149 — ค่าฤชาธรรมเนียมและค่าธรรมเนียมศาล
คนบทกฎหมาย
ค่าฤชาธรรมเนียม ได้แก่ ค่าธรรมเนียมศาล ค่าสืบพยานหลักฐานนอกศาล ค่าป่วยการ ค่าพาหนะเดินทาง และค่าเช่าที่พักของพยาน ผู้เชี่ยวชาญ ล่าม และเจ้าพนักงานศาล ค่าทนายความ ค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดี ตลอดจนค่าธรรมเนียมหรือค่าใช้จ่ายอื่น ๆ บรรดาที่กฎหมายบังคับให้ชำระ
ภายใต้บังคับบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้หรือกฎหมายอื่น ว่าด้วยการยกเว้นค่าธรรมเนียมศาล ค่าธรรมเนียมศาลที่เป็นค่าขึ้นศาล ให้คู่ความผู้ยื่นคำฟ้องเป็นผู้ชำระเมื่อยื่นคำฟ้อง
ค่าธรรมเนียมศาลนั้น ให้ชำระหรือนำมาวางศาลเป็นเงินสดหรือเช็คซึ่งธนาคารรับรอง โดยเจ้าพนักงานศาลออกใบรับให้ หรือตามวิธีการที่กำหนดไว้ในข้อกำหนดของประธานศาลฎีกา
คำฟ้อง คำฟ้องอุทธรณ์ คำฟ้องฎีกา คำร้องสอด คำให้การ หรือคำร้องคำขออื่นซึ่งได้ยื่นต่อศาลพร้อมคำร้องขอยกเว้นค่าธรรมเนียมศาลตามมาตรา ๑๕๖ ตลอดจนการดำเนินกระบวนพิจารณาในชั้นไต่สวนคำร้องดังกล่าว ไม่ต้องนำเงินค่าธรรมเนียมศาลและเงินวางศาลมาชำระ เว้นแต่ศาลจะได้ยกคำร้องนั้นเสีย
คำแปลภาษาไทย
Litigation costs comprise: court fees; the cost of taking evidence outside the court; witness attendance allowances, travel expenses, and accommodation costs of witnesses, experts, interpreters, and court officers; lawyers' fees; the costs of conducting the case; and all other fees or expenses that the law requires to be paid.
Subject to the provisions of this Code or of other law on the waiver of court fees, the court fee that is the filing fee shall be paid by the party filing the complaint when the complaint is filed.
Court fees shall be paid or deposited with the court in cash or by a bank-certified cheque, with a court officer issuing a receipt, or by the method fixed in the regulations of the President of the Supreme Court.
A complaint, memorandum of appeal, memorandum of further appeal, complaint in intervention, answer, or other application filed with the court together with an application for waiver of court fees under Section 156, as well as the proceedings in the inquiry into that application, need not be accompanied by payment of court fees or money deposited with the court, unless the court dismisses that application.
คำแปลนี้ยังไม่เป็นที่ทราบจากสำนักงาน — กรุณาอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุสำนักงาน
มาตรา 149 เป็นบทเปิดของส่วนว่าด้วยค่าธรรมเนียมศาล โดยนิยามค่าฤชาธรรมเนียมอย่างกว้าง ครอบคลุมค่าธรรมเนียมศาล ค่าสืบพยานนอกศาล ค่าป่วยการ ค่าพาหนะและค่าเช่าที่พักของพยาน ผู้เชี่ยวชาญ ล่าม และเจ้าพนักงานศาล ค่าทนายความ ค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดี และค่าธรรมเนียมอื่นที่กฎหมายบังคับให้ชำระ วางหลักว่าค่าขึ้นศาลให้ผู้ยื่นคำฟ้องชำระเมื่อยื่นฟ้อง และให้ชำระเป็นเงินสดหรือเช็คที่ธนาคารรับรองหรือตามข้อกำหนดของประธานศาลฎีกา ทั้งเชื่อมโยงกับมาตรา 156 ว่าด้วยการยกเว้นค่าธรรมเนียม ผู้ที่ยื่นพร้อมคำร้องขอยกเว้นไม่ต้องชำระเว้นแต่ศาลยกคำร้อง ค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีถือเป็นค่าฤชาธรรมเนียมประเภทหนึ่งที่ศาลต้องมีคำสั่งไม่ว่าคู่ความจะขอหรือไม่
ความสำคัญต่อ
การฟ้องคดีมีค่าใช้จ่าย มาตรานี้นิยามทุกอย่างที่ถือเป็นค่าฤชาธรรมเนียม ตั้งแต่ค่าขึ้นศาลไปจนถึงค่าทนายความและค่าใช้จ่ายของพยานและผู้เชี่ยวชาญ ในคดีหนี้เงินส่วนใหญ่ค่าขึ้นศาลคิดเป็นร้อยละของจำนวนที่เรียกร้องและต้องชำระเมื่อยื่นฟ้อง จึงควรเตรียมงบไว้แต่เนิ่น หากไม่มีกำลังชำระ ท่านขอยกเว้นค่าธรรมเนียมตามมาตรา 156 ได้ และไม่ต้องชำระระหว่างพิจารณาคำร้อง เว้นแต่ศาลยกคำร้อง
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5063/2565 (2022)
ค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีเป็นค่าฤชาธรรมเนียมประเภทหนึ่งซึ่งศาลต้องมีคำสั่งไม่ว่าคู่ความจะมีคำขอหรือไม่ ตามมาตรา 167 ประกอบมาตรา 149 วรรคหนึ่ง
ศาลวินิจฉัยว่าค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีเป็นค่าฤชาธรรมเนียมประเภทหนึ่งตามมาตรา 149 วรรคหนึ่ง และตามมาตรา 167 ศาลต้องมีคำสั่งกำหนดตามจำนวนที่เห็นสมควรตามตารางท้ายประมวลกฎหมาย ไม่ว่าคู่ความจะขอหรือไม่ การให้ผู้ร้องชดใช้ค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีจึงชอบแล้ว
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1046/2562 (2019)
ผู้ขอบังคับคดีต้องเป็นผู้ชำระค่าธรรมเนียมยึดทรัพย์สินซึ่งไม่มีการขายหรือจำหน่าย ตามมาตรา 149 วรรคหนึ่ง ประกอบบทว่าด้วยค่าธรรมเนียมและตารางท้ายประมวลกฎหมาย
เมื่อการยึดถูกเพิกถอนเพราะความผิดของโจทก์เอง ศาลวินิจฉัยว่าโจทก์ในฐานะผู้ขอบังคับคดีต้องชำระค่าธรรมเนียมยึดทรัพย์สินซึ่งไม่มีการขายในอัตราร้อยละ 3.5 ของราคาทรัพย์ ตามมาตรา 149 วรรคหนึ่ง ประกอบมาตรา 153, 153/1 และตารางท้ายประมวลกฎหมาย
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3330/2566 (2023)
ค่าธรรมเนียมศาลที่เป็นค่าขึ้นศาลตามมาตรา 149 เป็นเรื่องคดีแพ่ง และไม่ใช้กับคดีส่วนแพ่งที่รวมกับคดีอาญา ซึ่งห้ามเรียกค่าธรรมเนียมนอกจากที่บัญญัติไว้ในหมวดว่าด้วยวิธีพิจารณาความอาญา
โจทก์อ้างว่าจำเลยไม่ได้วางค่าขึ้นศาลชั้นอุทธรณ์ในคดีส่วนแพ่งตามมาตรา 149 จึงไม่ชอบที่ศาลอุทธรณ์รับวินิจฉัย ศาลวินิจฉัยว่าคดีนี้เป็นคดีอาญาซึ่งตามกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาห้ามเรียกค่าธรรมเนียมนอกจากที่บัญญัติไว้ ค่าขึ้นศาลตามมาตรา 149 จึงไม่ใช้กับคดีส่วนแพ่ง
คำพิพากษาที่คัดเลือกการพิจารณาคดีจากเทคโนโลยีศาลฎีกาคำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
เลย
ค่าฤชาธรรมเนียมในคดีแพ่งรวมอะไรบ้าง
ตามมาตรา 149 ค่าฤชาธรรมเนียมรวมค่าธรรมเนียมศาล ค่าสืบพยานนอกศาล ค่าป่วยการ ค่าพาหนะและค่าที่พักของพยาน ผู้เชี่ยวชาญ ล่าม และเจ้าพนักงานศาล ค่าทนายความ ค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดี และค่าธรรมเนียมอื่นที่กฎหมายบังคับ
ใครชำระค่าขึ้นศาลและเมื่อใด
ตามมาตรา 149 ค่าขึ้นศาลให้ผู้ยื่นคำฟ้องชำระเมื่อยื่นฟ้อง เป็นเงินสดหรือเช็คที่ธนาคารรับรอง ภายใต้หลักเกณฑ์การยกเว้นค่าธรรมเนียม
ผู้ที่ไม่มีกำลังชำระค่าธรรมเนียมศาลยังฟ้องคดีได้หรือไม่
ได้ มาตรา 149 กำหนดว่าการยื่นพร้อมคำร้องขอยกเว้นค่าธรรมเนียมศาลตามมาตรา 156 ไม่ต้องชำระค่าธรรมเนียม เว้นแต่ศาลยกคำร้องนั้น