มาตรา 53: การลดโทษจำคุกตลอดชีวิต

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 875/2568 (2025)

   เมื่อมีเหตุบรรเทาโทษที่ใช้ลดโทษจำคุกตลอดชีวิต มาตรา 53 ให้ถือโทษจำคุกตลอดชีวิตเป็นห้าสิบปีเพื่อการลดนั้น

   ในคดีเมทแอมเฟตามีน จำเลยต้องโทษจำคุกตลอดชีวิต ศาลลดโทษด้วยเหตุรับสารภาพตามมาตรา 78 ประกอบมาตรา 53 ซึ่งเพื่อการลดถือโทษจำคุกตลอดชีวิตเป็นห้าสิบปี

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 434/2568 (2025)

   เมื่อพนักงานส่วนท้องถิ่นกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด พ.ร.บ.มาตรการในการปราบปรามผู้กระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด พ.ศ. 2534 มาตรา 10 ให้ระวางโทษเป็นสามเท่า และมาตรา 12 ให้กำหนดโทษจำคุกอย่างสูงที่สุดไม่เกินห้าสิบปี ส่วน ป.ยาเสพติด มาตรา 180 ให้ระวางโทษเป็นสามเท่าโดยมิได้กำหนดโทษจำคุกขั้นสูงไว้ กฎหมายทั้งสองฉบับต่างมีส่วนที่เป็นคุณและเป็นโทษ จึงต้องนำมาปรับบทลงโทษเฉพาะในส่วนที่เป็นคุณแก่ผู้กระทำความผิดตามมาตรา 3 ในคำพิพากษาที่ขอให้กำหนดโทษใหม่นั้น ศาลลงโทษจำคุกตลอดชีวิตแล้วลดโทษให้หนึ่งในสามตาม ป.อ. มาตรา 78 ประกอบมาตรา 53 คงจำคุก 33 ปี 4 เดือน ส่วนศาลฎีกาเมื่อกำหนดโทษใหม่ ได้ลงโทษจำคุก 50 ปี ตามเพดานโทษในมาตรา 12 แห่ง พ.ร.บ. ดังกล่าว แล้วลดโทษหนึ่งในสาม คงจำคุก 33 ปี 4 เดือน เท่ากัน โดยไม่ต้องอาศัยมาตรา 53

   พนักงานส่วนท้องถิ่นถูกลงโทษในความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติด ศาลฎีกายกปัญหาขึ้นวินิจฉัยเองในฐานะข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย และกำหนดโทษใหม่ตามมาตรา 3 โดยโทษตาม ป.ยาเสพติด ซึ่งระวางโทษเป็นสามเท่าตามมาตรา 180 เป็นคุณกว่า ส่วนเพดานโทษจำคุกห้าสิบปีตามมาตรา 12 แห่ง พ.ร.บ. พ.ศ. 2534 ก็เป็นคุณกว่า ป.ยาเสพติด ซึ่งมิได้กำหนดขั้นสูงไว้ จึงลงโทษจำคุก 50 ปี และปรับ 3,000,000 บาท ลดโทษให้หนึ่งในสามตามมาตรา 78 คงจำคุก 33 ปี 4 เดือน โทษจำคุก 50 ปี จึงมาจากเพดานตามกฎหมายดังกล่าว มิใช่จากการแปลงโทษจำคุกตลอดชีวิตตามมาตรา 53

3. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5681/2568 (2025)

   ตามมาตรา 53 โทษจำคุกตลอดชีวิตถือเป็นห้าสิบปี การลดกึ่งหนึ่งด้วยเหตุบรรเทาโทษจึงคงเหลือยี่สิบห้าปี

   ฐานกระทำชำเราเด็กอายุไม่เกินสิบห้าปีโดยมีอาวุธปืน จำเลยต้องโทษจำคุกตลอดชีวิต ตามมาตรา 53 ถือเป็นห้าสิบปี ลดกึ่งหนึ่งด้วยเหตุรับสารภาพตามมาตรา 78 คงจำคุก 25 ปี

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา