ตั้งแต่ปี 2006 เป็นต้นมา · ใบอนุญาตทนายความเลขที่ 3149/2556 +66 87 225 1340 (EN/FR) +66 87 414 9288 (TH) WhatsApp

ประมวลกฎหมายอาญา

มาตรา 201: ตุลาการ อัยการ หรือพนักงานสอบสวนเรียกรับสินบน

แก้ไขโดย พ.ร.บ. แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 26) พ.ศ. 2560

ตัวบทกฎหมาย

ผู้ใดเป็นเจ้าพนักงานในตำแหน่งตุลาการ พนักงานอัยการ ผู้ว่าคดี หรือพนักงานสอบสวน เรียก รับ หรือยอมจะรับทรัพย์สินหรือประโยชน์อื่นใดสำหรับตนเองหรือผู้อื่นโดยมิชอบเพื่อกระทำการหรือไม่กระทำการอย่างใดในตำแหน่ง ไม่ว่าการนั้นจะชอบหรือมิชอบด้วยหน้าที่ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงยี่สิบปี หรือจำคุกตลอดชีวิต และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงสี่แสนบาท หรือประหารชีวิต หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]

คำแปลภาษาอังกฤษ

ผู้ใดเป็นเจ้าพนักงานในตำแหน่งตุลาการ พนักงานอัยการ ผู้ว่าคดี หรือพนักงานสอบสวน เรียก รับ หรือยอมจะรับทรัพย์สินหรือประโยชน์อื่นใดสำหรับตนเองหรือผู้อื่นโดยมิชอบเพื่อกระทำการหรือไม่กระทำการอย่างใดในตำแหน่ง ไม่ว่าการนั้นจะชอบหรือมิชอบด้วยหน้าที่ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงยี่สิบปี หรือจำคุกตลอดชีวิต และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงสี่แสนบาท หรือประหารชีวิต

ตรวจสอบกับตัวบทภาษาไทยแล้ว 6 พฤศจิกายน 2026

ต้องการทนายความ? หากมาตรานี้เกี่ยวกับเรื่องของท่าน ปรึกษาสำนักงานกฎหมายของเราได้ทางออนไลน์ เป็นภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษ นัดปรึกษาออนไลน์ →

หมายเหตุของสำนักงาน

มาตรา 201 เป็นบทว่าด้วยการรับสินบนของเจ้าพนักงานในกระบวนการยุติธรรม และเป็นบทที่มีโทษหนักที่สุดบทหนึ่งของประมวลกฎหมายอาญา องค์ประกอบมีสามส่วน ส่วนแรกคือตัวผู้กระทำ ซึ่งจำกัดเฉพาะเจ้าพนักงานในตำแหน่งตุลาการ พนักงานอัยการ ผู้ว่าคดี หรือพนักงานสอบสวน ส่วนที่สองคือการเรียก รับ หรือยอมจะรับทรัพย์สินหรือประโยชน์อื่นใดโดยมิชอบ ไม่ว่าจะเพื่อตนเองหรือผู้อื่น และส่วนที่สามคือความมุ่งหมายที่จะกระทำการหรือไม่กระทำการอย่างใดในตำแหน่ง ข้อสำคัญคือตัวบทระบุไว้ชัดว่า ไม่ว่าการนั้นจะชอบหรือมิชอบด้วยหน้าที่ ดังนั้นแม้สิ่งที่รับสินบนไปทำจะเป็นสิ่งที่ต้องทำอยู่แล้วโดยชอบ ก็เป็นความผิดสำเร็จ และความผิดสำเร็จตั้งแต่การเรียกหรือยอมจะรับ โดยไม่จำต้องได้รับทรัพย์สินนั้นจริง โทษคือจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงยี่สิบปี หรือจำคุกตลอดชีวิต และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงสี่แสนบาท หรือประหารชีวิต ส่วนมาตรา 202 ใช้กับกรณีที่ประโยชน์นั้นถูกเรียกหรือรับไว้ก่อนได้รับแต่งตั้งในตำแหน่ง อัตราโทษปัจจุบันแก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 26) พ.ศ. 2560

ความสำคัญในทางปฏิบัติ

โทษของมาตรานี้เริ่มต้นที่จำคุกห้าปีและอาจถึงประหารชีวิต จึงเป็นบทที่ร้ายแรงกว่าความผิดฐานเจ้าพนักงานเรียกรับสินบนทั่วไปตามมาตรา 149 อย่างมาก ประเด็นที่ต้องพิสูจน์เป็นอันดับแรกคือตำแหน่งของผู้ถูกกล่าวหา เพราะมาตรานี้ใช้เฉพาะตุลาการ พนักงานอัยการ ผู้ว่าคดี และพนักงานสอบสวน ประเด็นที่สองคือการเรียก รับ หรือยอมจะรับ ซึ่งเพียงการเรียกหรือการตอบตกลงก็เป็นความผิดสำเร็จแล้ว และประเด็นที่สามคือความเชื่อมโยงกับการกระทำในตำแหน่ง ข้อต่อสู้ที่ว่าสิ่งที่ทำไปนั้นถูกต้องตามหน้าที่อยู่แล้วใช้ไม่ได้ เพราะตัวบทครอบคลุมทั้งการที่ชอบและมิชอบด้วยหน้าที่ ความผิดนี้ยอมความไม่ได้และดำเนินคดีโดยรัฐ

มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 11 คดี (พ.ศ. 2516 ถึง 2563)

ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง

  • คำพิพากษาฎีกาที่ 50/2563 (2020)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 931/2532 (1989)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 1345/2530 (1987)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 120/2524 (1981)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 643/2523 (1980)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 6877/2559 (2016)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 3135/2535 (1992)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 4677/2534 (1991)

รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน

มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ

มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี

นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ

คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline

วิธีอ้างอิงมาตรานี้

  • อ้างอิงแบบทั่วไป ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 201 (ประเทศไทย)
  • อ้างอิงแบบวิชาการ Penal Code (Thailand), s. 201. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-201/ (accessed 19 พฤศจิกายน 2026).
  • อ้างอิงแบบไทย ป.อ. มาตรา 201
  • ลิงก์ถาวร https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-201/
  • โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น <blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-201/"><p>ผู้ใดเป็นเจ้าพนักงานในตำแหน่งตุลาการ พนักงานอัยการ ผู้ว่าคดี หรือพนักงานสอบสวน เรียก รับ หรือยอมจะรับทรัพย์สินหรือประโยชน์อื่นใดสำหรับตนเองหรือผู้อื่นโดยมิชอบเพื่อกระทำการหรือไม่กระทำการอย่างใดในตำแหน่ง ไม่ว่าการนั้นจะชอบหรือมิชอบด้วยหน้าที่ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงยี่สิบปี หรือจำคุกตลอดชีวิต และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงสี่แสนบาท หรือประหารชีวิต หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]</p><footer>ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 201 (ประเทศไทย): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-201/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>

ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา

เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนนำไปใช้กับกรณีจริง

เลื่อนขึ้น
WhatsApp LINE โทร จอง