มาตรา 315: เป็นคนกลางเรียกรับทรัพย์สินในคดีเรียกค่าไถ่
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดกระทำการเป็นคนกลาง โดยเรียก รับหรือยอมจะรับทรัพย์สินหรือประโยชน์อย่างใดที่มิควรได้จากผู้กระทำความผิดตามมาตรา ๓๑๓ หรือจากผู้ที่จะให้ค่าไถ่ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สิบห้าปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่สามแสนบาทถึงสี่แสนบาท หรือจำคุกตลอดชีวิต หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๑๐ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]
คำแปลภาษาอังกฤษ
ผู้ใดกระทำการเป็นคนกลาง โดยเรียก รับหรือยอมจะรับทรัพย์สินหรือประโยชน์อย่างใดที่มิควรได้จากผู้กระทำความผิดตามมาตรา ๓๑๓ หรือจากผู้ที่จะให้ค่าไถ่ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สิบห้าปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่สามแสนบาทถึงสี่แสนบาท หรือจำคุกตลอดชีวิต
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 315 ลงโทษคนกลางในคดีเรียกค่าไถ่ องค์ประกอบคือ (1) กระทำการเป็นคนกลาง (2) โดยเรียก รับ หรือยอมจะรับทรัพย์สินหรือประโยชน์อย่างใดที่มิควรได้ (3) จากผู้กระทำความผิดตามมาตรา 313 หรือจากผู้ที่จะให้ค่าไถ่ มีสามข้อที่มักถูกมองข้าม ประการแรก ความผิดสำเร็จเมื่อมีการเรียกหรือยอมจะรับแล้ว โดยไม่จำต้องมีการส่งมอบทรัพย์สินกันจริง ประการที่สอง คนกลางไม่จำต้องมีส่วนร่วมในการเอาตัวไป และต้องรับผิดตามมาตรานี้ มิใช่ในฐานะผู้สนับสนุนตามมาตรา 314 ประการที่สาม เนื่องจากประโยชน์นั้นอาจมาจากฝ่ายใดก็ได้ ผู้ที่เจรจาแล้วหักส่วนแบ่งจากครอบครัวผู้เสียหายย่อมมีความผิดเช่นเดียวกับผู้ที่รับเงินจากคนร้าย คำที่จำกัดขอบเขตของมาตรานี้คือคำว่ามิควรได้ ประโยชน์ที่พึงได้โดยชอบ เช่น ค่าทนายความตามปกติ จึงอยู่นอกมาตรานี้ โทษคือจำคุกตั้งแต่สิบห้าปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่สามแสนบาทถึงสี่แสนบาท หรือจำคุกตลอดชีวิต ซึ่งเท่ากับอัตราตามวรรคหนึ่งของมาตรา 313 เว้นแต่ไม่มีโทษประหารชีวิต ทั้งมาตรา 316 ใช้แก่มาตรานี้ด้วย คนกลางที่จัดให้ผู้ถูกเอาตัวไปได้รับเสรีภาพก่อนศาลชั้นต้นพิพากษาโดยผู้นั้นมิได้รับอันตรายสาหัส จึงต้องได้รับการลดโทษลงแต่ไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่ง อัตราโทษปัจจุบันแก้ไขโดยมาตรา 10 แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 26) พ.ศ. 2560
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
โทษตามมาตรานี้หนักเท่ากับตัวผู้เอาตัวไปเรียกค่าไถ่เกือบทั้งหมด คือจำคุกตั้งแต่สิบห้าปีถึงยี่สิบปีและปรับตั้งแต่สามแสนถึงสี่แสนบาท หรือจำคุกตลอดชีวิต ต่างกันเพียงไม่มีโทษประหารชีวิต มิใช่โทษสองถึงสิบปีอย่างที่มักเข้าใจกัน ข้อที่สำคัญที่สุดในทางปฏิบัติคือ ความผิดสำเร็จตั้งแต่มีการเรียกหรือยอมจะรับ จึงไม่อาจต่อสู้ว่ายังไม่ได้รับทรัพย์สินใด และผู้ที่เข้าไปช่วยเจรจาให้ครอบครัวผู้เสียหายก็อาจเข้าข่ายได้หากรับประโยชน์ที่มิควรได้ คำว่ามิควรได้จึงเป็นเส้นแบ่ง ค่าตอบแทนที่ชอบด้วยกฎหมายอยู่นอกมาตรานี้ ส่วนมาตรา 316 เป็นช่องทางลดโทษที่ใช้ได้กับคนกลางด้วย
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 6 คดี (พ.ศ. 2523 ถึง 2531)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5217/2531 (1988)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1220/2527 (1984)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 465/2527 (1984)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 257/2523 (1980)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6239/2531 (1988)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 677/2529 (1986)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 315 (ประเทศไทย) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 315. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-315/ (accessed 24 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 315 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-315/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-315/"><p>ผู้ใดกระทำการเป็นคนกลาง โดยเรียก รับหรือยอมจะรับทรัพย์สินหรือประโยชน์อย่างใดที่มิควรได้จากผู้กระทำความผิดตามมาตรา ๓๑๓ หรือจากผู้ที่จะให้ค่าไถ่ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สิบห้าปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่สามแสนบาทถึงสี่แสนบาท หรือจำคุกตลอดชีวิต หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๑๐ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]</p><footer>ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 315 (ประเทศไทย): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-315/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา