294: เข้าร่วมชุลมุนต่อสู้เป็นเหตุให้ผู้อื่นตาย
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดเข้าร่วมในการชุลมุนต่อสู้ระหว่างบุคคลตั้งแต่สามคนขึ้นไป และบุคคลหนึ่งบุคคลใดไม่ว่าจะเป็นผู้ที่เข้าร่วมในการนั้นหรือไม่ ถึงแก่ความตายโดยการกระทำในการชุลมุนต่อสู้นั้น ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ถ้าผู้ที่เข้าร่วมในการชุลมุนต่อสู้นั้นแสดงได้ว่า ได้กระทำไปเพื่อห้ามการชุลมุนต่อสู้นั้น หรือเพื่อป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมาย ผู้นั้นไม่ต้องรับโทษ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]
คำแปลภาษาอังกฤษ
Whoever takes part in an affray between three or more persons, and any person, whether or not taking part in it, dies as a result of an act done in that affray, shall be liable to imprisonment not exceeding two years, or a fine not exceeding forty thousand baht, or both.
A person taking part in the affray who shows that he acted in order to stop the affray, or in lawful defence, is not punished.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
องค์ประกอบความผิดคือ (1) เข้าร่วมในการชุลมุนต่อสู้ระหว่างบุคคลตั้งแต่สามคนขึ้นไป และ (2) มีบุคคลใดไม่ว่าจะเป็นผู้เข้าร่วมหรือไม่ ถึงแก่ความตายจากการกระทำในการชุลมุนนั้น มาตรานี้ใช้กับกรณีที่มีผู้ถึงแก่ความตายจากการชุลมุนวุ่นวายซึ่งไม่อาจทราบได้ว่าผู้ใดเป็นผู้ลงมือ ความรับผิดจึงเกิดจากการเข้าร่วม มิใช่จากการฆ่าที่ระบุตัวได้ ต่างจากความผิดฐานฆ่าคนตายตามมาตรา 288 เป็นต้นไป ที่ต้องพิสูจน์ว่าผู้ใดเป็นผู้ฆ่า หากทราบตัวผู้ฆ่าย่อมใช้บทฆ่าคนตายแทน ส่วนมาตรา 299 เป็นบทคู่กันสำหรับการชุลมุนที่เป็นเหตุให้รับอันตรายสาหัส
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
ประโยชน์ในทางปฏิบัติของมาตรานี้คือรัฐไม่ต้องพิสูจน์ว่าผู้ใดเป็นผู้ทำให้ตาย เพียงการเข้าร่วมชุลมุนและมีผู้ถึงแก่ความตายก็เพียงพอ แต่การวิวาทสองฝ่ายที่สมัครใจและระบุฝ่ายได้อาจไม่เข้ามาตรานี้ โทษไม่สูงนักคือไม่เกินสองปี แต่มักถูกฟ้องรวมกับความผิดเรื่องอาวุธปืนและความผิดอื่นที่เกิดจากเหตุเดียวกัน ข้อต่อสู้ที่พบบ่อยคือจำเลยไม่ได้เข้าร่วม หรือเหตุการณ์เป็นการต่อสู้ที่ระบุฝ่ายได้ มิใช่การชุลมุนสับสน
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาฎีกาที่ 921/2562 (2019)
ผู้ที่เข้าร่วมชุลมุนต่อสู้ระหว่างบุคคลตั้งแต่สามคนขึ้นไปมีความผิดฐานชุลมุนต่อสู้เมื่อมีผู้เข้าร่วมหรือผู้อื่นถึงแก่ความตายหรือรับอันตรายสาหัสในการชุลมุนนั้น แม้จำเลยจะปฏิเสธแต่รับว่าอยู่ในที่เกิดเหตุ
จำเลยที่ปฏิเสธแต่รับว่าอยู่ในที่เกิดเหตุถูกลงโทษฐานเข้าร่วมชุลมุนต่อสู้ตั้งแต่สามคนขึ้นไปจนเป็นเหตุให้มีผู้เสียชีวิตและรับอันตรายสาหัส โดยลงโทษได้ตาม ป.วิ.อ. มาตรา 192 วรรคสาม
-
คำพิพากษาฎีกาที่ 14232/2558 (2015)
มาตรา 294 และ 299 ใช้กับการชุลมุนต่อสู้ระหว่างบุคคลตั้งแต่สามคนขึ้นไปที่มีผู้ถึงแก่ความตายและรับอันตรายสาหัสโดยไม่ทราบตัวผู้ทำร้าย ศาลไม่ควรยกฟ้องเพียงเพราะข้อเท็จจริงเรื่องชุลมุนต่างจากฟ้องฐานพยายามฆ่าหรือเป็นตัวการฆ่า
โจทก์ฟ้องจำเลยฐานฆ่าตามมาตรา 288, 80, 83 แต่ศาลล่างวินิจฉัยว่าเป็นการชุลมุนต่อสู้ตามมาตรา 294 และ 299 แล้วยกฟ้อง ศาลฎีกาเห็นว่าการยกฟ้องเพราะข้อเท็จจริงต่างจากฟ้องเป็นการไม่ชอบ
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 31 คดี (พ.ศ. 2504 ถึง 2562)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 14232/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9020/2550 (2007)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6701/2541 (1998)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3713/2531 (1988)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4804/2530 (1987)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2241/2522 (1979)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2942/2519 (1976)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1064/2519 (1976)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
เลย
คิดว่ามีความผิดตามมาตรา 294 ไม่ได้เป็นผู้ทำให้เสียชีวิตหรือไม่
ได้มาตรา 294 กำหนดความรับผิดจากการเข้าร่วมชุลมุนต่อสู้ตั้งแต่การเดินทางไปจนถึงผู้ไปถึงความตายเพราะมักจะระบุได้ว่าใครก็สามารถดำเนินการให้ตายได้
เพื่อเป็นการต่อสู้สองฝ่ายโต้ตอบฝ่ายได้จะมีผล
ในส่วนของประสิทธิภาพของเซิร์ฟเวอร์สามารถสมัครใจต่อสู้กัน ศาลถือว่าไม่เข้าฐานชุลมุนต่อสู้เพราะมาตรานี้ที่การชุลมุนสามารถทราบได้ซึ่งทราบตัวผู้ทำให้เกิดอันตราย
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
การอ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 294 (Thailand) -
การอ้างอิงทางวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 294. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-294/ (accessed 21 สิงหาคม 2026). -
การอ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 294 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-294/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-294/"><p>ผู้ใดเข้าร่วมในการชุลมุนต่อสู้ระหว่างบุคคลตั้งแต่สามคนขึ้นไป และบุคคลหนึ่งบุคคลใดไม่ว่าจะเป็นผู้ที่เข้าร่วมในการนั้นหรือไม่ ถึงแก่ความตายโดยการกระทำในการชุลมุนต่อสู้นั้น ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ถ้าผู้ที่เข้าร่วมในการชุลมุนต่อสู้นั้นแสดงได้ว่า ได้กระทำไปเพื่อห้ามการชุลมุนต่อสู้นั้น หรือเพื่อป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมาย ผู้นั้นไม่ต้องรับโทษ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]</p><footer>Penal Code, s. 294 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-294/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา