280: กระทำอนาจารในเหตุฉกรรจ์
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าการกระทำความผิดตามมาตรา ๒๗๘ หรือมาตรา ๒๗๙ เป็นเหตุให้ผู้ถูกกระทำ (๑) รับอันตรายสาหัส ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงสี่แสนบาท หรือจำคุกตลอดชีวิต (๒) ถึงแก่ความตาย ผู้กระทำต้องระวางโทษประหารชีวิต หรือจำคุกตลอดชีวิต
คำแปลภาษาอังกฤษ
Where the offence under Section 278 or Section 279 causes the person against whom it was committed:
(1) to suffer grievous bodily harm, the offender shall be liable to imprisonment from five to twenty years and a fine from one hundred thousand to four hundred thousand baht, or to imprisonment for life;
(2) to die, the offender shall be liable to death or to imprisonment for life.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 280 เป็นบทเพิ่มโทษของความผิดฐานกระทำอนาจารตามมาตรา 278 และมาตรา 279 และเพิ่มโทษตามผลของการกระทำเท่านั้น มาตรานี้มีสองอนุมาตรา อนุมาตรา (1) ใช้เมื่อการกระทำเป็นเหตุให้ผู้ถูกกระทำรับอันตรายสาหัส ซึ่งมาตรา 297 ให้ความหมายไว้ โทษคือจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงสี่แสนบาท หรือจำคุกตลอดชีวิต ส่วนอนุมาตรา (2) ใช้เมื่อเป็นเหตุให้ถึงแก่ความตาย โทษคือประหารชีวิตหรือจำคุกตลอดชีวิต มาตรานี้ไม่มีเหตุเพิ่มโทษจากวิธีการที่ใช้ การมีหรือใช้อาวุธจึงมิใช่เหตุเพิ่มโทษตามมาตรานี้ แม้อาจมีผลต่อการกำหนดโทษในความผิดฐานเดิมหรือเป็นความผิดอีกฐานหนึ่งได้ เมื่อความรับผิดเกิดจากผลของการกระทำ จึงต้องได้ความว่าอันตรายสาหัสหรือความตายเป็นผลจากการกระทำอนาจาร หากมิใช่ ก็คงเป็นความผิดตามมาตรา 278 หรือมาตรา 279 เท่านั้น
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
ประเด็นหลักคือความสัมพันธ์ระหว่างการกระทำกับผล ทั้งสองอนุมาตราอาศัยผลของการกระทำ หากอันตรายสาหัสหรือความตายมิได้เกิดจากการกระทำอนาจาร ก็คงเหลือเพียงความผิดฐานเดิมตามมาตรา 278 หรือมาตรา 279 คำว่าอันตรายสาหัสมิได้ปล่อยให้ตีความอย่างกว้าง แต่มาตรา 297 ระบุไว้เป็นข้อ ๆ และข้อที่ว่าด้วยการป่วยเจ็บหรือประกอบกรณียกิจไม่ได้เกินกว่ายี่สิบวันมักเป็นประเด็นที่โต้แย้งกัน พยานหลักฐานทางการแพทย์จึงเป็นตัวชี้ขาด โทษสูงสุดของมาตรานี้ถึงประหารชีวิต การตั้งข้อหาให้ถูกต้องจึงสำคัญไม่น้อยไปกว่าข้อเท็จจริง ผู้ถูกกล่าวหาควรปรึกษาทนายความแต่เนิ่น ๆ
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำตัดสินศาลฎีกาที่ 6389/2560 (2017)
เมื่อความตายของผู้ถูกกระทำมิใช่ผลโดยตรงจากการกระทำอนาจาร เหตุฉกรรจ์เรื่องความตายไม่ใช้บังคับ และผู้กระทำมีความผิดเพียงฐานกระทำอนาจารตามมาตรา 278
ผู้ตายล้มลงและถึงแก่ความตายจากการติดเชื้อในกระแสโลหิตจากภาวะแทรกซ้อน ศาลวินิจฉัยว่าความตายมิใช่ผลโดยตรงจากการร่วมกันกระทำอนาจาร จำเลยทั้งสองจึงมีความผิดเพียงฐานร่วมกันกระทำอนาจารตามมาตรา 278 มิใช่แบบฉกรรจ์ที่เป็นเหตุให้ถึงตาย
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 10 คดี (พ.ศ. 2500 ถึง 2565)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 691/2502 (1959)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1871/2500 (1957)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6389/2560 (2017)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8/2530 (1987)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 533/2513 (1970)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6816/2554 (2011)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4442/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1458/2531 (1988)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
เลย
การกระทำอนาจารมีโทษสูงขึ้นตามมาตรา 280 เมื่อใด
เมื่อเกิดผลตามที่มาตรานี้กำหนดเท่านั้น ถ้าความผิดตามมาตรา 278 หรือมาตรา 279 เป็นเหตุให้รับอันตรายสาหัส ต้องระวางโทษจำคุกห้าปีถึงยี่สิบปี และปรับหนึ่งแสนบาทถึงสี่แสนบาท หรือจำคุกตลอดชีวิต ถ้าเป็นเหตุให้ถึงแก่ความตาย ต้องระวางโทษประหารชีวิตหรือจำคุกตลอดชีวิต มาตรานี้ไม่มีเหตุเพิ่มโทษจากการใช้อาวุธ
หากความตายมิใช่ผลของการกระทำอนาจารจะเป็นอย่างไร
หากความตายหรืออันตรายสาหัสมิใช่ผลของการกระทำอนาจาร ผู้กระทำมีความผิดเพียงฐานเดิมตามมาตรา 278 หรือมาตรา 279 มิใช่แบบฉกรรจ์
อะไรถือเป็นอันตรายสาหัส
มาตรา 297 ระบุไว้เป็นข้อ ๆ เช่น ตาบอด หูหนวก เสียแขนขาหรืออวัยวะอื่น หน้าเสียโฉมอย่างติดตัว แท้งลูก จิตพิการอย่างติดตัว ทุพพลภาพหรือป่วยเจ็บเรื้อรัง และการป่วยเจ็บหรือประกอบกรณียกิจไม่ได้เกินกว่ายี่สิบวัน
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
การอ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 280 (Thailand) -
การอ้างอิงทางวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 280. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-280/ (accessed 21 สิงหาคม 2026). -
การอ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 280 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-280/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-280/"><p>ถ้าการกระทำความผิดตามมาตรา ๒๗๘ หรือมาตรา ๒๗๙ เป็นเหตุให้ผู้ถูกกระทำ (๑) รับอันตรายสาหัส ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงสี่แสนบาท หรือจำคุกตลอดชีวิต (๒) ถึงแก่ความตาย ผู้กระทำต้องระวางโทษประหารชีวิต หรือจำคุกตลอดชีวิต</p><footer>Penal Code, s. 280 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-280/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา