รีวิวโดย วิชุฑา อัตตะมัธคอน, LL.M., ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพทนายความ 3149/2556 จาก ThaiLawOnline ซึ่งเป็นบริษัทกฎหมายในประเทศไทยที่ให้บริการด้านกฎหมายแก่ชาวต่างชาติมาตั้งแต่ปี 2006.
บันทึกการปรับปรุง
- 4 พฤศจิกายน 2569: Added the statute box with Thai, English and French text and checked the page against the official text
แต่งงานที่เมืองไมอามี่ในปี 1990 กลายเป็นหม้ายในประเทศไทยในปี 2023 และต่อมาได้รับแจ้งจากผู้ที่ดูแลสามีที่เสียชีวิตว่าการแต่งงานของเธอที่นี่ไม่ได้รับการรับรองตามกฎหมาย เพราะไม่เคยมีการจดทะเบียนที่สำนักงานเขตในประเทศไทย ศาลฎีกา คำพิพากษาที่ 170/2569 (ค.ศ. 2026) (คดีดำเลขที่ พ.630/2568 ซึ่งอุทธรณ์มาจาก ศาลอุทธรณ์ ภาค 6) ศาลฎีกาแห่งประเทศไทยได้ปฏิเสธข้อโต้แย้งดังกล่าวอย่างสิ้นเชิง และในการทำเช่นนั้น ได้ให้คำตอบที่ชัดเจนและอ้างอิงได้แก่คู่รักที่แต่งงานกันในต่างประเทศ ในคดีที่วินิจฉัยตามมาตรา 1459 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ สำหรับคำถามที่พบบ่อยที่สุดคำถามหนึ่งที่เราได้ยินที่ ThaiLawOnline: การสมรสในต่างประเทศของฉันมีผลสมบูรณ์ตามกฎหมายในประเทศไทยหรือไม่
ตรวจทานครั้งล่าสุด: 31 สิงหาคม 2569 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 170/2569 ได้อ่านฉบับเต็มเป็นภาษาไทยจนถึงบทสรุปสุดท้ายจากบันทึกของ deka.in.th และได้ตรวจสอบรายละเอียดคดีจากแหล่งข้อมูลดังกล่าวแล้ว มาตรา 1459 วรรคหนึ่ง, 1658, 1705 และ 1718 แห่ง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ได้รับการอ่านเทียบกับข้อความภาษาไทยในประมวลกฎหมายฉบับมีคำอธิบายของเราเอง และมาตรา 20 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 ได้รับการอ่านทีละวรรคจากตัวบทภาษาไทยที่เผยแพร่ของพระราชบัญญัติดังกล่าว คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2102/2551 ซึ่งอ้างไว้ในที่นี้สำหรับสถานะของคู่ชีวิตที่ไม่ได้จดทะเบียนสมรส ได้รับการอ่านฉบับเต็มเป็นภาษาไทย ทะเบียนฐานะแห่งครอบครัว คร.22 อธิบายตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการจดทะเบียนครอบครัว พ.ศ. 2541.
ใช่ และคุณไม่จำเป็นต้องลงทะเบียนใหม่อีกครั้งในประเทศไทยเพื่อให้มีผล.
สารบัญ
การสมรสในต่างประเทศมีผลสมบูรณ์ในประเทศไทย
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 170/2569 ได้วินิจฉัยว่าอย่างไร
คู่สมรสนี้สมรสกันที่ฟลอริดาในปี 1990 ในพิธีที่ชอบด้วยกฎหมายของรัฐฟลอริดา ต่อมาสามีอาศัยอยู่และถึงแก่ความตายในประเทศไทย และผู้ที่ดูแลเขาในช่วงหลายเดือนสุดท้าย ซึ่งเป็นผู้รับพินัยกรรมตามพินัยกรรมของเขา ได้ยื่นคำร้องต่อศาลไทยเกี่ยวกับ กองมรดก, โดยอ้างว่าภริยาหม้ายไม่ได้เป็นคู่สมรสที่ชอบด้วยกฎหมาย เพราะการสมรสนั้นไม่เคยได้รับการจดทะเบียนหรือจดทะเบียนใหม่กับนายทะเบียนของไทย.
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการสมรสดังกล่าวมีความสมบูรณ์ในประเทศไทย โดยอ้างถึง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1459 วรรคหนึ่ง และ มาตรา 20 วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481. มาตรา 1459 วรรคหนึ่ง คือบทบัญญัติที่เป็นหัวใจสำคัญในเรื่องนี้ การสมรสระหว่างบุคคลซึ่งมีสัญชาติไทยกับบุคคลอื่นซึ่งได้กระทำในต่างประเทศ จะทำตามแบบที่กฎหมายไทยกำหนดไว้ก็ได้ หรือ ตามกฎหมายของประเทศที่การสมรสนั้นเกิดขึ้น ภายใต้มาตรา 1459 วรรคหนึ่ง การสมรสในต่างประเทศที่มีผู้มีสัญชาติไทยเป็นคู่สมรสอาจทำตามแบบของกฎหมายไทยหรือของประเทศที่ทำการสมรสก็ได้ และมาตรา 20 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมายก็ให้ผลเช่นเดียวกัน ศาลไม่พบพยานหลักฐานใดที่หักล้างทะเบียนสมรสของรัฐฟลอริดา การสมรสจึงสมบูรณ์ บทบัญญัติเหล่านี้กำหนดเรื่องแบบของการสมรส ไม่ใช่เงื่อนไขอื่นทุกประการของการสมรส ตามถ้อยคำของมาตรา 1459 บทบัญญัตินี้ครอบคลุมการสมรสในต่างประเทศระหว่างคนสัญชาติไทยด้วยกัน หรือระหว่างคนสัญชาติไทยกับคนต่างด้าว ดังนั้นคำพิพากษานี้จึงไม่ได้วินิจฉัยในตัวเองถึงการสมรสระหว่างคนต่างด้าวสองคน สำหรับกรณีนั้น หลักเรื่องแบบคือมาตรา 20 วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย ซึ่งเป็นบทบัญญัติของกฎหมาย ไม่ใช่คำพิพากษานี้ นั่นทำให้ภริยาหม้ายผู้นี้เป็น ทายาทโดยธรรม ในฐานะคู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่ตาม มาตรา 1629 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มีสิทธิได้รับมรดกตามส่วนที่กำหนดไว้ในมาตรา 1635.
กฎคือ ไม่จำเป็นต้องจดทะเบียนในประเทศไทย และไม่จำเป็นต้อง “จดทะเบียนใหม่” ที่ อำเภอ (ที่ว่าการอำเภอ) เพื่อให้การสมรสที่ได้กระทำโดยชอบในต่างประเทศมีผลทางกฎหมายอย่างสมบูรณ์ในประเทศไทย รวมถึงสิทธิในการรับมรดก.
รากฐานทางกฎหมาย: มาตรา 1459 และพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย
มีบทบัญญัติสองข้อที่ทำหน้าที่ในกรณีนี้ และควรค่าแก่การทำความเข้าใจเพราะบทบัญญัติเหล่านี้คุ้มครองคู่รักชาวไทย-ชาวต่างชาติและชาวต่างชาติกับชาวต่างชาติหลายพันคู่ที่อาศัยอยู่ในประเทศไทย.
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1459 วรรคหนึ่ง
การสมรสในต่างประเทศอาจทำได้ตามแบบที่กฎหมายไทยกำหนด หรือ ตามกฎหมายของประเทศที่การสมรสเกิดขึ้น กล่าวอีกนัยหนึ่งคือกฎหมายไทยเองระบุว่าการสมรสตามรูปแบบต่างประเทศเป็นรูปแบบการสมรสที่ยอมรับได้.
มาตรา 20 พระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481
มาตรา 20 มีสองวรรค และแต่ละวรรคกล่าวถึงเรื่องที่แตกต่างกัน. วรรคหนึ่ง กฎที่คนส่วนใหญ่หมายถึงคือ การสมรสที่ทำขึ้นตามแบบพิธีที่กฎหมายของประเทศที่ทำการสมรสกำหนดไว้นั้น เป็นการสมรสที่สมบูรณ์. วรรคสอง, ซึ่งเป็นวรรคที่ศาลฎีกาอ้างถึงในคดีนี้ ได้เพิ่มเติมว่า การสมรสที่ทำขึ้นในต่างประเทศระหว่างคนสัญชาติไทยด้วยกัน หรือระหว่างคนสัญชาติไทยกับชาวต่างชาติ ตามแบบพิธีที่กำหนดโดย แบบไทย กฎหมายก็เป็นการสมรสที่สมบูรณ์เช่นกัน ดังนั้น การสมรสที่ศาลในไมอามีซึ่งเป็นไปตามกฎหมายของรัฐฟลอริดา จึงเป็นไปตามกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลของไทยทั้งตามวรรคหนึ่งและตามมาตรา 1459 วรรคหนึ่ง แห่งประมวลกฎหมาย สำหรับภาพรวมว่าการสมรสภายใต้กฎหมายไทยโดยทั่วไปเป็นอย่างไร โปรดดูคู่มือของเราเกี่ยวกับ การแต่งงานในประเทศไทย และ ผลทางกฎหมายของการสมรสในประเทศไทย.
กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับหน้านี้
English
Section 20 Act on Conflict of Laws B.E. 2481
Full text
A marriage celebrated in accordance with the form prescribed by the law of the country where the marriage is celebrated is valid. A marriage between Thai subjects, or between a Thai subject and an alien, celebrated in a foreign country in accordance with the form prescribed by Thai law, is valid.
ThaiLawOnline translation
Section 1459
Full text
A marriage in a foreign country between Thai nationals, or between a Thai national and a foreigner, may be effected according to the form prescribed by Thai law or by the law of the country where it takes place. If the spouses desire to have the marriage registered according to Thai law, the registration shall be effected by a Thai Diplomatic or Consular Officer.
ThaiLawOnline translation
Section 17 Family Registration Act B.E. 2478
Full text
If any act concerning family status has been done in a foreign country in the form prescribed by the law of the country where it was done, an interested person may apply to have it recorded in Siam, but must submit the documents evidencing that act, duly certified, together with a Thai translation, at that party's own expense. If such an act has been done in a foreign country in the form prescribed by Siamese law, the Siamese diplomatic or consular officer shall send a duly certified copy of the register or record to the Ministry of Foreign Affairs for forwarding to the Ministry of Interior.
ThaiLawOnline translation
Section 19 Act on Conflict of Laws B.E. 2481
Full text
The conditions of marriage are governed by the law of the nationality of each party.
ThaiLawOnline translation
Section 1629
There are only six classes of statutory heirs, entitled in this order, subject to Section 1630 paragraph 2: (1) descendants; (2) parents; (3) full-blood siblings; (4) half-blood siblings; (5) grandparents; (6) uncles and aunts. The surviving spouse is also a statutory heir, subject to the special provisions of Section 1635.
Full text
There are only six classes of statutory heir and, subject to Section 1630 paragraph 2, each class is entitled to inherit in the following order: (1) descendants; (2) parents; (3) brothers and sisters of full blood; (4) brothers and sisters of half blood; (5) grandparents; (6) uncles and aunts. The surviving spouse is also a statutory heir, subject to the special provisions of Section 1635.
ThaiLawOnline translation
Section 1635
The surviving spouse takes the same share as a child where there are descendants (or their representatives); one half where there are full-blood siblings (or their representatives), or parents and no descendants; two thirds where there are half-blood siblings, grandparents, or uncles and aunts (or their representatives); and the whole estate where there is no statutory heir under Section 1629.
Full text
The order and the share of the surviving spouse in the estate of the deceased are as follows: (1) if there is an heir under Section 1629 (1) surviving, or represented as the case may be, the surviving spouse is entitled to the same share as an heir of the rank of a child; (2) if there is an heir under Section 1629 (3) surviving, or represented, or if there is no heir under Section 1629 (1) but there is an heir under Section 1629 (2), as the case may be, the surviving spouse is entitled to one half of the estate; (3) if there is an heir under Section 1629 (4) or (6) surviving, or represented, or an heir under Section 1629 (5), as the case may be, the surviving spouse is entitled to two thirds of the estate; (4) if there is none of the heirs listed in Section 1629, the surviving spouse is entitled to the whole estate.
ThaiLawOnline translation
Section 1718
Three classes of person cannot be an administrator of an estate: those who have not yet reached majority, those of unsound mind or whom the court has adjudged quasi-incompetent, and those whom the court has adjudged bankrupt.
Full text
The following persons cannot be administrators of an estate: (1) persons who have not yet reached majority; (2) persons of unsound mind, or persons whom the court has adjudged quasi-incompetent; (3) persons whom the court has adjudged bankrupt.
ThaiLawOnline translation
Section 1705
A will, or any clause in it, is void if it contravenes Section 1652, 1653, 1656, 1657, 1658, 1660, 1661 or 1663. The list is closed and covers the bar on a ward making a will in favour of the guardian or the guardian's close relatives before the guardianship account is rendered (Section 1652), the bar on the writer, the witnesses and their spouses taking a benefit (Section 1653), and the formal requirements for each type of will. Because the section applies to a clause as well as to a whole will, a single offending gift can fail while the rest of the will stands.
Full text
A will or clause in a will is void if it is contrary to the provisions of Section 1652, 1653, 1656, 1657, 1658, 1660, 1661, or 1663.
ThaiLawOnline translation
ไทย
มาตรา 20 พระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พุทธศักราช 2481
ข้อความเต็ม
การสมรสซึ่งได้ทำถูกต้องตามแบบที่บัญญัติไว้ในกฎหมายแห่งประเทศที่ทำการสมรสนั้น ย่อมเป็นอันสมบูรณ์ การสมรสระหว่างคนในบังคับไทย หรือคนในบังคับไทยกับคนต่างด้าว ซึ่งได้ทำในต่างประเทศโดยถูกต้องตามแบบที่กฎหมายไทยกำหนดไว้ ย่อมเป็นอันสมบูรณ์
ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)
มาตรา 1459
ข้อความเต็ม
การสมรสในต่างประเทศระหว่างคนที่มีสัญชาติไทยด้วยกัน หรือฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีสัญชาติไทย จะทำตามแบบที่กำหนดไว้ตามกฎหมายไทยหรือกฎหมายแห่งประเทศนั้นก็ได้ในกรณีที่คู่สมรสประสงค์จะจดทะเบียนตามกฎหมายไทย ให้พนักงานทูตหรือกงสุลไทยเป็นผู้รับจดทะเบียน
ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)
มาตรา 17 พระราชบัญญัติจดทะเบียนครอบครัว พุทธศักราช 2478
ข้อความเต็ม
ถ้าการใด ๆ อันเกี่ยวกับฐานะแห่งครอบครัวได้ทำขึ้นในต่างประเทศตามแบบซึ่งกฎหมายแห่งประเทศที่ทำขึ้นนั้นบัญญัติไว้ ผู้มีส่วนได้เสียจะขอให้บันทึกในประเทศสยามก็ได้ แต่ต้องยื่นเอกสารอันเป็นหลักฐานแห่งการนั้นโดยมีคำรับรองถูกต้องพร้อมกับคำแปลภาษาไทย ซึ่งฝ่ายนั้นต้องเป็นผู้ออกค่าใช้จ่าย ถ้าการดังกล่าวแล้วได้ทำขึ้นในต่างประเทศตามแบบซึ่งกฎหมายสยามบัญญัติไว้ ให้เจ้าพนักงานทูตหรือกงสุลสยามส่งสำเนาทะเบียนหรือบันทึกซึ่งได้รับรองถูกต้องแล้วไปยังกระทรวงการต่างประเทศเพื่อส่งต่อไปยังกระทรวงมหาดไทย
ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)
มาตรา 19 พระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พุทธศักราช 2481
ข้อความเต็ม
เงื่อนไขแห่งการสมรสให้เป็นไปตามกฎหมายสัญชาติของคู่กรณีแต่ละฝ่าย
ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)
มาตรา 1629
ข้อความเต็ม
ทายาทโดยธรรมมีหกลำดับเท่านั้น และภายใต้บังคับแห่งมาตรา ๑๖๓๐ วรรค ๒ แต่ละลำดับมีสิทธิได้รับมรดกก่อนหลังดังต่อไปนี้ คือ (๑) ผู้สืบสันดาน (๒) บิดามารดา (๓) พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน (๔) พี่น้องร่วมบิดาหรือร่วมมารดาเดียวกัน (๕) ปู่ ย่า ตา ยาย (๖) ลุง ป้า น้า อา คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่นั้นก็เป็นทายาทโดยธรรม ภายใต้บังคับของบทบัญญัติพิเศษแห่งมาตรา ๑๖๓๕
ข้อความจากฐานข้อมูลประมวลกฎหมายของเรา โปรดตรวจสอบกับข้อความทางการ (Thai text from our annotated code. Check it against the official text.)
มาตรา 1635
ข้อความเต็ม
ลำดับและส่วนแบ่งของคู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่ในการรับมรดกของผู้ตายนั้น ให้เป็นไปดังต่อไปนี้ (๑) ถ้ามีทายาทตามมาตรา ๑๖๒๙ (๑) ซึ่งยังมีชีวิตอยู่หรือมีผู้รับมรดกแทนที่ แล้วแต่กรณี คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่นั้น มีสิทธิได้ส่วนแบ่งเสมือนหนึ่งว่าตนเป็นทายาทชั้นบุตร (๒) ถ้ามีทายาทตามมาตรา ๑๖๒๙ (๓) และทายาทนั้นยังมีชีวิตอยู่หรือมีผู้รับมรดกแทนที่ หรือถ้าไม่มีทายาทตามมาตรา ๑๖๒๙ (๑) แต่มีทายาทตามมาตรา ๑๖๒๙ (๒) แล้วแต่กรณี คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่นั้นมีสิทธิได้รับมรดกกึ่งหนึ่ง (๓) ถ้ามีทายาทตามมาตรา ๑๖๒๙ (๔) หรือ (๖) และทายาทนั้นยังมีชีวิตอยู่ หรือมีผู้รับมรดกแทนที่ หรือมีทายาทตามมาตรา ๑๖๒๙ (๕) แล้วแต่กรณี คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่ มีสิทธิได้มรดกสองส่วนในสาม (๔) ถ้าไม่มีทายาทดังที่ระบุไว้ในมาตรา ๑๖๒๙ คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่นั้นมีสิทธิได้รับมรดกทั้งหมด
ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)
มาตรา 1718
ข้อความเต็ม
บุคคลต่อไปนี้จะเป็นผู้จัดการมรดกไม่ได้(๑) ผู้ซึ่งยังไม่บรรลุนิติภาวะ(๒) บุคคลวิกลจริต หรือบุคคลซึ่งศาลสั่งให้เป็นผู้เสมือนไร้ความสามารถ(๓) บุคคลซึ่งศาลสั่งให้เป็นคนล้มละลาย
ตรงตามข้อความในราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (Verbatim from the Royal Gazette / Office of the Council of State)
มาตรา 1705
ข้อความเต็ม
พินัยกรรมหรือข้อกำหนดพินัยกรรมนั้น ถ้าได้ทำขึ้นขัดต่อบทบัญญัติแห่งมาตรา ๑๖๕๒ ๑๖๕๓ ๑๖๕๖ ๑๖๕๗ ๑๖๕๘ ๑๖๖๐ ๑๖๖๑ หรือ ๑๖๖๓ ย่อมเป็นโมฆะ
ข้อความจากฐานข้อมูลประมวลกฎหมายของเรา โปรดตรวจสอบกับข้อความทางการ (Thai text from our annotated code. Check it against the official text.)
Français
Article 20 Act on Conflict of Laws B.E. 2481
Le mariage célébré selon la forme prescrite par la loi du pays de célébration est valable. Le mariage entre ressortissants thaïlandais, ou entre un ressortissant thaïlandais et un étranger, célébré à l'étranger selon la forme prescrite par la loi thaïlandaise, est également valable.
résumé non officiel
Article 1459
Le mariage célébré à l'étranger entre ressortissants thaïlandais, ou lorsque l'un des époux est de nationalité thaïlandaise, peut suivre la forme prévue par la loi thaïlandaise ou par la loi du pays concerné. Si les époux souhaitent l'enregistrer selon la loi thaïlandaise, l'enregistrement est effectué par l'agent diplomatique ou consulaire thaïlandais.
résumé non officiel
Article 17 Family Registration Act B.E. 2478
Un acte d'état familial passé à l'étranger selon la forme locale peut être inscrit au Siam à la demande de l'intéressé, sur pièces certifiées et traduction thaïe à ses frais. Passé selon la forme siamoise, l'agent diplomatique ou consulaire transmet copie certifiée aux Affaires étrangères, pour l'Intérieur.
résumé non officiel
Article 19 Act on Conflict of Laws B.E. 2481
Les conditions du mariage sont régies par la loi nationale de chaque partie.
résumé non officiel
Article 1629
Il n'existe que six ordres d'héritiers légaux, par rang, sous réserve de l'article 1630 alinéa 2: descendants; parents; frères et sœurs germains; frères et sœurs consanguins ou utérins; grands-parents; oncles et tantes. Le conjoint survivant est aussi héritier légal, selon l'article 1635.
résumé non officiel
Article 1635
Le conjoint survivant prend la part d'un enfant avec les descendants; la moitié avec les frères et soeurs germains ou, sans descendants, les parents; deux tiers avec les ordres 4, 5 ou 6; la totalité sans héritier de l'article 1629.
résumé non officiel
Article 1718
Ne peuvent être administrateurs de succession la personne n'ayant pas atteint la majorité, l'aliéné ou la personne déclarée quasi-incapable par le tribunal, et la personne déclarée en faillite par le tribunal.
résumé non officiel
Article 1705
Le testament ou la disposition testamentaire fait en violation des articles 1652, 1653, 1656, 1657, 1658, 1660, 1661 ou 1663 est nul.
résumé non officiel
คำพิพากษาศาลฎีกา
- 2742/2545 (2002): พี่น้องต่างมารดาเป็นทายาทโดยธรรม
แหล่งที่มา
- Act on Conflict of Laws B.E. 2481, เรียกดูเมื่อ 4 พฤศจิกายน 2569
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์, Office of the Council of State, เรียกดูเมื่อ 31 ตุลาคม 2569
- Family Registration Act B.E. 2478, เรียกดูเมื่อ 31 ตุลาคม 2569
- deka.supremecourt.or.th, Supreme Court of Thailand decisions database (copy held in our library), เรียกดูเมื่อ 19 กุมภาพันธ์ 2569
เหตุผลที่เรื่องนี้สำคัญ: คู่สมรสเป็นทายาทโดยธรรม
ภายใต้มาตรา 1629 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่เป็นทายาทโดยธรรมเสมอ โดยรับมรดกร่วมกับญาติทางสายโลหิตลำดับใดก็ตามที่มีอยู่ หากการสมรสไม่สมบูรณ์ สิ่งที่ภริยาหม้ายจะได้รับเป็นมรดกก็คือ ไม่มีอะไร เลยโดยสิทธิตามกฎหมาย ซึ่งเป็นชะตากรรมของคู่ชีวิตที่ไม่ได้สมรสกันในประเทศไทย ดังที่ศาลฎีกาได้ยืนยันไว้นานแล้วในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2102/2551 ความสมบูรณ์ของการสมรสจึงไม่ใช่เพียงเรื่องทางเทคนิค แต่เป็นความแตกต่างระหว่างการเป็นทายาทกับการเป็นคนนอกต่อกองมรดก คู่มือมรดกสำหรับชาวต่างชาติ ของเราอธิบายลำดับชั้นของทายาทโดยธรรมและส่วนแบ่งของคู่สมรสไว้โดยละเอียด.
หลักฐานที่โน้มน้าวศาล
สิ่งที่สำคัญไม่แพ้ตัวคำวินิจฉัยก็คือ ชุดพยานหลักฐาน ที่ศาลยอมรับเพื่อพิสูจน์การสมรสในต่างประเทศที่มีมาแล้ว 35 ปี นี่คือรายการตรวจสอบภาคปฏิบัติสำหรับทุกคนที่วันหนึ่งอาจจำเป็นต้องพิสูจน์การสมรสในต่างประเทศต่อศาลไทย, สำนักงานที่ดิน, ธนาคาร, หรือ การขอตั้งผู้จัดการมรดก นายทะเบียน
| เอกสาร | ออกหรือจัดทำโดย | สิ่งที่พิสูจน์ได้ |
|---|---|---|
| บันทึกการสมรสในต่างประเทศ | เสมียนศาล เคาน์ตีไมอามี-เดด รัฐฟลอริดา | การสมรสได้ถูกจัดขึ้นและจดทะเบียนภายใต้กฎหมายท้องถิ่น |
| การพิสูจน์ยืนยันความถูกต้องของบันทึก | หน่วยงานผู้ออกเอกสารแห่งเดียวกัน | ว่าบันทึกดังกล่าวเป็นเอกสารราชการที่แท้จริง |
| การแปลภาษาไทย | ผู้แปล (แนะนำให้ใช้ผู้แปลที่ได้รับการรับรอง; คำพิพากษาไม่ได้กล่าวถึงเรื่องนี้) | ทำให้เอกสารสามารถนำไปใช้ในกระบวนการพิจารณาคดีของศาลไทยได้ |
เอกสารสามฉบับ ไม่มีทะเบียนสมรสในไทยอยู่ในนั้น หากคุณแต่งงานนอกประเทศ ให้ขอรับทะเบียนสมรสจากสถานทูตหรือสถานกงสุลของไทยในประเทศนั้น สำเนาถูกต้องของทะเบียนสมรสของคุณ และเอกสารยืนยันการออกโดยหน่วยงานออกใบอนุญาต ตอนนี้, ในขณะที่ยังทำได้ง่าย ไม่ใช่หลายสิบปีต่อมาในระหว่างคดีมรดกที่มีข้อพิพาท.
“เธอไม่เคยแม้แต่จะมาร่วมงานศพด้วยซ้ำ” การโจมตีที่ล้มเหลว
ผู้ร้องยังแย้งด้วยว่าภรรยาหม้ายควรถูกตัดสิทธิ์จากการเป็นผู้จัดการมรดกเนื่องจากเธอไม่ได้ไปเยี่ยมผู้ตายในช่วงบั้นปลายชีวิตและไม่ได้มาร่วมงานศพ ศาลฎีกาไม่สะท้านสะเทือน เหตุผลในการตัดสิทธิ์ ผู้จัดการมรดก ตาม มาตรา 1718 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มีจำกัด และ “ไม่ไปร่วมงานศพ” ไม่ใช่หนึ่งในนั้น ในข้อเท็จจริง ศาลระบุว่าหญิงม่ายถูกผู้ร้องปิดบังไม่ให้รู้เรื่อง เพราะผู้ร้องไม่ได้แจ้งให้เธอทราบทั้งเรื่องการเสียชีวิตและเรื่องการยื่นคำร้องขอจัดการมรดก ไม่มีใครสามารถกีดกันคู่สมรสออกจากเรื่องของครอบครัว แล้วอ้างการที่เธอไม่อยู่เป็นหลักฐานว่าเธอไม่เหมาะสมได้ สิ่งที่ทำให้ผลของคดีพลิกคือพยานหลักฐานที่หญิงม่ายยื่นในชั้นศาลฎีกาเท่านั้น: ข้อความ LINE ระหว่างเธอกับผู้ร้อง ซึ่งแสดงว่าเธอได้สอบถามถึงสุขภาพของผู้ตายมาโดยตลอด ผู้ร้องไม่ได้ยื่นคำแก้และไม่ได้คัดค้าน ศาลจึงรับฟังพยานหลักฐานดังกล่าวตามมาตรา 87 (2) แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง. ผลลัพธ์: ศาลฎีกาเปลี่ยนแปลงคำพิพากษาของศาลล่างและแต่งตั้งให้ม่ายเป็นผู้จัดการมรดก เนื่องจากศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ต่างก็ยกคำร้องของเธอ.
บทเรียนเสริม: พินัยกรรมของผู้ตายตกเป็นโมฆะ (มาตรา 1658)
ยังมีคำวินิจฉัยประเด็นที่สองที่เงียบกว่าในคดีนี้ ซึ่งผู้อ่านทุกคนควรให้ความสำคัญ ผู้ตายได้ทำพินัยกรรมไว้เป็น เอกสารราชการ ที่อำเภอ และ ศาลชั้นต้น วินิจฉัยว่าพินัยกรรมนั้น เป็นโมฆะเนื่องจากไม่ปฏิบัติให้ถูกต้องตามแบบที่กำหนดไว้ในมาตรา 1658 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และจึงตกเป็นโมฆะภายใต้ มาตรา 1705. ผู้ยื่นคำร้องไม่ยื่นอุทธรณ์ต่อคำวินิจฉัยดังกล่าว ดังนั้นคำวินิจฉัยดังกล่าวจึงเป็นที่สิ้นสุดในชั้นต้น และไม่เคยถูกนำขึ้นสู่ศาลฎีกาเลย ดังนั้น ผ่านไปโดยไม่มีมรดก, ซึ่งก็เป็นเหตุผลที่สถานะความเป็นผู้สืบทอดตามกฎหมายของภรรยาจึงเป็นสิ่งที่สำคัญอย่างยิ่ง.
คำสั่งศาลเขต มักถูกโฆษณาว่าเป็นทางเลือกที่ “ปลอดภัย” เพราะมีเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจควบคุมอยู่เบื้องหลัง กรณีนี้แสดงให้เห็นว่าเจ้าหน้าที่อาจทำผิดพลาดได้ และเมื่อเกิดเหตุการณ์ดังกล่าวขึ้น พินัยกรรมก็ไร้ค่า เราได้รวบรวมคำวินิจฉัยที่สำคัญที่สุดเกี่ยวกับพินัยกรรมที่ล้มเหลวมาไว้ในบทวิเคราะห์ของเรา คำพิพากษาศาลฎีกาที่ชาวต่างชาติทุกคนที่ทำพินัยกรรมควรรู้, และเกิดอะไรขึ้นต่อไปใน หากคุณเสียชีวิตโดยไม่มีพินัยกรรมในประเทศไทย.
ข้อควรปฏิบัติสำหรับคู่รักที่แต่งงานในต่างประเทศ
ประการแรก การสมรสที่ถูกต้องตามแบบในประเทศที่ทำการสมรสย่อมมีผลสมบูรณ์ในประเทศไทย: คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 170/2569 เป็นบรรทัดฐานของศาลฎีกาที่คุณอ้างอิงได้ในกรณีที่มาตรา 1459 ใช้บังคับ (การสมรสที่มีผู้มีสัญชาติไทยเป็นคู่สมรส) และสำหรับการสมรสระหว่างคนต่างด้าวสองคน หลักที่ใช้คือมาตรา 20 วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย ประการที่สอง จัดเตรียมแฟ้มพยานหลักฐานของคุณตั้งแต่วันนี้ ได้แก่ ทะเบียนสมรสฉบับรับรอง การรับรองจากหน่วยงานผู้ออกเอกสาร และคำแปลภาษาไทยที่ได้รับการรับรอง ประการที่สาม การบันทึกการสมรสไว้ที่สำนักงานเขตของไทย (คร. 22) ยังคง มีประโยชน์ สำหรับการบริหารงานประจำวัน ธนาคาร สำนักงานที่ดิน การตรวจคนเข้าเมือง แต่ก็เป็นประโยชน์ที่ช่วยให้สะดวกสบาย ไม่ใช่เป็นเงื่อนไขในการมีผลบังคับใช้ จะมีการจัดทำร่างอย่างมืออาชีพ และดำเนินการอย่างถูกต้อง เพราะตามกรณีนี้แสดงให้เห็นว่า แม้แต่สำนักงานเขตก็อาจเป็นโมฆะได้ ในที่สุด หากการสมรสครั้งก่อนที่ต่างประเทศไม่เคยถูกยุติลง ก็การจดทะเบียนสมรสครั้งหลังในประเทศไทยก็ไม่สามารถมีผลบังคับใช้ได้ void สำหรับกรณีข้ามสมรส, เป็นคู่มือของเรา การเพิกถอนการสมรสในประเทศไทย อธิบาย.
คำถามที่พบบ่อย
การสมรสที่จัดขึ้นในต่างประเทศมีผลสมบูรณ์ตามกฎหมายในประเทศไทยหรือไม่
ใช่ การสมรสที่ถูกต้องตามแบบตามกฎหมายของประเทศที่ทำการสมรสย่อมมีผลสมบูรณ์ในประเทศไทย: มาตรา 20 วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 วางหลักทั่วไปไว้ และมาตรา 1459 วรรคหนึ่ง แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บัญญัติไว้ในทำนองเดียวกันสำหรับการสมรสในต่างประเทศที่มีผู้มีสัญชาติไทยเป็นคู่สมรส คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 170/2569 ยืนยันหลักนี้ในคดีที่วินิจฉัยตามมาตรา 1459 โดยไม่ต้องจดทะเบียนใหม่ที่สำนักงานเขต รวมถึงในเรื่องการรับมรดก คำพิพากษานี้ไม่ได้วินิจฉัยในตัวเองถึงการสมรสระหว่างคนต่างด้าวสองคนทุกกรณี ซึ่งต้องอาศัยมาตรา 20 วรรคหนึ่ง.
ฉันต้องจดทะเบียนการสมรสที่ทำในต่างประเทศของฉันที่สำนักงานเขตของไทยหรือไม่
ไม่จำเป็น การจดทะเบียนสมรสในประเทศไทย (คร. 22) เป็นความสะดวกในทางปกครองที่ช่วยให้ชีวิตประจำวันง่ายขึ้น แต่ไม่ได้เป็นข้อบังคับเพื่อให้การสมรสหรือสิทธิในการรับมรดกที่เกิดขึ้นจากการสมรสนั้นมีผลทางกฎหมาย อย่างไรก็ตาม โปรดทราบว่าสำนักงานเขตหลายแห่งจะปฏิเสธการหย่าโดยความยินยอมหากการสมรสของคุณยังไม่ได้จดทะเบียนในประเทศไทย การจดทะเบียนสมรสนั้นมีข้อดีหลายประการ.
เอกสารใดที่พิสูจน์การสมรสในต่างประเทศต่อศาลไทย
ในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 170/2569 ศาลรับฟังเอกสารสามรายการ ได้แก่ ทะเบียนสมรสจากต่างประเทศ หนังสือรับรองจากหน่วยงานที่ออกเอกสาร (ในคดีนั้นคือเสมียนศาลของเคาน์ตีไมอามี-เดด) และคำแปลภาษาไทยของเอกสารแต่ละฉบับ คำพิพากษาไม่ได้ระบุว่าคำแปลได้รับการรับรอง เราแนะนำให้ใช้ผู้แปลที่ได้รับการรับรอง.
ญาติชาวไทยสามารถขัดขวางไม่ให้คู่สมรสชาวต่างชาติได้รับมรดกได้หรือไม่
ไม่ใช่ด้วยเหตุผลที่ว่าการสมรสเกิดขึ้นในต่างประเทศ และไม่ใช่ด้วยเหตุผลอย่างเช่นการไม่ไปเยี่ยมเยียนหรือไม่ได้มาร่วมงานศพ เหตุผลในการตัดคู่สมรสจากการเป็นทายาทหรือผู้จัดการมรดกนั้นมีจำกัดและกำหนดไว้โดยกฎหมาย (ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1718 สำหรับผู้จัดการมรดก).
ทำไมพินัยกรรมของผู้ตายจึงเป็นโมฆะในกรณีนี้
พินัยกรรมที่เขาทำที่อำเภอไม่เป็นไปตามแบบที่มาตรา 1658 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์กำหนด จึงเป็นโมฆะตามมาตรา 1705 ศาลชั้นต้นวินิจฉัยเช่นนั้นและไม่มีการอุทธรณ์ ประเด็นนี้จึงยุติไปแล้วเมื่อคดีขึ้นสู่ศาลฎีกา มรดกจึงตกทอดตามหลักเกณฑ์การรับมรดกโดยไม่มีพินัยกรรม โดยหญิงม่ายได้รับมรดกในฐานะทายาทโดยธรรม.
กรณีนี้ใช้กับการสมรสระหว่างบุคคลเพศเดียวกันที่จัดขึ้นในต่างประเทศด้วยหรือไม่
นับตั้งแต่กฎหมายสมรสเท่าเทียมของประเทศไทยมีผลบังคับใช้ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2568 กฎหมายไทยได้ให้การรับรองการสมรสโดยไม่คำนึงถึงเพศ และหลักการว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมายแบบเดียวกันก็ย่อมนำมาใช้บังคับด้วย กรณีเฉพาะอาจก่อให้เกิดประเด็นเรื่องบทบัญญัติเปลี่ยนผ่าน ดังนั้น โปรดขอคำปรึกษาเกี่ยวกับสถานการณ์เฉพาะของคุณ
บทความนี้เป็นข้อมูลทางกฎหมายทั่วไปเกี่ยวกับกฎหมายไทย ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย สำหรับคำปรึกษาเกี่ยวกับสถานการณ์เฉพาะของคุณ โปรดปรึกษาทนายความที่มีคุณสมบัติเหมาะสม.
ลิงก์ : ศาลฎีกาไทย (วิกิพีเดีย)
ข่าวสารกฎหมายไทย ฟรีทางอีเมล
อัปเดตข่าวสารเป็นภาษาอังกฤษที่เข้าใจง่ายเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของกฎหมายไทยที่ส่งผลกระทบต่อชาวต่างชาติ: อสังหาริมทรัพย์, วีซ่า, การสมรส, ธุรกิจ และพินัยกรรม จดหมายข่าวสั้นเพียงฉบับเดียวต่อเดือน จากสำนักงานกฎหมายที่ดำเนินงานมาตั้งแต่ปี 2549 ไม่มีการส่งสแปม ยกเลิกรับได้ทุกเมื่อ.