ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 114: ชนิดของหลักประกัน
ตัวบทกฎหมาย
เมื่อจะปล่อยชั่วคราวโดยให้มีประกันและหลักประกันด้วย ก่อนปล่อยตัวไป ให้ผู้ร้องขอประกันจัดหาหลักประกันมาดังต้องการหลักประกันมี ๓ ชนิด คือ
(๑) มีเงินสดมาวาง
(๒) มีหลักทรัพย์อื่นมาวาง
(๓) มีบุคคลมาเป็นหลักประกันโดยแสดงหลักทรัพย์
คำแปลภาษาอังกฤษ
When provisional release is to be granted with a bond and security as well, before the release the applicant for bail shall furnish the security as required. Security is of three kinds, namely: (1) placing cash on deposit; (2) placing other assets on deposit; (3) providing a person as security by showing assets.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 114 กำหนดรูปแบบของหลักประกันเมื่อการปล่อยชั่วคราวต้องมีมากกว่าประกันเปล่า ผู้ร้องขอประกันต้องจัดหาหลักประกันก่อนปล่อยตัว และจำกัดไว้สามชนิด คือ เงินสด หลักทรัพย์อื่น หรือบุคคลเป็นหลักประกันโดยแสดงหลักทรัพย์ ประกอบกับกลไกสัญญาประกันตามมาตรา 112 และกรอบตามมาตรา 110 ซึ่งกำหนดว่าเมื่อใดต้องมีหลักประกัน (มิใช่ประกันเพียงอย่างเดียว) ศาลฎีกาวางแนวสองประการเกี่ยวกับมาตรานี้ คือ หลักประกันไม่จำต้องเป็นกรรมสิทธิ์ของผู้ประกันแต่ผู้เดียว และหลักประกันตามมาตรานี้เป็นเพียงหลักประกันเบื้องต้น เจ้าหนี้ตามสัญญาประกันจึงบังคับเอาจากทรัพย์สินของผู้ประกันได้จนสิ้นเชิงโดยใช้วิธีบังคับคดีทางแพ่งผ่านมาตรา 15 มิได้จำกัดเพียงทรัพย์ที่วางไว้เช่นการจำนอง
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
การเลือกรูปแบบหลักประกันมีความสำคัญ เงินสดง่ายที่สุดแต่ผูกเงินไว้ โฉนดที่ดินหรือบุคคลที่แสดงหลักทรัพย์ช่วยให้ไม่ต้องใช้เงินสด แต่เปิดให้บังคับเอาจากทรัพย์สินทั้งหมดของผู้นั้น เพราะศาลถือว่าเป็นเพียงหลักประกันเบื้องต้นและให้บังคับเอาจากผู้ประกันที่ผิดนัดได้จนสิ้นเชิง ทรัพย์ที่นำมาวางไม่จำต้องเป็นของผู้ประกันแต่ผู้เดียว บุคคลภายนอกอาจยินยอมให้นำที่ดินมาวางได้ เนื่องจากการบังคับตามสัญญาประกันใช้วิธีบังคับคดีทางแพ่ง จึงเชื่อมโยงกับการติดตามหนี้ ดูวิธีการบังคับคดีที่ /debt-collection-lawyer-in-thailand/
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 932/2538 (1995)
ผู้ที่ยื่นคำร้องและเป็นผู้ประกันมีหน้าที่จัดหาหลักประกันตามมาตรา 114 แต่ไม่มีกฎหมายใดบังคับว่าหลักประกันต้องเป็นกรรมสิทธิ์ของผู้ประกันแต่ผู้เดียว การจัดหาที่ดินของผู้อื่นซึ่งยินยอมมาเป็นหลักประกันย่อมสมบูรณ์ และไม่ทำให้ผู้ประกันเป็นเพียงตัวแทนของเจ้าของที่ดิน
จำเลยที่ 1 นำที่ดินของจำเลยที่ 2 ซึ่งยินยอมมาเป็นหลักประกัน ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าชอบด้วยมาตรา 114 และไม่รับข้อโต้แย้งว่าผู้ประกันเป็นเพียงตัวแทนของเจ้าของที่ดิน
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 791/2531 (1988)
หลักประกันที่ระบุในสัญญาประกันเป็นเพียงหลักประกันเบื้องต้นตามมาตรา 114 สัญญาประกันมิใช่การจำนองตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 702 เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาในสัญญาประกันที่ผิดนัดจึงยึดและขายทอดตลาดทรัพย์สินอื่นของผู้ประกันได้จนกว่าจะครบจำนวนหนี้ มิได้จำกัดเพียงทรัพย์ที่วางไว้
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าเนื่องจากหลักประกันเป็นเพียงหลักประกันเบื้องต้นและสัญญาประกันมิใช่การจำนอง เจ้าหนี้จึงบังคับคดีเอาจากทรัพย์สินทั้งหมดของผู้ประกันได้จนกว่าจะชำระหนี้ครบ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 553/2510 (1967)
กรณีมีบุคคลเป็นประกันโดยแสดงหลักทรัพย์ตามมาตรา 114(3) ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามิได้บัญญัติวิธีบังคับไว้ จึงนำวิธีบังคับคดีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้โดยผ่านมาตรา 15 เจ้าหนี้ตามคำสั่งศาลของผู้ประกันย่อมยึดและขายทอดตลาดทรัพย์ของผู้นั้นได้จนสิ้นเชิงเพื่อชำระค่าปรับตามคำสั่งศาล
เมื่อนายประกันไม่ชำระเงินตามคำสั่งศาล ศาลฎีกานำวิธีบังคับคดีทางแพ่งมาใช้ผ่านมาตรา 15 และวินิจฉัยว่าเจ้าหนี้ยึดและขายทอดตลาดทรัพย์ของนายประกันได้จนสิ้นเชิงเพื่อชำระตามคำสั่งศาล
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 28 คดี (พ.ศ. 2510 ถึง 2550)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9029/2547 (2004)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 932/2538 (1995)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 827/2537 (1994)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 791/2531 (1988)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5206/2550 (2007)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 23/2530 (1987)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 553/2510 (1967)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1103/2533 (1990)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
หลักประกันในการปล่อยชั่วคราวใช้อะไรได้บ้าง
ตามมาตรา 114 หลักประกันมีสามชนิด คือ วางเงินสด วางหลักทรัพย์อื่น เช่น โฉนดที่ดิน หรือมีบุคคลเป็นหลักประกันโดยแสดงหลักทรัพย์
หลักประกันต้องเป็นกรรมสิทธิ์ของผู้ประกันแต่ผู้เดียวหรือไม่
ไม่ต้อง ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าไม่มีกฎหมายใดบังคับให้หลักประกันเป็นกรรมสิทธิ์ของผู้ประกันแต่ผู้เดียว บุคคลภายนอกอาจยินยอมให้นำทรัพย์ของตน เช่น ที่ดิน มาวางเป็นหลักประกันได้
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Criminal Procedure Code, s. 114 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 114. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-114/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 114 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-114/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-114/"><p>เมื่อจะปล่อยชั่วคราวโดยให้มีประกันและหลักประกันด้วย ก่อนปล่อยตัวไป ให้ผู้ร้องขอประกันจัดหาหลักประกันมาดังต้องการหลักประกันมี ๓ ชนิด คือ (๑) มีเงินสดมาวาง (๒) มีหลักทรัพย์อื่นมาวาง (๓) มีบุคคลมาเป็นหลักประกันโดยแสดงหลักทรัพย์</p><footer>Criminal Procedure Code, s. 114 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-114/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา