540 ผู้ร้องในฐานะผู้มีส่วนได้เสียจึงยื่นคำร้องขอต่อศาลเยาวชนและครอบครัวขอให้มีคำสั่งว่าการสมรสเป็นโมฆะ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าต้องทำเป็นคำฟ้องและไม่รับคำร้องขอ ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืน ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการสมรสเป็นโมฆะตามมาตรา 1452 ประกอบมาตรา 1497 และมาตรา 1497 นั้นเองให้สิทธิผู้มีส่วนได้เสียร้องขอให้ศาลพิพากษาว่าการสมรสเป็นโมฆะได้ การเสนอคดีโดยทำเป็นคำร้องขอจึงชอบแล้ว พิพากษายกคำสั่งและคำพิพากษาของศาลล่างทั้งสอง ให้ศาลชั้นต้นรับคำร้องขอไว้ดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไป

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6051/2540 (1997)

   การสมรสที่ชอบด้วยกฎหมายของประเทศที่ทำการสมรสและชอบด้วยมาตรา ๑๔๕๙ วรรคหนึ่ง ย่อมทำให้ผู้นั้นเป็นคู่สมรสตามกฎหมายไทย การจดทะเบียนสมรสในประเทศไทยอีกในขณะที่ยังมีคู่สมรสอยู่ก่อนแล้ว เป็นการฝ่าฝืนมาตรา ๑๔๕๒ และตกเป็นโมฆะตามมาตรา ๑๔๙๖ ซึ่งใช้บังคับอยู่ในขณะจดทะเบียนสมรสนั้น

   เมื่อการสมรสระหว่างโจทก์กับ ส. ผู้ตายเป็นการสมรสที่ชอบด้วยกฎหมายของรัฐเนวาดา ประเทศสหรัฐอเมริกา และชอบด้วยมาตรา ๑๔๕๙ วรรคหนึ่งแล้ว โจทก์ย่อมเป็นคู่สมรสของ ส. ต่อมาจำเลยได้จดทะเบียนสมรสกับ ส. ตามกฎหมายไทยอีก จึงเป็นการจดทะเบียนในขณะที่ ส. มีคู่สมรสอยู่ก่อนแล้ว เป็นการฝ่าฝืนมาตรา ๑๔๕๒ และตกเป็นโมฆะตามมาตรา ๑๔๙๖ ซึ่งใช้บังคับอยู่ในขณะที่จำเลยจดทะเบียนสมรสกับ ส.

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา