ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 85: การค้นตัวและยึดของกลางเป็นพยานหลักฐาน
ตัวบทกฎหมาย
เจ้าพนักงานผู้จับหรือรับตัวผู้จับไว้ มีอำนาจค้นตัวผู้ต้องหา และยึดสิ่งของต่าง ๆ ที่อาจใช้เป็นพยานหลักฐานได้การค้นนั้นจักต้องทำโดยสุภาพ ถ้าค้นผู้หญิงต้องให้หญิงอื่นเป็นผู้ค้นสิ่งของใดที่ยึดไว้เจ้าพนักงานมีอำนาจยึดไว้จนกว่าคดีถึงที่สุด เมื่อเสร็จคดีแล้วก็ให้คืนแก่ผู้ต้องหาหรือแก่ผู้อื่นซึ่งมีสิทธิเรียกร้องขอคืนสิ่งของนั้น เว้นแต่ศาลจะสั่งเป็นอย่างอื่น
คำแปลภาษาอังกฤษ
The officer who makes the arrest or who receives the arrested person has the power to search the body of the accused and to seize the various articles that may be used as evidence. Such search must be conducted with propriety; if a woman is searched, another woman must be the searcher. Any article seized may be retained by the officer until the case is final. When the case is concluded, it shall be returned to the accused or to another person who has the right to claim the return of that article, unless the court orders otherwise.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 85 ให้อำนาจค้นตัวผู้ถูกจับและยึดสิ่งที่อาจเป็นพยานหลักฐาน ภายใต้หลักประกันเรื่องการค้นโดยสุภาพและการให้หญิงค้นหญิง ทั้งยังวางหลักการเก็บรักษาของกลาง คือของที่ยึดไว้เก็บได้จนกว่าคดีถึงที่สุด แล้วคืนแก่ผู้ต้องหาหรือผู้มีสิทธิ เว้นแต่ศาลสั่งเป็นอย่างอื่น ในหมวด 1 มาตรานี้ต่อจากบทว่าด้วยการจับและส่งตัวตามมาตรา 83 และ 84 และเสริมด้วยมาตรา 85/1 ที่ให้เจ้าของยื่นขอรับคืนของที่มิใช่ของต้องห้ามระหว่างสอบสวนได้ ทั้งนี้แยกจากอำนาจตรวจค้นตามหมวด 2 (ค้น)
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หากทรัพย์สินของท่านถูกยึดตอนถูกจับ ควรเก็บบันทึกการยึดไว้ เพราะของกลางเก็บได้เพียงจนกว่าคดีถึงที่สุดและต้องคืน เว้นแต่ศาลสั่งริบ หญิงที่ถูกชายค้นตัวอาจมีเหตุโต้แย้งการค้นได้ หากของกลางมีมูลค่าและท่านต้องการรับคืนระหว่างคดี ทนายความช่วยดำเนินการขอคืนได้ ควรปรึกษาทนายความเพื่อรักษาสิทธิ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 814/2565 (2022)
เจ้าพนักงานที่มีอำนาจกักยึดของอันเกี่ยวด้วยการกระทำความผิด (ในคดีนี้คือเจ้าพนักงานศุลกากร) กักยึดของกลางไว้ได้จนกว่าคดีอาญาถึงที่สุด ตามมาตรา 85 วรรคสาม
ศาลรับรองอำนาจของเจ้าพนักงานศุลกากรในการกักยึดสินค้าพิพาทที่นำเข้าไว้จนกว่าคดีอาญาถึงที่สุด โดยอ้างมาตรา 85 วรรคสาม ว่าด้วยการเก็บรักษาของกลางที่ยึดไว้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1856/2568 (2025)
เมื่อโจทก์ฟ้องหน่วยงานของรัฐให้รับผิดในผลแห่งละเมิดที่เจ้าหน้าที่ของตนได้กระทำในการปฏิบัติหน้าที่ตามมาตรา 5 วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 ย่อมไม่อาจนำอายุความเรื่องละเมิดตามมาตรา 448 วรรคหนึ่ง แห่ง ป.พ.พ. มาปรับใช้ได้ เพราะบทดังกล่าวใช้บังคับแก่กรณีผู้เสียหายฟ้องผู้กระทำละเมิดหรือผู้ร่วมรับผิดกับผู้กระทำละเมิด และเมื่อพระราชบัญญัติดังกล่าวมิได้กำหนดอายุความไว้เป็นการเฉพาะ จึงต้องนำอายุความสิบปีตามมาตรา 193/30 มาใช้บังคับ โดยเริ่มนับแต่ขณะที่อาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้เป็นต้นไปตามมาตรา 193/12 ในกรณีที่อ้างว่ามิได้คืนรถที่ยึดไว้ เวลาดังกล่าวคือวันที่คดีอาญาถึงที่สุด อันเป็นเวลาที่หน้าที่คืนรถของเจ้าพนักงานตามมาตรา 85 เกิดขึ้น
โจทก์ฟ้องหน่วยงานของรัฐให้รับผิดในผลแห่งการกระทำของเจ้าหน้าที่เกี่ยวกับรถยนต์ที่ยึดไว้แล้วมิได้คืน ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการฟ้องหน่วยงานของรัฐตามมาตรา 5 วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 ไม่อาจนำอายุความละเมิดหนึ่งปีตามมาตรา 448 วรรคหนึ่ง มาปรับใช้ได้ เพราะบทดังกล่าวใช้แก่กรณีผู้เสียหายฟ้องผู้กระทำละเมิดหรือผู้ร่วมรับผิด เมื่อพระราชบัญญัตินั้นมิได้กำหนดอายุความไว้เป็นการเฉพาะ จึงต้องนำอายุความสิบปีตามมาตรา 193/30 มาใช้บังคับ โดยเริ่มนับแต่ขณะที่อาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้ตามมาตรา 193/12 คือวันที่คดีอาญาถึงที่สุด อันเป็นเวลาที่หน้าที่คืนรถของเจ้าพนักงานตามมาตรา 85 เกิดขึ้น ส่วนข้อที่ว่ามีการตั้งคณะกรรมการและมีมติให้คืนรถนั้น เป็นข้อเท็จจริงที่ศาลกล่าวถึงเป็นความเป็นมา มิใช่หลักที่ศาลวางไว้เกี่ยวกับวิธีที่เจ้าพนักงานต้องปฏิบัติตามมาตรา 85
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 25 คดี (พ.ศ. 2494 ถึง 2568)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2289/2568 (2025)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1856/2568 (2025)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6877/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 55/2557 (2014)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2311/2543 (2000)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4829/2539 (1996)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2847/2536 (1993)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3711/2534 (1991)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ตำรวจค้นตัวฉันได้หรือไม่เมื่อจับ?
ได้ มาตรา 85 ให้เจ้าพนักงานผู้จับหรือรับตัวค้นตัวผู้ต้องหาและยึดสิ่งที่อาจเป็นพยานหลักฐานได้ แต่ต้องค้นโดยสุภาพ และหญิงต้องให้หญิงเป็นผู้ค้น
ของกลางที่ถูกยึดจะได้คืนเมื่อใด?
ตามมาตรา 85 เจ้าพนักงานเก็บของที่ยึดได้จนกว่าคดีถึงที่สุด และเมื่อเสร็จคดีต้องคืนแก่ผู้ต้องหาหรือผู้มีสิทธิ เว้นแต่ศาลสั่งเป็นอย่างอื่น
การค้นตัวผู้หญิงต้องให้ผู้หญิงค้นหรือไม่?
ใช่ มาตรา 85 กำหนดชัดเจนว่าถ้าค้นผู้หญิงต้องให้หญิงอื่นเป็นผู้ค้น
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความความอาญา มาตรา 85 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 85. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-85/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 85 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-85/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-85/"><p>เจ้าพนักงานผู้จับหรือรับตัวผู้จับไว้ มีอำนาจค้นตัวผู้ต้องหา และยึดสิ่งของต่าง ๆ ที่อาจใช้เป็นพยานหลักฐานได้การค้นนั้นจักต้องทำโดยสุภาพ ถ้าค้นผู้หญิงต้องให้หญิงอื่นเป็นผู้ค้นสิ่งของใดที่ยึดไว้เจ้าพนักงานมีอำนาจยึดไว้จนกว่าคดีถึงที่สุด เมื่อเสร็จคดีแล้วก็ให้คืนแก่ผู้ต้องหาหรือแก่ผู้อื่นซึ่งมีสิทธิเรียกร้องขอคืนสิ่งของนั้น เว้นแต่ศาลจะสั่งเป็นอย่างอื่น</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 85 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-85/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา