การเพิกถอนการสมรสในประเทศไทย: คำอธิบายการสมรสที่เป็นโมฆะและโมฆียะ

Section 1503

Full text

An application to the Court for the cancellation of a marriage on the ground that it is voidable may be made only where the spouses have contravened Section 1448, Section 1505, Section 1506, Section 1507 or Section 1509.

ThaiLawOnline translation

Section 1496

A marriage that contravenes Section 1449, 1450 or 1458 can be declared void only by a court judgment. The spouses, their parents or descendants may petition; if there are none, an interested person may ask the public prosecutor to petition.

Full text

Only a judgment of the Court may declare void a marriage contravening section 1449, section 1450 or section 1458. A spouse, a parent or a descendant of a spouse may apply to the Court for a judgment declaring the marriage void. If there is no such person, an interested person may request the public prosecutor to make the application to the Court.

ThaiLawOnline translation

Section 1497

Full text

Any interested person may allege, or apply for a judgment of the Court declaring, that a marriage made in contravention of Section 1452 is void.

ThaiLawOnline translation

Section 1499Amended on 23 January 2025

Full text

A marriage which is void for contravening Section 1449, Section 1450 or Section 1458 does not deprive a person who married in good faith of the rights acquired by reason of the marriage before the judgment declaring it void became final. A marriage which is void for contravening Section 1452 does not deprive a person who married in good faith of the rights acquired by reason of the marriage before that person knew of the cause making the marriage void; but such a void marriage does not give a spouse the right to inherit as a statutory heir of the other spouse. Where a marriage is void for contravening Section 1449, Section 1450, Section 1458 or Section 1452, a spouse who married in good faith is entitled to claim compensation. If the void marriage leaves the spouse who married in good faith impoverished, having insufficient income from property or from the work carried on before the judgment became final, or before learning that the marriage was void, as the case may be, that spouse is also entitled to claim maintenance. Section 1526 paragraph one and Section 1528 apply mutatis mutandis to that claim for maintenance. A claim for compensation or for maintenance under paragraph three is barred after two years from the day the judgment became final, where the marriage is void for contravening Section 1449, Section 1450 or Section 1458; or from the day the cause making the marriage void became known, where the marriage is void for contravening Section 1452.

ThaiLawOnline translation

Section 1498Amended on 23 January 2025

Full text

A void marriage does not create any property relationship between the spouses. Where a marriage is void, property which either party had or acquired, whether before or after the marriage, together with its fruits, remains the property of that party. Property jointly earned is divided equally between them, unless the court thinks fit to order otherwise, having regard to the responsibilities of the family, the responsibility of earning a living and the condition of both parties, and to all the other circumstances.

ThaiLawOnline translation

Section 1506

Full text

If a spouse entered into the marriage through fraud of such gravity that without it the marriage would not have been made, the marriage is voidable. Paragraph one does not apply where the fraud was committed by a third person without the knowledge of the other spouse. The right to apply for annulment of the marriage on the ground of fraud is extinguished when ninety days have elapsed from the date on which the fraud was known or ought to have been known, or when one year has elapsed from the date of marriage.

ThaiLawOnline translation

Section 1512

Full text

The provisions on the effects of divorce by judgment apply mutatis mutandis to the effects of the annulment of a marriage.

ThaiLawOnline translation

ไทย

มาตรา 1495

ข้อความเต็ม

การสมรสที่ฝ่าฝืนมาตรา ๑๔๔๙ มาตรา ๑๔๕๐ มาตรา ๑๔๕๒ และมาตรา ๑๔๕๘ เป็นโมฆะ

ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)

มาตรา 1503

ข้อความเต็ม

เหตุที่จะขอให้ศาลพิพากษาเพิกถอนการสมรส เพราะเหตุว่าเป็นโมฆียะ มีเฉพาะในกรณีที่คู่สมรสทำการฝ่าฝืนมาตรา ๑๔๔๘ มาตรา ๑๕๐๕ มาตรา ๑๕๐๖ มาตรา ๑๕๐๗ และมาตรา ๑๕๐๙

มาตรา 1496

ข้อความเต็ม

คำพิพากษาของศาลเท่านั้นที่จะแสดงว่า การสมรสที่ฝ่าฝืนมาตรา ๑๔๔๙ มาตรา ๑๔๕๐ และมาตรา ๑๔๕๘ เป็นโมฆะ คู่สมรส บิดามารดา หรือผู้สืบสันดานของคู่สมรสอาจร้องขอให้ศาลพิพากษาว่าการสมรสเป็นโมฆะได้ ถ้าไม่มีบุคคลดังกล่าว ผู้มีส่วนได้เสียจะร้องขอให้อัยการเป็นผู้ร้องขอต่อศาลก็ได้

มาตรา 1497

ข้อความเต็ม

การสมรสที่เป็นโมฆะ เพราะฝ่าฝืนมาตรา ๑๔๕๒ บุคคลผู้มีส่วนได้เสียคนใดคนหนึ่งจะกล่าวอ้างขึ้น หรือจะร้องขอให้ศาลพิพากษาว่าการสมรสเป็นโมฆะก็ได้

มาตรา 1499แก้ไขเมื่อ 23 มกราคม 2568

ข้อความเต็ม

การสมรสที่เป็นโมฆะ เพราะฝ่าฝืนมาตรา ๑๔๔๙ มาตรา ๑๔๕๐ หรือมาตรา ๑๔๕๘ ไม่ทำให้ผู้สมรสโดยสุจริตเสื่อมสิทธิที่ได้มาเพราะการสมรสก่อนมีคำพิพากษาถึงที่สุดให้เป็นโมฆะ การสมรสที่เป็นโมฆะเพราะฝ่าฝืนมาตรา ๑๔๕๒ ไม่ทำให้ผู้สมรสโดยสุจริตเสื่อมสิทธิที่ได้มา เพราะการสมรสก่อนที่บุคคลใดบุคคลหนึ่งนั้นรู้ถึงเหตุที่ทำให้การสมรสเป็นโมฆะ แต่การสมรสที่เป็นโมฆะดังกล่าว ไม่ทำให้คู่สมรสเกิดสิทธิรับมรดกในฐานะทายาทโดยธรรมของคู่สมรสอีกฝ่ายหนึ่ง การสมรสที่เป็นโมฆะเพราะฝ่าฝืนมาตรา ๑๔๔๙ มาตรา ๑๔๕๐ หรือมาตรา ๑๔๕๘ หรือฝ่าฝืนมาตรา ๑๔๕๒ ถ้าคู่สมรสฝ่ายใดได้สมรสโดยสุจริตฝ่ายนั้นมีสิทธิเรียกค่าทดแทนได้ และถ้าการสมรสที่เป็นโมฆะนั้นทำให้ฝ่ายที่ได้สมรสโดยสุจริตต้องยากจนลงเพราะไม่มีรายได้พอจากทรัพย์สิน หรือจากการงานที่เคยทำอยู่ก่อนมีคำพิพากษาถึงที่สุด หรือก่อนที่จะได้รู้ว่าการสมรสของตนเป็นโมฆะ แล้วแต่กรณี ฝ่ายนั้นมีสิทธิเรียกค่าเลี้ยงชีพได้ด้วย สิทธิเรียกค่าเลี้ยงชีพในกรณีนี้ให้นำมาตรา ๑๕๒๖ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๑๕๒๘ มาใช้บังคับโดยอนุโลม สิทธิเรียกร้องค่าทดแทน หรือค่าเลี้ยงชีพตามวรรคสาม มีกำหนดอายุความสองปีนับแต่วันที่มีคำพิพากษาถึงที่สุด สำหรับกรณีการสมรสเป็นโมฆะเพราะฝ่าฝืนมาตรา ๑๔๔๙ มาตรา ๑๔๕๐ หรือมาตรา ๑๔๕๘ หรือนับแต่วันที่รู้ถึงเหตุที่ทำให้การสมรสเป็นโมฆะ สำหรับกรณีการสมรสเป็นโมฆะเพราะฝ่าฝืนมาตรา ๑๔๕๒

มาตรา 1498แก้ไขเมื่อ 23 มกราคม 2568

ข้อความเต็ม

การสมรสที่เป็นโมฆะไม่ก่อให้เกิดความสัมพันธ์ทางทรัพย์สินระหว่างคู่สมรส ในกรณีที่การสมรสเป็นโมฆะ ทรัพย์สินที่ฝ่ายใดมีหรือได้มาไม่ว่าก่อนหรือหลังการสมรส รวมทั้งดอกผลคงเป็นของฝ่ายนั้น ส่วนบรรดาทรัพย์สินที่ทำมาหาได้ร่วมกันให้แบ่งคนละครึ่ง เว้นแต่ศาลจะเห็นสมควรสั่งเป็นประการอื่น เมื่อได้พิเคราะห์ถึงภาระในครอบครัว ภาระในการหาเลี้ยงชีพ และฐานะของคู่กรณีทั้งสองฝ่าย ตลอดจนพฤติการณ์อื่นทั้งปวงแล้ว

มาตรา 1506

ข้อความเต็ม

ถ้าคู่สมรสได้ทำการสมรสโดยถูกกลฉ้อฉลอันถึงขนาดซึ่งถ้ามิได้มีกลฉ้อฉลนั้นจะไม่ทำการสมรส การสมรสนั้นเป็นโมฆียะความในวรรคหนึ่ง ไม่ใช้บังคับในกรณีที่กลฉ้อฉลนั้นเกิดขึ้นโดยบุคคลที่สามโดยคู่สมรสอีกฝ่ายหนึ่งมิได้รู้เห็นด้วยสิทธิขอเพิกถอนการสมรสเพราะถูกกลฉ้อฉลเป็นอันระงับเมื่อเวลาได้ผ่านพ้นไปแล้วเก้าสิบวันนับแต่วันที่รู้หรือควรได้รู้ถึงกลฉ้อฉล หรือเมื่อเวลาได้ผ่านพ้นไปแล้วหนึ่งปี นับแต่วันสมรส

มาตรา 1512

ข้อความเต็ม

ให้นำบทบัญญัติว่าด้วยผลของการหย่าโดยคำพิพากษามาใช้บังคับแก่ผลของการเพิกถอนการสมรสโดยอนุโลม

Français

Article 1495

Le mariage contraire aux articles 1449, 1450, 1452 et 1458 est nul.

résumé non officiel

Article 1503

Le mariage n'est annulable, et son annulation ne peut être demandée au tribunal pour ce motif, que si les époux ont contrevenu aux articles 1448, 1505, 1506, 1507 et 1509.

résumé non officiel

Article 1496

Seul un jugement du tribunal peut déclarer nul un mariage contracté en violation des articles 1449, 1450 et 1458. Les époux, leurs père et mère ou leurs descendants peuvent demander au tribunal de prononcer la nullité. À défaut de ces personnes, tout intéressé peut demander au ministère public d'en saisir le tribunal.

résumé non officiel

Article 1497

La nullité d'un mariage contracté en violation de l'article 1452 peut être invoquée par tout intéressé, qui peut aussi demander au tribunal de la prononcer.

résumé non officiel

Article 1499Modifié le 23 janvier 2025

Le mariage nul pour violation des articles 1449, 1450 ou 1458 ne prive pas l'époux de bonne foi des droits acquis par le mariage avant le jugement définitif ; pour violation de l'article 1452, de ceux acquis avant que l'un d'eux connaisse la cause de nullité, mais ce mariage ne donne pas droit à la succession de l'autre comme héritier légal. L'époux de bonne foi peut réclamer une indemnité et, s'il s'appauvrit faute de revenus suffisants de ses biens ou du travail exercé avant le jugement définitif ou avant de connaître la nullité, une pension alimentaire (articles 1526 alinéa 1 et 1528 par analogie). Prescription : deux ans dès le jugement définitif ou, pour l'article 1452, dès la connaissance de la cause.

résumé non officiel

Article 1498Modifié le 23 janvier 2025

Le mariage nul ne crée aucun rapport patrimonial entre les époux. Chacun conserve les biens qu'il avait ou a acquis avant ou après le mariage, fruits compris. Les biens acquis ensemble sont partagés par moitié, sauf décision contraire du tribunal tenant compte des charges familiales, des charges de subsistance, de la situation des deux parties et de toutes autres circonstances.

résumé non officiel

Article 1506

Le mariage contracté sous l'effet d'un dol d'une gravité telle que, sans lui, l'époux ne se serait pas marié est annulable. Cette règle ne s'applique pas lorsque le dol émane d'un tiers à l'insu de l'autre époux. Le droit de demander l'annulation pour dol s'éteint quatre-vingt-dix jours après que l'époux a connu ou aurait dû connaître le dol, ou un an après la date du mariage.

résumé non officiel

Article 1512

Les dispositions relatives aux effets du divorce prononcé par jugement s'appliquent par analogie aux effets de l'annulation du mariage.

résumé non officiel