ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา

85 — การค้นตัวและยึดของกลางเป็นพยานหลักฐาน

คนบทกฎหมาย

เจ้าพนักงานผู้จับหรือรับตัวผู้จับไว้ มีอำนาจค้นตัวผู้ต้องหา และยึดสิ่งของต่าง ๆ ที่อาจใช้เป็นพยานหลักฐานได้การค้นนั้นจักต้องทำโดยสุภาพ ถ้าค้นผู้หญิงต้องให้หญิงอื่นเป็นผู้ค้นสิ่งของใดที่ยึดไว้เจ้าพนักงานมีอำนาจยึดไว้จนกว่าคดีถึงที่สุด เมื่อเสร็จคดีแล้วก็ให้คืนแก่ผู้ต้องหาหรือแก่ผู้อื่นซึ่งมีสิทธิเรียกร้องขอคืนสิ่งของนั้น เว้นแต่ศาลจะสั่งเป็นอย่างอื่น

คำแปลภาษาไทย

The officer who makes the arrest or who receives the arrested person has the power to search the body of the accused and to seize the various articles that may be used as evidence. Such search must be conducted with propriety; if a woman is searched, another woman must be the searcher. Any article seized may be retained by the officer until the case is final. When the case is concluded, it shall be returned to the accused or to another person who has the right to claim the return of that article, unless the court orders otherwise.

คำแปลนี้ยังไม่เป็นที่ทราบจากสำนักงาน — กรุณาอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก

หมายเหตุสำนักงาน

มาตรา 85 ให้อำนาจค้นตัวผู้ถูกจับและยึดสิ่งที่อาจเป็นพยานหลักฐาน ภายใต้หลักประกันเรื่องการค้นโดยสุภาพและการให้หญิงค้นหญิง ทั้งยังวางหลักการเก็บรักษาของกลาง คือของที่ยึดไว้เก็บได้จนกว่าคดีถึงที่สุด แล้วคืนแก่ผู้ต้องหาหรือผู้มีสิทธิ เว้นแต่ศาลสั่งเป็นอย่างอื่น ในหมวด 1 มาตรานี้ต่อจากบทว่าด้วยการจับและส่งตัวตามมาตรา 83 และ 84 และเสริมด้วยมาตรา 85/1 ที่ให้เจ้าของยื่นขอรับคืนของที่มิใช่ของต้องห้ามระหว่างสอบสวนได้ ทั้งนี้แยกจากอำนาจตรวจค้นตามหมวด 2 (ค้น)

ความสำคัญต่อ

หากทรัพย์สินของท่านถูกยึดตอนถูกจับ ควรเก็บบันทึกการยึดไว้ เพราะของกลางเก็บได้เพียงจนกว่าคดีถึงที่สุดและต้องคืน เว้นแต่ศาลสั่งริบ หญิงที่ถูกชายค้นตัวอาจมีเหตุโต้แย้งการค้นได้ หากของกลางมีมูลค่าและท่านต้องการรับคืนระหว่างคดี ทนายความช่วยดำเนินการขอคืนได้ ควรปรึกษาทนายความเพื่อรักษาสิทธิ

คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

  1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 814/2565 (2022)

    เจ้าพนักงานที่มีอำนาจกักยึดของอันเกี่ยวด้วยการกระทำความผิด (ในคดีนี้คือเจ้าพนักงานศุลกากร) กักยึดของกลางไว้ได้จนกว่าคดีอาญาถึงที่สุด ตามมาตรา 85 วรรคสาม

    ศาลรับรองอำนาจของเจ้าพนักงานศุลกากรในการกักยึดสินค้าพิพาทที่นำเข้าไว้จนกว่าคดีอาญาถึงที่สุด โดยอ้างมาตรา 85 วรรคสาม ว่าด้วยการเก็บรักษาของกลางที่ยึดไว้

  2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1856/2568 (2025)

    เมื่อพนักงานอัยการไม่ขอริบของกลาง พนักงานสอบสวนจัดการทรัพย์ตามมาตรา 85 รวมทั้งตั้งคณะกรรมการตรวจสอบและมอบคืนของกลางแก่ผู้มีสิทธิรับคืน

    หลังพนักงานอัยการไม่ขอริบและให้จัดการตามมาตรา 85 ตำรวจตั้งคณะกรรมการซึ่งมีมติให้มอบรถยนต์ของกลางคืนแก่ผู้มีสิทธิดูแลรักษาในระหว่างการดำเนินคดี

คำพิพากษาที่คัดเลือกการพิจารณาคดีจากเทคโนโลยีศาลฎีกาคำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา

เลย

ตำรวจค้นตัวฉันได้หรือไม่เมื่อจับ?

ได้ มาตรา 85 ให้เจ้าพนักงานผู้จับหรือรับตัวค้นตัวผู้ต้องหาและยึดสิ่งที่อาจเป็นพยานหลักฐานได้ แต่ต้องค้นโดยสุภาพ และหญิงต้องให้หญิงเป็นผู้ค้น

ของกลางที่ถูกยึดจะได้คืนเมื่อใด?

ตามมาตรา 85 เจ้าพนักงานเก็บของที่ยึดได้จนกว่าคดีถึงที่สุด และเมื่อเสร็จคดีต้องคืนแก่ผู้ต้องหาหรือผู้มีสิทธิ เว้นแต่ศาลสั่งเป็นอย่างอื่น

การค้นตัวผู้หญิงต้องให้ผู้หญิงค้นหรือไม่?

ใช่ มาตรา 85 กำหนดชัดเจนว่าถ้าค้นผู้หญิงต้องให้หญิงอื่นเป็นผู้ค้น

ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline

เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อประโยชน์ในการศึกษาเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนที่จะนำไปใช้กับการดำเนินคดีจริง

เลื่อนขึ้น