มาตรา 66: ความมึนเมาไม่เป็นข้อแก้ตัว เว้นแต่มึนเมาโดยไม่รู้หรือถูกขืนใจ
ตัวบทกฎหมาย
ความมึนเมาเพราะเสพย์สุราหรือสิ่งเมาอย่างอื่นจะยกขึ้นเป็นข้อแก้ตัวตามมาตรา ๖๕ ไม่ได้ เว้นแต่ความมึนเมานั้นจะได้เกิดโดยผู้เสพย์ไม่รู้ว่าสิ่งนั้นจะทำให้มึนเมา หรือได้เสพย์โดยถูกขืนใจให้เสพย์ และได้กระทำความผิดในขณะไม่สามารถรู้ผิดชอบ หรือไม่สามารถบังคับตนเองได้ ผู้กระทำความผิดจึงจะได้รับยกเว้นโทษสำหรับความผิดนั้น แต่ถ้าผู้นั้นยังสามารถรู้ผิดชอบอยู่บ้าง หรือยังสามารถบังคับตนเองได้บ้าง ศาลจะลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับความผิดนั้นเพียงใดก็ได้
คำแปลภาษาอังกฤษ
Intoxication caused by the consumption of liquor or other intoxicants cannot be raised as an excuse under Section 65, unless the intoxication occurred without the doer's knowledge or against his will and rendered him unable to appreciate right and wrong or unable to control himself, in which case the doer shall be exempt from punishment.
But if the doer still retains some ability to appreciate right and wrong, or still retains some ability to control himself, the Court may inflict a punishment less than that provided by law for such offence to any extent.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 66 จำกัดเหตุยกเว้นเรื่องวิกลจริตในมาตรา 65 สำหรับกรณีความมึนเมา หลักทั่วไปคือความมึนเมาที่เกิดจากการสมัครใจไม่เป็นข้อแก้ตัว ผู้ที่สมัครใจเสพสุราหรือยาเสพติดจะอ้างว่าไม่สามารถรู้ผิดชอบหรือบังคับตนเองได้ไม่ได้ ข้อยกเว้นที่แคบคือความมึนเมาโดยไม่รู้ตัวหรือถูกขืนใจให้เสพซึ่งทำให้ขาดความสามารถโดยสิ้นเชิง จึงได้รับยกเว้นโทษ หากขาดเพียงบางส่วน ศาลอาจลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดเพียงใดก็ได้ มาตรานี้อยู่คู่กับมาตรา 65 ในภาค 1 และขึ้นอยู่กับว่าความมึนเมานั้นสมัครใจหรือไม่ วิธีการเสพจึงเป็นข้อเท็จจริงชี้ขาด ทั้งนี้ต้องไม่สับสนกับพระราชบัญญัติยาเสพติดซึ่งมีบทมาตราของตนเองต่างหาก
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับจำเลยที่มึนเมาในขณะกระทำความผิด มาตรา 66 มักปิดช่องแทบทั้งหมด ความมึนเมาโดยสมัครใจไม่เป็นข้อต่อสู้และไม่ลบล้างความรับผิด การมึนเมาเพียงลำพังจึงไม่หักล้างการมีเจตนา ข้อยกเว้นแคบมากและต้องพิสูจน์ว่าความมึนเมาเกิดโดยไม่รู้ตัวหรือถูกบังคับ และรุนแรงถึงขนาดทำให้ขาดความสามารถ หากมึนเมาโดยสมัครใจแต่แสดงได้ว่าขาดความสามารถบางส่วน ประโยชน์ที่เป็นไปได้คือการลดโทษ มิใช่การพ้นผิด ผู้ที่ถูกดำเนินคดีในความผิดร้ายแรงที่กระทำขณะมึนเมาควรปรึกษาทนายด้านอาญาว่าส่วนใดของมาตรา 66 พอยกขึ้นอ้างได้
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5923/2559 (2016)
ผู้ที่สมัครใจดื่มสุราโดยรู้ว่าเป็นสิ่งที่ทำให้มึนเมา จะยกความมึนเมานั้นขึ้นตามมาตรา 66 เพื่ออ้างว่าไม่สามารถรู้ผิดชอบหรือบังคับตนเองได้ไม่ได้
จำเลยเข้าไปดื่มสุราในผับ ศาลถือว่าเป็นการสมัครใจเสพโดยรู้ว่าเป็นสิ่งที่ทำให้มึนเมา จึงยกความมึนเมาขึ้นเป็นข้อแก้ตัวตามมาตรา 66 ไม่ได้ และถือว่ามีเจตนาฆ่า อันเป็นความผิดฐานพยายามฆ่าผู้อื่น
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6445/2537 (1994)
แม้จะกระทำความผิดขณะมึนเมาเพราะเสพสุรา ผู้กระทำก็จะยกความมึนเมาขึ้นเป็นข้อแก้ตัวเพื่อไม่ต้องรับโทษตามมาตรา 66 ไม่ได้
จำเลยใช้อาวุธปืนยิงจนมีผู้ถึงแก่ความตายหนึ่งคนและบาดเจ็บอีกหนึ่งคน ศาลวินิจฉัยว่าแม้จะฟังได้ว่ากระทำขณะมึนเมาเพราะเสพสุรา ก็ยกขึ้นเป็นข้อแก้ตัวเพื่อไม่ต้องรับโทษตามมาตรา 66 ไม่ได้ และยังคงต้องรับผิดฐานฆ่าและพยายามฆ่า
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 27 คดี (พ.ศ. 2509 ถึง 2561)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4265/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2809/2556 (2013)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6445/2537 (1994)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 100/2535 (1992)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 124/2530 (1987)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7768/2548 (2005)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6465/2547 (2004)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8566/2552 (2009)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
อ้างว่าเมาสุราเป็นข้อแก้ตัวในการกระทำผิดได้หรือไม่
ไม่ได้ หากสมัครใจดื่มเอง มาตรา 66 บัญญัติว่าความมึนเมาที่เกิดจากการสมัครใจจะยกขึ้นเป็นข้อแก้ตัวตามมาตรา 65 ไม่ได้ ความเมาโดยสมัครใจจึงไม่ลบล้างความรับผิด
ความมึนเมาจะได้รับยกเว้นโทษเมื่อใด
เฉพาะเมื่อความมึนเมาเกิดโดยไม่รู้ตัวหรือถูกขืนใจให้เสพ และทำให้ไม่สามารถรู้ผิดชอบหรือบังคับตนเองได้ หากยังมีความสามารถอยู่บ้าง ศาลทำได้เพียงลดโทษ
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 66 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 66. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-66/ (accessed 6 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 66 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-66/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-66/"><p>ความมึนเมาเพราะเสพย์สุราหรือสิ่งเมาอย่างอื่นจะยกขึ้นเป็นข้อแก้ตัวตามมาตรา ๖๕ ไม่ได้ เว้นแต่ความมึนเมานั้นจะได้เกิดโดยผู้เสพย์ไม่รู้ว่าสิ่งนั้นจะทำให้มึนเมา หรือได้เสพย์โดยถูกขืนใจให้เสพย์ และได้กระทำความผิดในขณะไม่สามารถรู้ผิดชอบ หรือไม่สามารถบังคับตนเองได้ ผู้กระทำความผิดจึงจะได้รับยกเว้นโทษสำหรับความผิดนั้น แต่ถ้าผู้นั้นยังสามารถรู้ผิดชอบอยู่บ้าง หรือยังสามารถบังคับตนเองได้บ้าง ศาลจะลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับความผิดนั้นเพียงใดก็ได้</p><footer>Penal Code, s. 66 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-66/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา