มาตรา 1496
ตัวบทกฎหมาย
คำพิพากษาของศาลเท่านั้นที่จะแสดงว่า การสมรสที่ฝ่าฝืนมาตรา ๑๔๔๙ มาตรา ๑๔๕๐ และมาตรา ๑๔๕๘ เป็นโมฆะ คู่สมรส บิดามารดา หรือผู้สืบสันดานของคู่สมรสอาจร้องขอให้ศาลพิพากษาว่าการสมรสเป็นโมฆะได้ ถ้าไม่มีบุคคลดังกล่าว ผู้มีส่วนได้เสียจะร้องขอให้อัยการเป็นผู้ร้องขอต่อศาลก็ได้
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
It is only a judgment of the Court that effects the void of the marriage which is made against Section 1449, Section 1450 and Section 1458. The spouses, parents or descendants of the spouse may apply for a judgment of the Court effecting the void of the marriage. If there is none of the said persons, any interested person may request the Public Prosecutor to apply to the Court for such judgment.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1496 เป็นส่วนหนึ่งของบรรพ 5 (ครอบครัว) แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เนื้อหานี้รอการจัดทำหมายเหตุของสำนักงาน ตัวบทภาษาไทยข้างต้นคัดลอกจากต้นฉบับของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
สำหรับทนายความ: การสมรสถูกสันนิษฐานว่าสมบูรณ์จนกว่าศาลจะมีคำพิพากษาเป็นอย่างอื่น บุคคลภายนอก (เช่น พี่น้อง เจ้าหนี้) ไม่มีสิทธิยื่นคำร้อง สำหรับประชาชน: หากเชื่อว่าการสมรสเป็นโมฆะ (เช่น คู่สมรสมีคู่สมรสอยู่แล้ว) ต้องขอคำสั่งศาล ไม่สามารถปฏิบัติตนเหมือนไม่ได้แต่งงานได้
ความเป็นมาทางกฎหมาย
มาตรา 1496 ใช้บังคับมาตั้งแต่การปรับปรุง พ.ศ. 2519 พระราชบัญญัติสมรสเท่าเทียม (ฉบับที่ 24) พ.ศ. 2567 ไม่ได้เปลี่ยนแปลงกฎเรื่องผู้มีสิทธิฟ้อง แต่บทบัญญัตินี้ใช้กับการสมรสทุกประเภทอย่างเท่าเทียม
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4981/2541 (1998)
การสมรสซ้อนเป็นโมฆะและสามารถร้องขอให้ศาลพิพากษาได้โดยผู้มีสิทธิตามมาตรา 1496
เมื่อบุคคลที่มีคู่สมรสอยู่แล้วจดทะเบียนสมรสซ้อน การสมรสครั้งที่สองเป็นโมฆะเพราะสมรสซ้อนตามมาตรา 1452 ผู้มีสิทธิตามมาตรา 1496 มีสิทธิร้องขอให้ศาลพิพากษาว่าโมฆะ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6051/2540 (1997)
การสมรสในต่างประเทศที่ชอบทั้งกฎหมายแห่งสถานที่และกฎหมายไทยได้รับการยอมรับ การเพิกถอนต้องมีเหตุตามมาตรา 1495
การสมรสที่ทำโดยชอบด้วยกฎหมายต่างประเทศและชอบด้วยกฎหมายไทยได้รับการยอมรับ ผู้ร้องไม่สามารถให้ศาลพิพากษาว่าโมฆะได้หากไม่มีเหตุตามมาตรา 1495
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 22 คดี (พ.ศ. 2506 ถึง 2560)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6924/2560 (2017)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 10442/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3898/2548 (2005)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6365/2547 (2004)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6935/2543 (2000)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 220/2541 (1998)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6051/2540 (1997)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7254/2539 (1996)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 1452 17
- มาตรา 1495 8
- มาตรา 1497 5
- มาตรา 1458 4
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 1496 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1496. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1496/ (accessed 8 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 1496 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1496/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1496/"><p>คำพิพากษาของศาลเท่านั้นที่จะแสดงว่า การสมรสที่ฝ่าฝืนมาตรา ๑๔๔๙ มาตรา ๑๔๕๐ และมาตรา ๑๔๕๘ เป็นโมฆะ คู่สมรส บิดามารดา หรือผู้สืบสันดานของคู่สมรสอาจร้องขอให้ศาลพิพากษาว่าการสมรสเป็นโมฆะได้ ถ้าไม่มีบุคคลดังกล่าว ผู้มีส่วนได้เสียจะร้องขอให้อัยการเป็นผู้ร้องขอต่อศาลก็ได้</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1496 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1496/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา