มาตรา 46: การทำทัณฑ์บนเพื่อความสงบ
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าความปรากฏแก่ศาลตามข้อเสนอของพนักงานอัยการว่าผู้ใดจะก่อเหตุร้ายให้เกิดภยันตรายแก่บุคคลหรือทรัพย์สินของผู้อื่น หรือจะกระทำการใดให้เกิดความเสียหายแก่สิ่งแวดล้อมหรือทรัพยากรธรรมชาติตามกฎหมายเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ ในการพิจารณาคดีความผิดใด ไม่ว่าศาลจะลงโทษผู้ถูกฟ้องหรือไม่ก็ตาม เมื่อมีเหตุอันควรเชื่อว่าผู้ถูกฟ้องน่าจะก่อเหตุร้ายให้เกิดภยันตรายแก่บุคคลหรือทรัพย์สินของผู้อื่น หรือจะกระทำความผิดให้เกิดความเสียหายแก่สิ่งแวดล้อมหรือทรัพยากรธรรมชาติตามกฎหมายเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ ให้ศาลมีอำนาจที่จะสั่งผู้นั้นให้ทำทัณฑ์บนโดยกำหนดจำนวนเงินไม่เกินกว่าห้าหมื่นบาทว่าผู้นั้นจะไม่ก่อเหตุร้ายหรือจะไม่กระทำความผิดดังกล่าวแล้วตลอดเวลาที่ศาลกำหนด แต่ไม่เกินสองปี และจะสั่งให้มีประกันด้วยหรือไม่ก็ได้ ถ้าผู้นั้นไม่ยอมทำทัณฑ์บนหรือหาประกันไม่ได้ ให้ศาลมีอำนาจสั่งกักขังผู้นั้นจนกว่าจะทำทัณฑ์บนหรือหาประกันได้ แต่ไม่ให้กักขังเกินกว่าหกเดือน หรือจะสั่งห้ามผู้นั้นเข้าในเขตกำหนดตามมาตรา ๔๕ ก็ได้ การกระทำของผู้ซึ่งมีอายุต่ำกว่าสิบแปดปีมิให้อยู่ในบังคับแห่งบทบัญญัติตามมาตรานี้
คำแปลภาษาอังกฤษ
If it appears to the court, on the proposal of the public prosecutor, that any person is likely to commit an act of mischief causing danger to the person or to the property of another, or to do any act causing damage to the environment or to natural resources under the law relating to the environment and natural resources; or if, in the trial of any offence, whether or not the court imposes punishment on the person prosecuted, there is reasonable cause to believe that the person prosecuted is likely to commit an act of mischief causing danger to the person or to the property of another, or to commit an offence causing damage to the environment or to natural resources under the law relating to the environment and natural resources, the court has the power to order that person to enter into a bond, fixing a sum of money not exceeding fifty thousand baht, that the person will not commit such an act of mischief or such an offence throughout the period fixed by the court, which must not exceed two years; and the court may or may not require security to be given.
If that person refuses to enter into the bond, or cannot find security, the court has the power to order that person to be detained until the bond is entered into or security is found, but the detention must not exceed six months; or the court may order that person to be prohibited from entering the zone designated under Section 45.
The act of a person under eighteen years of age is not subject to the provisions of this Section.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 46 กำหนดการทำทัณฑ์บนเพื่อป้องกันเหตุไว้เป็นวิธีการเพื่อความปลอดภัย โดยเข้าสู่มาตรานี้ได้สองทาง ทางแรกคือเมื่อความปรากฏแก่ศาลตามข้อเสนอของพนักงานอัยการ ว่าผู้ใดจะก่อเหตุร้ายให้เกิดภยันตรายแก่บุคคลหรือทรัพย์สินของผู้อื่น หรือจะกระทำการใดให้เกิดความเสียหายแก่สิ่งแวดล้อมหรือทรัพยากรธรรมชาติตามกฎหมายเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ ทางที่สองคือในการพิจารณาคดีความผิดใด ไม่ว่าศาลจะลงโทษผู้ถูกฟ้องหรือไม่ก็ตาม เมื่อมีเหตุอันควรเชื่อเช่นว่านั้น จำนวนเงินทัณฑ์บนไม่เกินห้าหมื่นบาท ระยะเวลาไม่เกินสองปี และศาลจะสั่งให้มีประกันด้วยหรือไม่ก็ได้ มาตรานี้มีกลไกบังคับอยู่ในตัว คือถ้าผู้นั้นไม่ยอมทำทัณฑ์บนหรือหาประกันไม่ได้ ศาลสั่งกักขังจนกว่าจะทำทัณฑ์บนหรือหาประกันได้ แต่ไม่เกินหกเดือน หรือจะสั่งห้ามเข้าเขตกำหนดตามมาตรา 45 แทนก็ได้ (ส่วนมาตรา 44 เป็นเพียงบทนิยามว่าการห้ามเข้าเขตกำหนดคืออะไร) และวรรคท้ายบัญญัติว่าการกระทำของผู้ซึ่งมีอายุต่ำกว่าสิบแปดปี มิให้อยู่ในบังคับแห่งบทบัญญัติตามมาตรานี้ ซึ่งเป็นข้อยกเว้นทั้งมาตรา มิใช่เฉพาะวรรคแรก ผู้เยาว์จึงถูกสั่งให้ทำทัณฑ์บนไม่ได้ ถูกกักขังเพราะไม่ยอมทำทัณฑ์บนไม่ได้ และถูกสั่งห้ามเข้าเขตกำหนดตามมาตรานี้ก็ไม่ได้ มาตรานี้เป็นมาตรการป้องกันล่วงหน้า ต่างจากโทษสำหรับความผิดที่กระทำสำเร็จแล้ว
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
ทัณฑ์บนเป็นมาตรการป้องกัน ไม่ต้องมีความผิดสำเร็จ เพียงมีเหตุอันควรเชื่อว่าจะเกิดภยันตราย จึงอาจมาตามข้อเสนอของพนักงานอัยการ หรือศาลสั่งในการพิจารณาคดีความผิดใดก็ได้ ไม่ว่าจะลงโทษผู้ถูกฟ้องหรือไม่ ความเสี่ยงจริงของการไม่ยอมทำทัณฑ์บนหรือหาประกันไม่ได้ คือถูกกักขังไม่เกินหกเดือน หรือถูกสั่งห้ามเข้าเขตกำหนดตามมาตรา 45 การยอมทำทัณฑ์บนจำนวนไม่มากจึงมักดีกว่าการโต้แย้งจนถูกกักขัง หากผู้เกี่ยวข้องมีอายุต่ำกว่าสิบแปดปี มาตรานี้ไม่ใช้บังคับทั้งมาตรา มิใช่เฉพาะวรรคแรก จึงสั่งให้ทำทัณฑ์บน สั่งกักขังเพราะไม่ยอมทำทัณฑ์บน หรือสั่งห้ามเข้าเขตกำหนดตามมาตรานี้ไม่ได้เลย เมื่อมีคำสั่งทัณฑ์บนกระทบท่าน ควรปรึกษาทนายความว่าจะยอมทำหรือโต้แย้งเหตุ
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 18 คดี (พ.ศ. 2522 ถึง 2567)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6736/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7084/2547 (2004)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 781/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7982/2548 (2005)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6463/2543 (2000)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2380/2539 (1996)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2984/2543 (2000)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2183/2533 (1990)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ทัณฑ์บนตามมาตรา 46 กำหนดได้สูงสุดเท่าใด
จำนวนเงินทัณฑ์บนไม่เกินห้าหมื่นบาท และมีกำหนดเวลาไม่เกินสองปี
ถ้าไม่ยอมทำทัณฑ์บนจะเป็นอย่างไร
ตามมาตรา 46 ศาลจะสั่งกักขังจนกว่าจะยอมทำทัณฑ์บน แต่ไม่เกินหกเดือน หรือสั่งห้ามเข้าเขตกำหนดแทนก็ได้
ทัณฑ์บนใช้กับผู้เยาว์หรือไม่
ไม่ และข้อยกเว้นนี้ใช้แก่ทั้งมาตรา มิใช่เฉพาะวรรคแรก มาตรา 46 วรรคท้ายบัญญัติว่า การกระทำของผู้ซึ่งมีอายุต่ำกว่าสิบแปดปี มิให้อยู่ในบังคับแห่งบทบัญญัติตามมาตรานี้ ดังนั้นจึงสั่งให้ผู้เยาว์ทำทัณฑ์บนไม่ได้ สั่งกักขังจนกว่าจะทำทัณฑ์บนไม่ได้ และสั่งห้ามเข้าเขตกำหนดตามมาตรานี้ก็ไม่ได้
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 46 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 46. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-46/ (accessed 6 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 46 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-46/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-46/"><p>ถ้าความปรากฏแก่ศาลตามข้อเสนอของพนักงานอัยการว่าผู้ใดจะก่อเหตุร้ายให้เกิดภยันตรายแก่บุคคลหรือทรัพย์สินของผู้อื่น หรือจะกระทำการใดให้เกิดความเสียหายแก่สิ่งแวดล้อมหรือทรัพยากรธรรมชาติตามกฎหมายเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ ในการพิจารณาคดีความผิดใด ไม่ว่าศาลจะลงโทษผู้ถูกฟ้องหรือไม่ก็ตาม เมื่อมีเหตุอันควรเชื่อว่าผู้ถูกฟ้องน่าจะก่อเหตุร้ายให้เกิดภยันตรายแก่บุคคลหรือทรัพย์สินของผู้อื่น หรือจะกระทำความผิดให้เกิดความเสียหายแก่สิ่งแวดล้อมหรือทรัพยากรธรรมชาติตามกฎหมายเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ ให้ศาลมีอำนาจที่จะสั่งผู้นั้นให้ทำทัณฑ์บนโดยกำหนดจำนวนเงินไม่เกินกว่าห้าหมื่นบาทว่าผู้นั้นจะไม่ก่อเหตุร้ายหรือจะไม่กระทำความผิดดังกล่าวแล้วตลอดเวลาที่ศาลกำหนด แต่ไม่เกินสองปี และจะสั่งให้มีประกันด้วยหรือไม่ก็ได้ ถ้าผู้นั้นไม่ยอมทำทัณฑ์บนหรือหาประกันไม่ได้ ให้ศาลมีอำนาจสั่งกักขังผู้นั้นจนกว่าจะทำทัณฑ์บนหรือหาประกันได้ แต่ไม่ให้กักขังเกินกว่าหกเดือน หรือจะสั่งห้ามผู้นั้นเข้าในเขตกำหนดตามมาตรา ๔๕ ก็ได้ การกระทำของผู้ซึ่งมีอายุต่ำกว่าสิบแปดปีมิให้อยู่ในบังคับแห่งบทบัญญัติตามมาตรานี้</p><footer>ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 46 (ประเทศไทย): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-46/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา