ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 134/1: สิทธิมีทนายความชั้นสอบสวน
ตัวบทกฎหมาย
ในคดีที่มีอัตราโทษประหารชีวิต
หรือในคดีที่ผู้ต้องหามีอายุไม่เกินสิบแปดปีในวันที่พนักงานสอบสวนแจ้งข้อหา
ก่อนเริ่มถามคำให้การให้พนักงานสอบสวนถามผู้ต้องหาว่ามีทนายความหรือไม่
ถ้าไม่มีให้รัฐจัดหาทนายความให้ในคดีที่มีอัตราโทษจำคุก
ก่อนเริ่มถามคำให้การให้พนักงานสอบสวนถามผู้ต้องหาว่ามีทนายความหรือไม่
ถ้าไม่มีและผู้ต้องหาต้องการทนายความ ให้รัฐจัดหาทนายความให้การจัดหาทนายความตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสอง
ให้พนักงานสอบสวนปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง
และให้ทนายความที่รัฐจัดหาให้ได้รับเงินรางวัลและค่าใช้จ่ายตามระเบียบที่กระทรวงยุติธรรมกำหนดโดยได้รับความเห็นชอบจากกระทรวงการคลังเมื่อได้จัดหาทนายความให้แก่ผู้ต้องหาตามวรรคหนึ่ง
วรรคสอง หรือวรรคสามแล้ว ในกรณีจำเป็นเร่งด่วน หากทนายความไม่อาจมาพบผู้ต้องหาได้
โดยไม่แจ้งเหตุขัดข้องให้พนักงานสอบสวนทราบหรือแจ้งแต่ไม่มาพบผู้ต้องหาภายในเวลาอันสมควร
ให้พนักงานสอบสวนทำการสอบสวนผู้ต้องหาไปได้โดยไม่ต้องรอทนายความ
แต่พนักงานสอบสวนต้องบันทึกเหตุนั้นไว้ในสำนวนการสอบสวนด้วย
คำแปลภาษาอังกฤษ
ในคดีที่มีอัตราโทษประหารชีวิต หรือในคดีที่ผู้ต้องหามีอายุไม่เกินสิบแปดปีในวันที่พนักงานสอบสวนแจ้งข้อหา ก่อนเริ่มถามคำให้การให้พนักงานสอบสวนถามผู้ต้องหาว่ามีทนายความหรือไม่ ถ้าไม่มีให้รัฐจัดหาทนายความให้ในคดีที่มีอัตราโทษจำคุก ก่อนเริ่มถามคำให้การให้พนักงานสอบสวนถามผู้ต้องหาว่ามีทนายความหรือไม่ ถ้าไม่มีและผู้ต้องหาต้องการทนายความ ให้รัฐจัดหาทนายความให้การจัดหาทนายความตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสอง ให้พนักงานสอบสวนปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง และให้ทนายความที่รัฐจัดหาให้ได้รับเงินรางวัลและค่าใช้จ่ายตามระเบียบที่กระทรวงยุติธรรมกำหนดโดยได้รับความเห็นชอบจากกระทรวงการคลังเมื่อได้จัดหาทนายความให้แก่ผู้ต้องหาตามวรรคหนึ่ง วรรคสอง หรือวรรคสามแล้ว ในกรณีจำเป็นเร่งด่วน หากทนายความไม่อาจมาพบผู้ต้องหาได้ โดยไม่แจ้งเหตุขัดข้องให้พนักงานสอบสวนทราบหรือแจ้งแต่ไม่มาพบผู้ต้องหาภายในเวลาอันสมควร ให้พนักงานสอบสวนทำการสอบสวนผู้ต้องหาไปได้โดยไม่ต้องรอทนายความ แต่พนักงานสอบสวนต้องบันทึกเหตุนั้นไว้ในสำนวนการสอบสวนด้วย
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
ในหมวด 1 การสอบสวนสามัญ มาตรานี้รับรองสิทธิเข้าถึงทนายความก่อนการสอบปากคำผู้ต้องหา โดยแบ่งเป็นสองระดับ คือรัฐต้องจัดหาทนายความให้เสมอในคดีโทษประหารชีวิตและผู้ต้องหาอายุไม่เกินสิบแปดปี ส่วนคดีที่มีโทษจำคุกรัฐจัดหาให้เมื่อผู้ต้องหาต้องการ วรรคสามให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ในกฎกระทรวง และให้ทนายความที่รัฐจัดหาได้รับเงินรางวัลและค่าใช้จ่ายตามระเบียบกระทรวงยุติธรรมโดยความเห็นชอบของกระทรวงการคลัง วรรคสี่เป็นช่องผ่อนปรนให้สอบสวนต่อได้เมื่อทนายความไม่มาพบภายในเวลาอันสมควร โดยต้องบันทึกเหตุ ใช้ประกอบกับมาตรา 134 เรื่องแจ้งข้อหา มาตรา 134/3 และมาตรา 134/4
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หากท่านถูกสอบปากคำในคดีที่อาจถึงโทษจำคุก ท่านขอให้รัฐจัดหาทนายความก่อนให้การได้ และในคดีโทษประหารชีวิตหรือผู้ต้องหาอายุไม่เกินสิบแปดปี รัฐต้องจัดหาให้ไม่ว่าจะร้องขอหรือไม่ เนื่องจากคำรับสารภาพที่ได้มาโดยไม่ใส่ใจสิทธินี้อาจถูกโต้แย้งได้ การยืนยันขอทนายความก่อนให้การจึงเป็นการคุ้มครองที่แท้จริง หากถูกแจ้งข้อหาและต้องการทนายความของตนเองแทนที่รัฐจัดหา ท่านติดต่อได้
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5873/2567 (2024)
ตามมาตรา 134/1 วรรคสอง ในคดีที่มีโทษจำคุก พนักงานสอบสวนต้องถามผู้ต้องหาก่อนสอบปากคำว่ามีทนายความหรือไม่ และจัดหาให้ต่อเมื่อไม่มีและผู้ต้องหาต้องการ
จำเลยฎีกาว่าการสอบสวนไม่ชอบเพราะไม่จัดหาทนายความในคดีที่มีอัตราโทษสูง ศาลฎีกาปรับใช้มาตรา 134/1 วรรคสอง เมื่อบันทึกคำให้การแสดงว่าพนักงานสอบสวนแจ้งข้อหาและสิทธิ และสอบถามเรื่องทนายความหรือผู้ที่ไว้วางใจแล้ว จึงเป็นไปตามที่กฎหมายให้จัดหาทนายความต่อเมื่อไม่มีและต้องการ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 108/2566 (2023)
มาตรา 134/1 วรรคหนึ่งและวรรคสอง กำหนดเป็นหน้าที่ของพนักงานสอบสวนที่ต้องถามผู้ต้องหาว่ามีทนายความหรือไม่ โดยต้องถามก่อนเริ่มถามคำให้การ
จำเลยอ้างว่าการสอบสวนไม่ชอบเพราะบันทึกการแจ้งข้อกล่าวหาไม่ได้สอบถามเรื่องทนายความ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่ามาตรา 134/1 ให้พนักงานสอบสวนต้องถามเรื่องทนายความก่อนถามคำให้การ และตามบันทึกที่ทำในวันเดียวกันปรากฏว่าพนักงานสอบสวนดำเนินการตามมาตรา 134 และสอบถามเรื่องทนายความตามมาตรา 134/1 วรรคสองแล้ว
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 20 คดี (พ.ศ. 2548 ถึง 2569)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2107/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1952/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9345/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7703/2554 (2011)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4095/2554 (2011)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3591/2553 (2010)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1956/2551 (2008)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8542/2554 (2011)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- ป.อ. มาตรา 78 17
- ป.อ. มาตรา 83 13
- ป.อ. มาตรา 91 11
- ป.อ. มาตรา 33 9
- มาตรา 134/4 8
- ป.อ. มาตรา 90 7
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
รัฐจัดหาทนายความให้ในชั้นสอบสวนหรือไม่
จัดหาให้ ตามมาตรา 134/1 คดีที่มีโทษประหารชีวิตหรือผู้ต้องหาอายุไม่เกินสิบแปดปี รัฐต้องจัดหาทนายความให้เสมอ ส่วนคดีที่มีโทษจำคุก รัฐจัดหาให้เมื่อผู้ต้องหาต้องการ
พนักงานสอบสวนต้องถามเรื่องทนายความก่อนสอบปากคำหรือไม่
ต้องถาม มาตรา 134/1 กำหนดให้พนักงานสอบสวนถามผู้ต้องหาว่ามีทนายความหรือไม่ก่อนเริ่มถามคำให้การ
หากทนายความที่จัดหาให้ไม่มาพบจะทำอย่างไร
ในกรณีจำเป็นเร่งด่วน หากทนายความที่จัดหาไม่มาพบภายในเวลาอันสมควร พนักงานสอบสวนสอบปากคำผู้ต้องหาต่อไปได้โดยไม่ต้องรอ แต่ต้องบันทึกเหตุนั้นไว้ในสำนวน
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 134/1 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 134/1. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-134-1/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 134/1 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-134-1/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-134-1/"><p>ในคดีที่มีอัตราโทษประหารชีวิต หรือในคดีที่ผู้ต้องหามีอายุไม่เกินสิบแปดปีในวันที่พนักงานสอบสวนแจ้งข้อหา ก่อนเริ่มถามคำให้การให้พนักงานสอบสวนถามผู้ต้องหาว่ามีทนายความหรือไม่ ถ้าไม่มีให้รัฐจัดหาทนายความให้ในคดีที่มีอัตราโทษจำคุก ก่อนเริ่มถามคำให้การให้พนักงานสอบสวนถามผู้ต้องหาว่ามีทนายความหรือไม่ ถ้าไม่มีและผู้ต้องหาต้องการทนายความ ให้รัฐจัดหาทนายความให้การจัดหาทนายความตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสอง ให้พนักงานสอบสวนปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง และให้ทนายความที่รัฐจัดหาให้ได้รับเงินรางวัลและค่าใช้จ่ายตามระเบียบที่กระทรวงยุติธรรมกำหนดโดยได้รับความเห็นชอบจากกระทรวงการคลังเมื่อได้จัดหาทนายความให้แก่ผู้ต้องหาตามวรรคหนึ่ง วรรคสอง หรือวรรคสามแล้ว ในกรณีจำเป็นเร่งด่วน หากทนายความไม่อาจมาพบผู้ต้องหาได้ โดยไม่แจ้งเหตุขัดข้องให้พนักงานสอบสวนทราบหรือแจ้งแต่ไม่มาพบผู้ต้องหาภายในเวลาอันสมควร ให้พนักงานสอบสวนทำการสอบสวนผู้ต้องหาไปได้โดยไม่ต้องรอทนายความ แต่พนักงานสอบสวนต้องบันทึกเหตุนั้นไว้ในสำนวนการสอบสวนด้วย</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 134/1 (ประเทศไทย): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-134-1/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา