315: เป็นคนกลางเรียกรับทรัพย์สินในคดีเรียกค่าไถ่
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดกระทำการเป็นคนกลาง โดยเรียก รับหรือยอมจะรับทรัพย์สินหรือประโยชน์อย่างใดที่มิควรได้จากผู้กระทำความผิดตามมาตรา ๓๑๓ หรือจากผู้ที่จะให้ค่าไถ่ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สิบห้าปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่สามแสนบาทถึงสี่แสนบาท หรือจำคุกตลอดชีวิต หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๑๐ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]
คำแปลภาษาอังกฤษ
Whoever acts as an intermediary by demanding, accepting, or agreeing to accept property or any undue benefit from an offender under Section 313, or from the person who is to pay the ransom, shall be liable to imprisonment from fifteen to twenty years and a fine from three hundred thousand to four hundred thousand baht, or to imprisonment for life.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 315 ลงโทษคนกลางในคดีเรียกค่าไถ่ องค์ประกอบคือ (1) กระทำการเป็นคนกลาง (2) โดยเรียก รับ หรือยอมจะรับทรัพย์สินหรือประโยชน์อย่างใดที่มิควรได้ (3) จากผู้กระทำความผิดตามมาตรา 313 หรือจากผู้ที่จะให้ค่าไถ่ มีสามข้อที่มักถูกมองข้าม ประการแรก ความผิดสำเร็จเมื่อมีการเรียกหรือยอมจะรับแล้ว โดยไม่จำต้องมีการส่งมอบทรัพย์สินกันจริง ประการที่สอง คนกลางไม่จำต้องมีส่วนร่วมในการเอาตัวไป และต้องรับผิดตามมาตรานี้ มิใช่ในฐานะผู้สนับสนุนตามมาตรา 314 ประการที่สาม เนื่องจากประโยชน์นั้นอาจมาจากฝ่ายใดก็ได้ ผู้ที่เจรจาแล้วหักส่วนแบ่งจากครอบครัวผู้เสียหายย่อมมีความผิดเช่นเดียวกับผู้ที่รับเงินจากคนร้าย คำที่จำกัดขอบเขตของมาตรานี้คือคำว่ามิควรได้ ประโยชน์ที่พึงได้โดยชอบ เช่น ค่าทนายความตามปกติ จึงอยู่นอกมาตรานี้ โทษคือจำคุกตั้งแต่สิบห้าปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่สามแสนบาทถึงสี่แสนบาท หรือจำคุกตลอดชีวิต ซึ่งเท่ากับอัตราตามวรรคหนึ่งของมาตรา 313 เว้นแต่ไม่มีโทษประหารชีวิต ทั้งมาตรา 316 ใช้แก่มาตรานี้ด้วย คนกลางที่จัดให้ผู้ถูกเอาตัวไปได้รับเสรีภาพก่อนศาลชั้นต้นพิพากษาโดยผู้นั้นมิได้รับอันตรายสาหัส จึงต้องได้รับการลดโทษลงแต่ไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่ง อัตราโทษปัจจุบันแก้ไขโดยมาตรา 10 แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 26) พ.ศ. 2560
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
โทษตามมาตรานี้หนักเท่ากับตัวผู้เอาตัวไปเรียกค่าไถ่เกือบทั้งหมด คือจำคุกตั้งแต่สิบห้าปีถึงยี่สิบปีและปรับตั้งแต่สามแสนถึงสี่แสนบาท หรือจำคุกตลอดชีวิต ต่างกันเพียงไม่มีโทษประหารชีวิต มิใช่โทษสองถึงสิบปีอย่างที่มักเข้าใจกัน ข้อที่สำคัญที่สุดในทางปฏิบัติคือ ความผิดสำเร็จตั้งแต่มีการเรียกหรือยอมจะรับ จึงไม่อาจต่อสู้ว่ายังไม่ได้รับทรัพย์สินใด และผู้ที่เข้าไปช่วยเจรจาให้ครอบครัวผู้เสียหายก็อาจเข้าข่ายได้หากรับประโยชน์ที่มิควรได้ คำว่ามิควรได้จึงเป็นเส้นแบ่ง ค่าตอบแทนที่ชอบด้วยกฎหมายอยู่นอกมาตรานี้ ส่วนมาตรา 316 เป็นช่องทางลดโทษที่ใช้ได้กับคนกลางด้วย
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 6 คดี (พ.ศ. 2523 ถึง 2531)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5217/2531 (1988)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1220/2527 (1984)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 465/2527 (1984)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 257/2523 (1980)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6239/2531 (1988)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 677/2529 (1986)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- 313 6
- 316 4
- 91 3
- ป.วิ.อาญา มาตรา 192 3
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
การอ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 315 (Thailand) -
การอ้างอิงทางวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 315. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-315/ (accessed 21 สิงหาคม 2026). -
การอ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 315 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-315/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-315/"><p>ผู้ใดกระทำการเป็นคนกลาง โดยเรียก รับหรือยอมจะรับทรัพย์สินหรือประโยชน์อย่างใดที่มิควรได้จากผู้กระทำความผิดตามมาตรา ๓๑๓ หรือจากผู้ที่จะให้ค่าไถ่ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สิบห้าปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่สามแสนบาทถึงสี่แสนบาท หรือจำคุกตลอดชีวิต หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๑๐ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]</p><footer>Penal Code, s. 315 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-315/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา