37: การบังคับให้ส่งทรัพย์สินที่ริบ
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าผู้ที่ศาลสั่งให้ส่งทรัพย์สินที่ริบไม่ส่งภายในเวลาที่ศาลกำหนด ให้ศาลมีอำนาจสั่งดังต่อไปนี้ (๑) ให้ยึดทรัพย์สินนั้น (๒) ให้ชำระราคาหรือสั่งยึดทรัพย์สินอื่นของผู้นั้นชดใช้ราคาจนเต็ม หรือ (๓) ในกรณีที่ศาลเห็นว่า ผู้นั้นจะส่งทรัพย์สินที่สั่งให้ส่งได้ แต่ไม่ส่ง หรือชำระราคาทรัพย์สินนั้นได้ แต่ไม่ชำระ ให้ศาลมีอำนาจกักขังผู้นั้นไว้จนกว่าจะปฏิบัติตามคำสั่ง แต่ไม่เกินหนึ่งปี แต่ถ้าภายหลังปรากฏแก่ศาลเอง หรือโดยคำเสนอของผู้นั้นว่า ผู้นั้นไม่สามารถส่งทรัพย์สินหรือชำระราคาได้ ศาลจะสั่งให้ปล่อยตัวผู้นั้นไปก่อนครบกำหนดก็ได้
คำแปลภาษาอังกฤษ
If a person whom the court has ordered to deliver forfeited property fails to deliver it within the time set by the court, the court has the power to order as follows:
(1) to seize that property;
(2) to have the value paid, or to seize other property of that person to pay the value;
(3) where the court is of the opinion that the person is able to deliver the property ordered to be delivered but does not do so, or is able to pay the value but does not pay, the court may order that person detained until compliance with the order, but not exceeding one year. However, if it later appears to the court itself, or on the submission of that person, that the person is unable to deliver the property or pay the value, the court may order the person released before the full term.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา ๓๗ เป็นกลไกบังคับเบื้องหลังคำสั่งริบเมื่อไม่มีการส่งมอบตัวทรัพย์ มาตรการสามข้อไล่ระดับกัน คือ ยึดตัวทรัพย์ ชดใช้ราคาหรือยึดทรัพย์อื่นแทนราคา และกักขังเฉพาะกรณีที่ผู้นั้นสามารถปฏิบัติได้แต่ไม่ปฏิบัติ โดยไม่เกินหนึ่งปี การกักขังนี้มุ่งบังคับให้ปฏิบัติตาม มิใช่การลงโทษ ศาลจึงต้องปล่อยตัวก่อนกำหนดหากปรากฏว่าไม่อาจส่งมอบหรือชดใช้ได้จริง มาตรานี้ทำงานต่อจากอำนาจริบตามมาตรา ๓๒ ถึง ๓๔ และการตกเป็นของแผ่นดินตามมาตรา ๓๕
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หากศาลสั่งให้คุณส่งมอบทรัพย์ที่ริบ การเพิกเฉยอาจนำไปสู่การยึดตัวทรัพย์ ยึดทรัพย์อื่นชดใช้ราคา หรือกักขังไม่เกินหนึ่งปีหากศาลเห็นว่าคุณปฏิบัติได้แต่ไม่ปฏิบัติ ข้อต่อสู้สำคัญต่อการกักขังคือความไม่สามารถอย่างแท้จริง หากส่งมอบหรือชดใช้ราคาไม่ได้จริง ให้แถลงต่อศาลซึ่งอาจสั่งปล่อยตัวก่อนกำหนด การกักขังนี้เป็นการบังคับให้ปฏิบัติตาม มิใช่โทษอาญาเพิ่มเติม
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 15 คดี (พ.ศ. 2505 ถึง 2561)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8967/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3073/2545 (2002)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2741/2544 (2001)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 140/2536 (1993)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2280/2521 (1978)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 804/2505 (1962)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2871/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7898/2554 (2011)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
เลย
ถ้าผู้ถูกสั่งไม่ยอมส่งมอบทรัพย์ที่ริบจะเป็นอย่างไร
ตามมาตรา ๓๗ ศาลอาจยึดตัวทรัพย์ ให้ชดใช้ราคาหรือยึดทรัพย์อื่นชดใช้ หรือกักขังผู้ที่ปฏิบัติได้แต่ไม่ปฏิบัติไม่เกินหนึ่งปี
ถูกกักขังเพราะไม่ส่งทรัพย์ที่ริบได้หรือไม่
เฉพาะกรณีที่ศาลเห็นว่าคุณปฏิบัติได้แต่ไม่ปฏิบัติ โดยกักขังได้ไม่เกินหนึ่งปี และปล่อยตัวก่อนกำหนดหากไม่อาจปฏิบัติได้จริง
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
การอ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 37 (Thailand) -
การอ้างอิงทางวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 37. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-37/ (accessed 21 สิงหาคม 2026). -
การอ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 37 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-37/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-37/"><p>ถ้าผู้ที่ศาลสั่งให้ส่งทรัพย์สินที่ริบไม่ส่งภายในเวลาที่ศาลกำหนด ให้ศาลมีอำนาจสั่งดังต่อไปนี้ (๑) ให้ยึดทรัพย์สินนั้น (๒) ให้ชำระราคาหรือสั่งยึดทรัพย์สินอื่นของผู้นั้นชดใช้ราคาจนเต็ม หรือ (๓) ในกรณีที่ศาลเห็นว่า ผู้นั้นจะส่งทรัพย์สินที่สั่งให้ส่งได้ แต่ไม่ส่ง หรือชำระราคาทรัพย์สินนั้นได้ แต่ไม่ชำระ ให้ศาลมีอำนาจกักขังผู้นั้นไว้จนกว่าจะปฏิบัติตามคำสั่ง แต่ไม่เกินหนึ่งปี แต่ถ้าภายหลังปรากฏแก่ศาลเอง หรือโดยคำเสนอของผู้นั้นว่า ผู้นั้นไม่สามารถส่งทรัพย์สินหรือชำระราคาได้ ศาลจะสั่งให้ปล่อยตัวผู้นั้นไปก่อนครบกำหนดก็ได้</p><footer>Penal Code, s. 37 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-37/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา