มาตรา 77: การบังคับข้อกำหนดดูแลเด็กและเยาวชน
ตัวบทกฎหมาย
ในกรณีที่ศาลวางข้อกำหนดให้บิดามารดา ผู้ปกครองหรือบุคคลที่เด็กนั้นอาศัยอยู่ ระวังเด็กนั้นไม่ให้ก่อเหตุร้ายตามความในมาตรา ๗๔ (๒) ถ้าเด็กนั้นก่อเหตุร้ายขึ้นภายในเวลาในข้อกำหนด ศาลมีอำนาจบังคับบิดามารดา ผู้ปกครองหรือบุคคลที่เด็กนั้นอาศัยอยู่ ให้ชำระเงินไม่เกินจำนวนในข้อกำหนดนั้น ภายในเวลาที่ศาลเห็นสมควร ถ้าบิดามารดา ผู้ปกครองหรือบุคคลที่เด็กนั้นอาศัยอยู่ไม่ชำระเงิน ศาลจะสั่งให้ยึดทรัพย์สินของบิดามารดา ผู้ปกครองหรือบุคคลที่เด็กนั้นอาศัยอยู่ เพื่อใช้เงินที่จะต้องชำระก็ได้ ในกรณีที่ศาลได้บังคับให้บิดามารดา ผู้ปกครองหรือบุคคลที่เด็กนั้นอาศัยอยู่ชำระเงินตามข้อกำหนดแล้วนั้น ถ้าศาลมิได้เปลี่ยนแปลงแก้ไขคำสั่งที่ได้วางข้อกำหนดนั้นเป็นอย่างอื่นตามความในมาตรา ๗๔ วรรคท้าย ก็ให้ข้อกำหนดนั้นคงใช้บังคับได้ต่อไปจนสิ้นเวลาที่กำหนดไว้ในข้อกำหนดนั้น
คำแปลภาษาอังกฤษ
Where the court has laid down a requirement that the father, mother, guardian, or the person with whom the child resides shall watch over the child so as not to commit an act of mischief under Section 74(2), if the child commits an act of mischief within the period of that requirement, the court has the power to enforce payment by the father, mother, guardian, or the person with whom the child resides of a sum not exceeding the amount stated in the requirement, within such time as the court thinks fit.
If the father, mother, guardian, or the person with whom the child resides does not pay, the court may order the seizure of that person's property in satisfaction of the sum to be paid.
Where the court has enforced payment under the requirement, then, unless the court has varied or amended the order laying down that requirement under the last paragraph of Section 74, the requirement shall continue in force until the end of the period fixed in it.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
บทบัญญัตินี้อยู่ในภาค 1 หมวดความรับผิดในทางอาญา และเป็นกลไกบังคับการสำหรับข้อกำหนดที่ศาลวางไว้ตามมาตรา 74 (2) แก่บิดามารดา ผู้ปกครอง หรือบุคคลที่เด็กนั้นอาศัยอยู่ ถ้าเด็กก่อเหตุร้ายขึ้นภายในเวลาในข้อกำหนด ศาลมีอำนาจบังคับให้ผู้นั้นชำระเงินไม่เกินจำนวนในข้อกำหนดนั้น และถ้าไม่ชำระ ศาลจะสั่งให้ยึดทรัพย์สินเพื่อใช้เงินที่ต้องชำระก็ได้ มาตรา 77 ใช้เฉพาะข้อกำหนดตามมาตรา 74 (2) เท่านั้น มิได้ใช้แก่มาตรการอื่นตามมาตรา 74 กล่าวคือไม่ใช้แก่การส่งตัวเด็กไปยังโรงเรียน สถานฝึกและอบรม หรือสถานแนะนำทางจิตตาม (3) และไม่ใช้แก่การมอบตัวเด็กให้แก่บุคคลหรือองค์การที่ศาลเห็นสมควรตามมาตรา 74 วรรคสาม ทั้งมิได้ให้อำนาจเปลี่ยนแปลงข้อกำหนดด้วย ซึ่งเป็นอำนาจตามมาตรา 74 วรรคท้าย ที่มาตรา 77 กล่าวถึงเพียงในฐานะข้อยกเว้นที่จะทำให้ข้อกำหนดสิ้นผล มาตรานี้ใช้เฉพาะเมื่อมีการวางมาตรการตามมาตรา 74 ไว้แล้ว และไม่ได้สร้างความผิดขึ้นใหม่
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับบิดามารดาหรือผู้ปกครองที่รับดูแลเด็กภายใต้ข้อกำหนดตามมาตรา 74 (2) มาตรานี้คือมาตรการบังคับหากปล่อยให้เด็กก่อเหตุร้ายอีก ศาลสามารถเรียกเงินตามจำนวนที่กำหนดไว้ในข้อกำหนดได้ และถ้าไม่ชำระก็สั่งยึดทรัพย์สินได้ ภาระคือจำนวนเงินที่ศาลกำหนดไว้ในคำสั่งเดิม ซึ่งต้องชำระทุกครั้งที่เด็กก่อเหตุร้าย ผู้ที่จะรับข้อกำหนดเช่นนี้ควรเข้าใจภาระทางการเงินก่อนตกลงรับดูแล และควรเก็บหลักฐานแสดงความพยายามดูแลเด็กอย่างแท้จริง
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 6 คดี (พ.ศ. 2515 ถึง 2540)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1510/2515 (1972)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4773/2539 (1996)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 390/2521 (1978)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 682/2540 (1997)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9216/2539 (1996)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4772/2539 (1996)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
หากผู้ปกครองไม่ดูแลเด็กที่ศาลมอบตัวจะเกิดอะไรขึ้น
มาตรา 77 ใช้เฉพาะกรณีที่ศาลวางข้อกำหนดตามมาตรา 74 (2) แก่บิดามารดา ผู้ปกครอง หรือบุคคลที่เด็กนั้นอาศัยอยู่ ถ้าเด็กก่อเหตุร้ายขึ้นภายในเวลาในข้อกำหนด ศาลมีอำนาจบังคับให้ผู้นั้นชำระเงินไม่เกินจำนวนในข้อกำหนดนั้น และถ้าไม่ชำระ ศาลจะสั่งให้ยึดทรัพย์สินเพื่อใช้เงินที่ต้องชำระก็ได้ ทั้งนี้ มาตรา 77 มิได้ให้อำนาจศาลเปลี่ยนแปลงข้อกำหนด อำนาจดังกล่าวอยู่ในมาตรา 74 วรรคท้าย
มาตรา 77 สร้างความผิดอาญาใหม่แก่ผู้ปกครองหรือไม่
ไม่ มาตรา 77 เป็นเพียงการบังคับตามข้อกำหนดที่ศาลวางไว้แล้วตามมาตรา 74 (2) โดยให้ศาลเรียกเงินตามจำนวนในข้อกำหนด และถ้าไม่ชำระก็สั่งยึดทรัพย์สินได้ มิได้บัญญัติความผิดขึ้นใหม่ และมิได้ให้อำนาจเปลี่ยนแปลงข้อกำหนด ซึ่งเป็นอำนาจตามมาตรา 74 วรรคท้าย
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 77 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 77. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-77/ (accessed 6 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 77 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-77/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-77/"><p>ในกรณีที่ศาลวางข้อกำหนดให้บิดามารดา ผู้ปกครองหรือบุคคลที่เด็กนั้นอาศัยอยู่ ระวังเด็กนั้นไม่ให้ก่อเหตุร้ายตามความในมาตรา ๗๔ (๒) ถ้าเด็กนั้นก่อเหตุร้ายขึ้นภายในเวลาในข้อกำหนด ศาลมีอำนาจบังคับบิดามารดา ผู้ปกครองหรือบุคคลที่เด็กนั้นอาศัยอยู่ ให้ชำระเงินไม่เกินจำนวนในข้อกำหนดนั้น ภายในเวลาที่ศาลเห็นสมควร ถ้าบิดามารดา ผู้ปกครองหรือบุคคลที่เด็กนั้นอาศัยอยู่ไม่ชำระเงิน ศาลจะสั่งให้ยึดทรัพย์สินของบิดามารดา ผู้ปกครองหรือบุคคลที่เด็กนั้นอาศัยอยู่ เพื่อใช้เงินที่จะต้องชำระก็ได้ ในกรณีที่ศาลได้บังคับให้บิดามารดา ผู้ปกครองหรือบุคคลที่เด็กนั้นอาศัยอยู่ชำระเงินตามข้อกำหนดแล้วนั้น ถ้าศาลมิได้เปลี่ยนแปลงแก้ไขคำสั่งที่ได้วางข้อกำหนดนั้นเป็นอย่างอื่นตามความในมาตรา ๗๔ วรรคท้าย ก็ให้ข้อกำหนดนั้นคงใช้บังคับได้ต่อไปจนสิ้นเวลาที่กำหนดไว้ในข้อกำหนดนั้น</p><footer>Penal Code, s. 77 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-77/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา