มาตรา 167: หน้าที่ศาลในการสั่งค่าฤชาธรรมเนียมในคำพิพากษา

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 928/2568 (2025)

   ศาลชั้นต้นที่มิได้สั่งเรื่องค่าฤชาธรรมเนียมย่อมไม่ชอบด้วยมาตรา 167 และศาลฎีกาเห็นสมควรแก้ไขให้ถูกต้องโดยสั่งเรื่องค่าฤชาธรรมเนียมเอง

   ในการพิพากษากลับคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ศาลฎีกาตั้งข้อสังเกตว่าศาลชั้นต้นมิได้สั่งเรื่องค่าฤชาธรรมเนียม ซึ่งไม่ชอบด้วยมาตรา 167 จึงแก้ไขให้ถูกต้องโดยให้ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสามศาลเป็นพับ

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4687/2566 (2023)

   ในคดีแพ่งที่เกี่ยวเนื่องกับคดีอาญา เป็นหน้าที่ของศาลตามมาตรา 167 ประกอบประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 40 ที่จะต้องสั่งเรื่องค่าฤชาธรรมเนียมไว้ในคำพิพากษา ศาลอุทธรณ์ที่มิได้สั่งในคดีส่วนแพ่งจึงไม่ชอบ

   ศาลวินิจฉัยว่าการสั่งเรื่องค่าฤชาธรรมเนียมในคดีส่วนแพ่งที่เกี่ยวเนื่องกับคดีอาญาเป็นหน้าที่บังคับตามมาตรา 167 ประกอบประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 40 เมื่อเป็นปัญหาเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อย ศาลฎีกาจึงแก้ไขการที่ศาลอุทธรณ์มิได้สั่งค่าฤชาธรรมเนียมคดีส่วนแพ่งให้ถูกต้อง แม้ไม่มีคู่ความยกขึ้น

3. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5063/2565 (2022)

   ค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีเป็นค่าฤชาธรรมเนียมประเภทหนึ่งที่กฎหมายบังคับให้ศาลต้องสั่งไม่ว่าคู่ความจะมีคำขอหรือไม่ ตามมาตรา 167 ประกอบมาตรา 149 วรรคหนึ่ง และตาราง 7 ท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง จำนวนอยู่ในดุลพินิจของศาล มิใช่ต้องให้เป็นพับเสมอเพียงเพราะอีกฝ่ายไม่ได้ขอ

   ศาลวินิจฉัยว่าค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีเป็นค่าฤชาธรรมเนียมที่ศาลต้องสั่งตามมาตรา 167 ประกอบมาตรา 149 วรรคหนึ่ง และตาราง 7 ไม่ว่าจะมีคำขอหรือไม่ โดยจำนวนอยู่ในดุลพินิจของศาล การที่ศาลชั้นต้นให้ผู้ร้องชดใช้ค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีแม้ผู้คัดค้านไม่ได้ขอจึงชอบแล้ว

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา